Publiek programma

Ter afsluiting van de activiteiten in het kader van The Diasporic Schools organiseert Kunstenfestivaldesarts een publieke presentatie online: drie conferentiedagen, ontmoetingen met artiesten en filmvertoningen waarin de diaspora als model van kennisverspreiding fungeert. Drie dagen voor meerstemmigheid, waarbij afstand niet de kloof tussen twee ruimtes maar net de ruimte op zichzelf verbeeldt. Achille Mbembe zal een open lecture houden over het politieke functioneren van de diaspora. Bouchra Khalili zal samen met Abdellali Hajjat reflecteren over hoe geluidsarchieven een centraal element uitmaken van het geheugen voor de Maghrebijnse diaspora. Otobong Nkanga en Sandrine Honlassio contempleren over Ikọ, hun nieuwe platform dat ze voor deze gelegenheid concipieerden. Een aantal van deze gesprekken markeren het eindpunt van paden die tijdens de maand oktober bewandeld werden. Yael Bartana zal de les presenteren die ze gedurende de hele maand gaf en waarin ze de praktijk van de shofar aan de Joodse traditie ontleent om uiteindelijk voorbij te gaan aan de bestaande rituelen, gebonden aan zeer normatieve codes. Christian Nyampeta zal de resultaten van zijn École du soir delen: een collectief herschrijven van de geschiedenis van Rwanda door haar diaspora. Het publieke programma zal eindigen met een avond gewijd aan het werk van de jonge Filipijnse schijver en regisseur Miko Revereza. Hij groeide op in Los Angeles en focust zich in zijn artistieke praktijk op de relatie tussen cinema en de diaspora. Voor Kunstenfestivaldesarts vult hij een avond met lezingen uit eigen werk en online (en exclusieve) vertoningen van een greep uit zijn œuvre, waar de filmtaal een metafoor voor de notie van afstand wordt. Het publieke programma omvat het laatste luik van deze maand van uitwisselingen over de geschiedenis, de politiek en de toekomst van gesprekken op afstand die The Diasporic Schools gestalte geven.

30.10

18:00 – 19:00 CET
Samah Hijawi et Reem Shilleh, The Ramallah Club Network - Aflevering 5

Samah Hijawi en Reem Shilleh namen het Ramallah Clubs Network (van de Palestijnse diaspora in de VS) als uitgangspunt om na te denken over de complexiteit en complexiteit van de Palestijnse diaspora en hun verschijningsvormen. Ze gaan in op de ervaring van de diaspora en de ballingschap en hoe dit de relatie met het thuisland en het land van herkomst formuleert. Vaak verbinden de leden van de diaspora zich weer met elkaar via gemeenschapscentra, festivals en evenementen om hun culturele praktijken voort te zetten en de gemeenschap verbonden te houden. Maar naast het delen van voedsel, dans en conversatie, welke ongrijpbare elementen brengen deze bijeenkomsten over? Wat zijn de andere vormen en instrumenten die gebruikt worden om deze ingewikkelde relatie tussen hier en daar te begrijpen? Hoe hebben ze in het licht van de koloniale koloniale realiteit van Palestina bijgedragen aan directe en indirecte vormen van verzet, narratieve formaties en herinneringsdaden? In een reeks gesprekken die elke donderdag van de maand oktober online op Radio Al Hara worden uitgezonden, spreken Hijawi en Shilleh met collega's, kunstenaars, filmmakers, sociale activisten en vrienden uit verschillende regio's, wier werk verbonden is met of beïnvloed wordt door hun diasporische/exilische ervaring en hun verlangen om opnieuw verbinding te maken. Op vrijdag 30.10, wordt de aflevering 5 van The Ramallah Club Network heruitgezonden op onze Facebook-pagina.

19:30 — 20:30 CET
Denise Ferreira da Silva in gesprek met Natasha Ginwala

Dr. Denise Ferreira da Silva is een academica en praktiserend kunstenares. Haar werk behandelt de ethisch-politieke uitdagingen voor de wereld vandaag. Ze is de auteur van Toward a Global Idea of Race (University of Minnesota Press, 2007), A Dívida Impagavel (Oficina da Imaginaçāo Política en Living Commons, 2019), Unpayable Debt (Stenberg/MIT Press, in druk) en co-redactrice (met Paula Chakravartty) van Race, Empire, and the Crisis of the Subprime (Johns Hopkins University Press, 2013). Haar verschillende artikels werden uitgegeven door vooraanstaande interdisciplinaire tijdschriften zoals Social Text, Theory, Culture & Society, Social Identities, PhiloSOPHIA, