Quantum - Quintet

24.26/05>20:30, 25/05>22:00, 27/05>18:00
1H

Chaos. Een silhouet licht op in het donker. Fijntjes. Brice Leroux analyseert met mathematische precisie de bewegingen en impulsen van het menselijk lichaam. Een incarnatie van het universum. Actie en reactie in een vederlichte dans van bewegende deeltjes. Die naar elkaar toe gezogen worden, al dan niet versmelten, om even later weer uiteen te spatten. QUANTUM kristalliseert de beweging van de armen in een poëtische compositie voor vijf dansers.

Concept, choreografie, licht- en kostuumontwerp:

Brice Leroux

Met:

Isabelle Celer, Wendy Cornu, Krassen Krastev, Brice Leroux, Laure Myers

Kostuumontwerp:

Carole Martinière

Techniek:

Philippe Baste

Productie:

vzw Continuum

Directie assistent:

Jean Luc Ducourt

Uitvoerend Producent:

Margarita Production vzw

Coproductie:

Maison de la Culture (Bourges), Théâtre de la Ville, KunstenFESTIVALdesArts

Met de steun van:

de Vlaamse overheid, Vlaamse Gemeenschapscommissie

Presentatie:

La Raffinerie-Charleroi/Danses, KunstenFESTIVALdesArts

Back to top

maart 2006

De kwantumleegte is volgens mij een wonderlijk facet van de realiteit, dat aantoont dat we niet moet blijven stilstaan bij de 'illusies', gecreëerd door onze eigen rangorde. De kwanta, de vibraties, of ze nu reëel of virtueel zijn, zijn overal aanwezig. De leegte zit vol vibraties. Ze omvat mogelijks de hele realiteit. Het hele universum is misschien ontstaan uit het niets, door een gigantische omwenteling van de leegte.

We zouden kunnen stellen dat Brice Leroux als een rigoureus estheet een heel bijzondere poëzie van de materie beheerst. Meer nog, hij verenigt de verbijsterende gave om het publiek in suspens te houden, buiten de tijd om zelfs, met de intuïtieve nieuwsgierigheid van een wetenschapper die gepassioneerd is door de wetten van het universum. En het is niet toevallig dat de essentie van zijn choreografisch werk zich scherpt aan de waarneming in al haar vormen. Hij haalt z'n inspiratie rechtsreeks uit de grenzeloze rijkdom die besloten ligt in de complexe wetenschap van het oneindig kleine. De wetenschap die de oergeboorte van de allerkleinste kern van de materie bestudeert en tracht te begrijpen, evenals de wetten van de energie die deze kern in beweging zetten: de kwantummechanica.

Het resultaat is allesbehalve koel of zwaar. Brice Leroux absorbeert de zintuigen van de toeschouwer in een mysterie zonder naam, dat van het Universum dat door de lichamen - of fragmenten van lichamen - wordt opgemeten. Bij Brice Leroux worden de lichamen echter geabstraheerd. Hun interactie wordt beheerst door uiterst concrete wetten, wiskundige combinaties, die net als die van de wetenschap, verstoord worden door de plotselinge interferentie van het toeval. De kwantummechanica heeft zich het onzekerheidsprincipe eigen gemaakt. De choreograaf creëert een subtiele alliantie tussen het zekere en het onzekere. Voor hem ongerept en vruchtbaar terrein, een bron van onbegrensde creativiteit.

Wie het universum van Brice Leroux binnentreedt, dringt niet door tot een derde dimensie, maar tot een onvermoede vierde of vijfde dimensie van onze realiteit. Vandaag verklaart de fysica ons gevangenen van onze eigen zintuigen, die ons een beperkte visie van de wereld opleggen. Het oneindig kleine is onzichtbaar met het blote oog: om een partikel te bestuderen, moet het worden verlicht en uitvergroot met gigantische microscopen, ook wel deeltjesversnellers. Deze indrukwekkende detectoren onthullen de afdruk van hun aanwezigheid en onvastheid, hun spel van aantrekken en afstoten.
Brice Leroux maakt van de toeschouwer een ontdekker. Hij opent hem de ogen door zijn gezichtsveld te 'ont-verzadigen'. De kunstenaar past hier in zeker zin een 'stroomvertraging' toe, hij vermindert de snelheid en verlaagt de druk van de tijd. Het globale waarnemingsapparaat dat hij inschakelt, lijkt eerder een 'deeltjesafremmer'. In zijn benadering staat het licht voorop. Het onthult de magnetische fluctuaties vanuit de symbolische of metafysische duisternis. Het werk dat hij levert op het niveau van de waarneming, kunnen we vergelijken met het overgaan van het ene bewustzijn naar het andere: overgeleverd aan pure schoonheid verrukt hij onze zintuigen, het gewone tastbare ver voorbij...

