SOMETHING (out of nothing) & BOGUS I-III

€ 18 / € 15
1h30
EN > FR / NL

Wat is de plaats van de mens in een wereld waarin ecologische catastrofe en technologie precies die plaats fundamenteel in vraag stellen? De nieuwe voorstelling van Kris Verdonk verkent de fysieke en psychische staat van zijn in het licht van een naderende uitsterving. De combinatie van onverbiddelijke winstlogica met technologische ontwikkelingen heeft de mens reeds gereduceerd tot wegwerpobject, de volgende stap is het onbewoonbaar maken van het landschap waarin we leven. Wat rest er nog na de sociale, economische en ecologische uitschakeling? De dansers die in SOMETHING (out of nothing) rond waren, zijn vaak niet meer dan silhouetten of schaduwen. Het zijn de spoken die het gevolg zijn van de destructieve dynamiek tussen de mens en het landschap, dat in de voorstelling gevormd wordt door grote opblaassculpturen, noise celliste Leila Bordreuil en een robotdrum. Parallel aan de voorstelling staat in museum Kanal – Centre Pompidou Verdoncks installatiereeks BOGUS I-III: drie variaties op performatieve objecten die samen een eindtijdelijk, unheimlich vormen.

Opgelet, deze voorstelling wordt uiteindelijk enkel in het Engels opgevoerd.

Tentoonstelling BOGUS I-III
10.05–23.05 | Kanal – Centre Pompidou
Tickets te koop in Kanal – Centre Pompidou

Met een ticket voor de performance heb je toegang tot de tentoonstelling in Kanal – Centre Pompidou op dezelfde dag. Openingsuren:
22.05: 12:00 > 18:00
23.05: 12:00 > 22:00

Concept: Kris Verdonck
Dramaturgie: Kristof van Baarle
Met: Mark Lorimer, Ula Sickle, Sophia Dinkel, Edward Lloyd
Cello & muziekcompositie: Leila Bordreuil
Kostuumontwerp: Eefje Wijnings
Kostuumassistent: Karolien Nuyttens
Lichtontwerp: Jan Van Gijsel
Scenografie: Kris Verdonck, Eefje Wijnings
Software & electronics: Vincent Malstaf
Technische coordinatie: Jan Van Gijsel  
Technici: Maarten Heijdra, Hugo van der Veldt

Presentatie: Kunstenfestivaldesarts, Kaaitheater, Kanal – Centre Pompidou
Productie: A Two Dogs Company / ICK Amsterdam
Coproductie: Spring Festival, Kaaitheater
Met de steun van: Tax Shelter of the Belgian Federal Government 

Back to top

SOMETHING (out of nothing)

Beauty was here long before we were and will be long after. (Robert Bringhurst en Ian Zwicky, Learning how to die)

Gedurende de geschiedenis veranderde de mens niet fundamenteel, het is het landschap dat verandert. Eén generatie beïnvloedt zijn omgeving, en het is de volgende generatie die deze verandering zal ondergaan, goed of slecht. Enzovoort.

(Jean Paul Van Bendegem)

Gisteren bepaalt vandaag, onherroepelijk. De beslissingen en keuzes van gisteren bepalen ons doen en laten van vandaag en morgen. Heiner Müller noemde het ‘spoken van de toekomst’: niet te ontwarren knopen tussen wat was en wat zal zijn.

De voorbije eeuw heeft een alomvattende invloed gehad op het landschap. Er is niets op deze wereld dat niet onderhevig is aan de menselijke (technologische) manipulatie. Deze invloed blijkt nefast te zijn voor het leven op aarde zoals we het kennen. Wat is dan de plaats van de mens in een wereld waarin ecologische catastrofe en technologie precies die plaats fundamenteel in vraag stellen?

Deze vraag ligt aan de basis van het nieuwe project van Kris Verdonk/A Two Dogs Company in samenwerking met ICK Amsterdam: SOMETHING (out of nothing).

Spoken

Het werk van Kris Verdonck verkent telkens opnieuw de relatie tussen mens en technologie, in deze voorstelling wordt de ecologische impact van die relatie uitgediept. SOMETHING (out of nothing) verkent de fysieke en psychische staat van zijn in het licht van een naderende uit-sterving. Planten en dieren bevinden zich al in de zesde massa-extinctie, en ook voor de mens wordt het einde een steeds tastbaarder gegeven. De combinatie van onverbiddelijke winstlogica met technologische ontwikkelingen heeft de mens reeds gereduceerd tot weg-werpobject, de volgende stap is het onbewoon-baar maken van het landschap waarin we leven. Wat rest er nog van menselijke aanwezigheid voorbij de drempel van de sociale, economische en ecologische uitschakeling? We lijken het niet te weten, evenmin als we weten wat het betekent of wat we moeten doen in deze zone. Hoe kunnen we vorm geven aan dat wat voorbij het voorstelbare gaat, namelijk het einde van de mens – en de verantwoordelijkheid die we daar zelf voor dragen?

De dansers en machines die in SOMETHING rond waren, zijn vaak niet meer dan silhouetten, schaduwen, levende sculpturen. Het zijn de spoken die het gevolg zijn van de destructieve dynamiek tussen de mens en het landschap. Dat landschap is niet langer ‘puur natuur’: het bestaat uit organisch groeiende en krimpende opblaassculpturen, robotgestuurd en onverschillig voor menselijke aanwezigheid. De performers (Sophia Dinkel, Ula Sickle, Mark Lorimer en Edward Lloyd) bewegen als spoken in een omgeving die zelf steeds meer ‘bespookt’ wordt door technologieën en catastrofes. Ze zoeken naar een mogelijkheid om uit de cyclus van oorzaak en gevolg te stappen, en worden er tegelijk door verpletterd. De choreografie is geïnspireerd op twee types spoken uit de ecologie. Een soort is ecologisch uitgestorven wanneer haar op impact op de omgeving zodanig klein geworden is, dat haar rol in de ecologische keten ‘uitgespeeld’ is. Voor die omgeving maakt het niet langer uit of die bepaalde soort blijft bestaan of niet. Het zijn dieren, planten die geen functie meer hebben. Een ‘ecologisch anachronisme’ is een tweede situatie, waarin planten of bomen nog vruchten produceren die niet meer opgegeten worden. De diersoorten waar ze mee samen werkten, zijn er niet meer. Door het verlies aan biodiversiteit door menselijke invloed spreekt men intussen van lege bossen en lege savannes.

De figuren in SOMETHING (out of nothing) bevinden zich een zelfde paradoxale toestand, uitgeschakeld en toch nog actief. Onder de naderende horizon van de extinctie, zijn ze letterlijk Unheimlich, zonder huis, out of place, out of time.

Het theater heeft een lange geschiedenis van geesten, van levende, dode entiteiten. Er zijn twee belangrijke historische theatervormen die spookachtige entiteiten op scène brengen: letterlijke spoken in het Japanse No-theater, en de spoken van herinnering en geobjectiveerde acteurs in het oeuvre van Samuel Beckett. Kris Verdonck laat zich door deze Beckett en No inspireren in de zoektocht naar hoe hedendaagse spoken eruit zien en deze voorstelling is een eerste étappe in een meerjarig onderzoek naar de raakvlakken tussen beide. Naast een aantal vormelijke elementen, delen ze een conditie waarin alles al voorbij is. Wat rest, is herinneren en herhalen. Hoe in het theater de drempel tussen aanwezigheid en afwezigheid performen? Net zoals bij Beckett en No-theater, richten in SOMETHING (out of nothing) alle theatrale middelen zich naar het creëren van een omgeving waarin de absurditeit en het hallucinante van een wereld voorbij het einde te laten ontplooien.