Brice Leroux is choreograaf, het lichaam zijn medium. Het lichaam als materie, voortgestuwd door de interactie met andere lichamen. Een snel en virtuoos lichaam ook, dat zich ver houdt van al wat spectaculair is. Het licht onthult, de compositie moduleert. Brice Leroux is een componist tot in het diepste van zijn wezen. Zijn 'schriftuur van lichamen' ademt een intense muzikaliteit uit. Een calligrafie, als het ware, een dans van bewegende deeltjes... Op het KunstenFESTIVALdesArts 2004 stelde hij Gravitations en Quasar voor. Twee stukken waarin het lichaam aanzette tot beweging in de ruimte. Het oog en oor van de toeschouwer werden er geconfronteerd met een bewegingsloze nacht, waaraan zich in den beginne slechts het krassen van een verrassend regelmatige tred onttrok. Het duister liet silhouetten in een vreemde rotatie vermoeden. Silhouetten die hun eigen melkwitte licht leken voort te brengen. Gemoduleerd door nauwelijks van elkaar te onderscheiden variaties, voerde de dans de zintuigen mee in een hypnotisch en kosmisch ritueel, met het lichaam als middelpunt.

De nieuwe creatie van Brice Leroux legt een link met vroeger werk, zoals bijvoorbeeld Continuum, dat tevens ook de naam is van zijn gezelschap. Hij grijpt terug naar wat hij een "stuk ter plaatse" noemt - wat helemaal niet betekent dat het een statisch stuk is. Het lichaam zet echter niet meer aan tot beweging. De danser staat aan de grond genageld en beweegt enkel nog de voorarmen, in combinatie met elkaar en met de armen van de overige dansers. Vijf dansers op één lijn, tien voorarmen die schoonschrijven en een keuze van 18 verschillende posities, waarvan de choreograaf oneindig veel combinaties exploreert, die elkaar wederzijds beïnvloeden. Het licht focust op de tien rechtlijnige segmenten (de voorarmen): hun lichtgevend aura doordingt het omringende diepzeezwart. De performance zoomt in op het detail, de lijn, het ritme. Elke arm is een stuk van het systeem, zegt Brice Leroux, een elementair deeltje van een microscopisch bouwspel, stabiel en onstabiel tegelijk. Het compositiespel wijzigt de toestand van het systeem dankzij de onderling afhankelijke acties van elke combinatie. Een minieme oorzaak, een waarneembaar effect... De chaostheorie verbeeldt het graag als volgt: het klapperen van de vleugels van een vlinder in het hart van het Amazonewoud kan een storm ontketenen in Chicago...

"De processen van orde en organisatie van het Universum zijn tot stand gekomen in en door de chaos," zegt Edgar Morin, "Chaos is precies het tweeledige fenomeen waardoor het universum tegelijk uiteenvalt en zich verenigt, en de kern zich eindeloos vermenigvuldigt en verspreidt..." Waarop Brice Leroux zegt: ik werk op de illusie van de materie, ik exploreer een compositorische precisiemechanica, die beantwoordt aan de wiskundige wetten van de waarschijnlijkheid. Deze nieuwe creatie komt voort uit bewegend schoonschrift, uit een geometrie van de ruimte, ik manipuleer de tijdsduur, het uitvoeringsritme, de geleidelijkheid van de veranderingen. Eens het mechanisme gestart is, lijkt het niet meer te kunnen stoppen... Perpetuum continuum...

Het doet me denken aan een chromosomendans, zegt Jean Luc Ducourt, als artistiek medewerker betrokken bij de nieuwe creatie van Brice, misschien omdat de toeschouwer het gevoel krijgt een onbeweeglijk lichaam binnen te dringen en omdat het segment van de arm een genetische code kan oproepen. Maar het werk wordt tegelijk ook gekenmerkt door een krachtige visuele muzikaliteit. Aanvankelijk is er een schijnbaar slecht klinkende chaos, als die van gelijke klanken die samenwonen in de wanorde. Geleidelijk aan magnetiseren die 'klanken' met hun muzikale kleur en doet zich een selectie van combinaties voor: wat we in de muziek harmonie noemen... Alles trekt samen, steeds meer. Want de selectie wordt steeds nauwkeuriger en de combinaties herhalen zich, en verfijnen.