Doorgaan na het einde

SOMETHING (out of nothing) bestaat uit drie delen. Elk deel wordt begeleid door een voice-over (Tawny Andersen). Beschrijvingen van vernieling, van landschappen na de mens, verhalen over pogingen om de catastrofe te verhelpen, een gedicht: ook deze stem spreekt vanuit een spookachtig perspectief. Een noise soundscape (door celliste Leila Bordreuil) versterkt de spanning tussen aanwezigheid en afwezigheid, en geeft met de voice over en de inflatables vorm aan het landschap en de tijd voorbij de mens.

Wat betekent het om te leven na het einde, als een spook vervreemd van zijn omgeving? De figuren op scène zoeken vergeefs naar betekenis in een wereld op niet-menselijke schaal, zonder houvast. Na de ontkenning en het verzet volgt, zoals in een rouwproces, de aanvaarding. Ook al maakt het niet meer uit, toch doen ze iets, om maar iets te doen. Voorbij alle drama, voorbij elke ontwikkeling, in de marge, een sprong, een beetje glijden of een onbeduidend gebaar in een poging om de spoken toch te verdrijven: dat is wellicht wat Beckett bedoelde toen hij schreef: Where I am, I don’t know, I’ll never know, in the silence you don’t know, you must go on, I can’t go on, I’ll go on. (Samuel Beckett, The Unnamable)

Kristof van Baarle

Back to top

De opleidingen die Kris Verdonck (°1974) volgde – beeldende kunsten, architectuur en theater – weerspiegelen zich in het werk dat hij maakt: we kunnen zijn creaties situeren in het grensgebied tussen beeldende kunst en theater, tussen installatie en performance, tussen dans en architectuur. Als regisseur en beeldend kunstenaar heeft hij uiteenlopende projecten op zijn naam staan: o.a. 5 (2003), Catching Whales Is Easy (2004), II (2005). Verdonck presenteert vaak combinaties van verschillende installaties/performances onder de vorm van VARIATIES. De ontwikkeling van zijn oeuvre is getekend door projecten als UNTITLED (2014), een danssolo over de performer die gelimiteerd op het theater geworpen wordt, als door een machinale constructie. Verder realiseerde Verdonck o.a. ISOS (2015) (een negendelige 3D video-installatie die de apocalyptische science-fictionromans van J.G. Ballard als uitgangspunt neemt), IN VOID (2016) (een installatiecircuit over menselijke afwezigheid), BOSCH BEACH (2016) (een opera waarin het valse paradijs van de resorts en de Bosche hel op aarde naadloos in elkaar vloeien) en de grote zaalproductie Conversations (at the end of the world) (september 2017). Tijdens het Kunstenfestivaldesarts in 2019 gaat de voorstelling SOMETHING (out of nothing) in première. In dit choreografisch werk delen vier dansers de scène met noise celliste Leila Bordreuil, een voice-over en verschillende grote opblaas-sculpturen. SOMETHING (out of nothing) overschrijdt de grenzen van het theater en het museum, op zoek naar de fragiliteit van de mens tussen aanwezigheid en afwezigheid. Daarom wordt parallel aan de voorstelling het installatie-circuit BOGUS I-III gepresenteerd in KANAL – Centre Pompidou.

Kristof van Baarle is dramaturg en onderzoeker. Hij behaalde in 2018 zijn doctoraat in kunstwetenschappen aan de Universiteit Gent, getiteld From the cyborg to the apparatus. Figures of posthumanism in the philosophy of Giorgio Agamben and the contemporary performing arts of Kris Verdonck en doceert in 2018-2019 aan de UGent en Universiteit Antwerpen, waar hij ook als doctor-assistent aan verder onderzoek werkt. Als dramaturg is Kristof vast verbonden aan Kris Verdonck/A Two Dogs Company, en werkte / werkt hij met Michiel Vandevelde, Heike Langsdorf, Thomas Ryckewaert en Alexander Vantournhout. Sinds 2015 is Kristof ook lid van de kernredactie van Etcetera.

Back to top