Aan het werk is een proces van vertraging, van uitzuivering. Op de scène, maar ook onbewust in de perceptie van de toeschouwer, in de chemie van het kijken dat wordt geconfronteerd met een uitdijende en vormeloze chaos. In den beginne onderscheidt de toeschouwer slechts een dissonante unisono, tot op het moment dat de geest de gelijkenissen en contactpunten, de reactieketen, begint te ordenen... De kracht van het geheugen laat zich gevoelen... De choreografie werkt uiteraard aan deze transformatie. Ze slaat een brug tussen de fysieke en waarneembare realiteit van de danser die de beweging genereert, en de diepten van het detail van zijn dans, vanaf dan pure visuele abstractie. Dit proces focust eerst op het individu dat beweegt, vooraleer het vervaagt door geleidelijk in te zoomen op het kleinst mogelijke minimum, de geometrische zuiverheid van de vormen. In de fotografie eindigt het proces van de progressieve zoom met het binnendringen van de korrel, die het beeld doet verdwijnen en de abstractie van de kleur belicht. Wanneer houdt de waarneming op te bestaan? Gaat het om een omgekeerde weg naar de oorspronkelijke schijnbare leegte? Of om een metafoor voor ons eigen uitdoven...

Een metafoor, zoveel is zeker. Maar deze metafoor is wijd open, vrij en mysterieus, net als het universum waarin we slechts een nietig deel zijn van een immense stof, een maas, een faille, een toevlucht...

Claire Diez

Back to top

Brice Leroux, geboren in Frankrijk in 1974, genoot een opleiding aan het 'Conservatoire National Supérieur' in Lyon waar hij ballet en hedendaagse dans studeert. In '92 studeert hij af met eerste prijs en hij presenteerde zijn First solo in de 'Paris International Competition of Dance' waar hij de eerste prijs won als beste hedendaagse danser en de gouden medaille van de stad Parijs. Hij wordt met zijn solo uitgenodigd in de 'Opéra-Comique' in Parijs en in de 'Varna Festival' in Bulgarije.

In '92 ontvangt hij ook een beurs van 'The American Dance Festival' in North Carolina om er enkele maanden te studeren en zijn werk te tonen. In '93 maakt hij zijn training af in New York, aan de 'Trisha Brown studio' en de 'Cunningham studio'.

1994-1996

In 1994 komt hij naar Brussel om bij Rosas te dansen. Hij wordt opgemerkt in voorstellingen als Amor constante, más allá de la muerte, Toccata, Kinok en Verklärte Nacht. Na drie jaar verlaat hij de compagnie om zich toe te spitsen op zijn eigen werk, om musicologie en etnomusicologie te studeren aan de universiteit 'Paris 8' en om onderzoek te verrichten naar etnische dansen.

1997

- begin samenwerking met David Hernandez: (The essence of its going..., verschillende improvisaties en 'body' installaties)

1998

  • - presenteert Volubilis, duo in het 'Centre d'Art Contemporain de pavillion-sous-Bois' in Parijs;
  • - uitgenodigd door de 'Kanagwa Arts Foundation' in Yokohama/Japan voor de creatie van Sequenza, een duet met George Alexander Van Dam, violist van het Ictus Ensmeble

1999

  • - oprichting van vzw Continuum in Brussel
  • - première van Continuum, solo et duos sur place in Klapstuk
  • - lesgever voor het 'Performance Education Programm'
  • - creatie van Arms en Steps voor zes studenten van PEP, die gepresenteerd werden in Klapstuk en op het festival 'Off à la campagne' in Semur-en-Auxois (F), waar hij twee openluchtinstallatie creëerde: in a river en on a high bridge
  • - na residenties in Klapstuk en Dans in Kortrijk, presenteerde hij de definitieve versie van Continuum in het Klapstuk Festival
  • - start van samenwerking met verschillende artiesten (Sarah Chase, Jean Luc Ducourt, David Hernandez,...) aan collectieve improvisatiesessies (improvisaties binnen een afgebakend frame)

2000

  • - na residenties in Szene Salzburg en Klapstuk, première van Gravitations-duo met David Hernandez en originele muziek van Thierry De Mey op het Sommer Szene Festival
  • - openluchtinstallatie Ghosts of the castle op het festival Armunia in Castiglioncello (I)

2002

  • - creatie Gravitations-quatuor op het dans@tack festival in Kortrijk, gevolgd door een uitgebreide tournee in binnen- en buitenland
Back to top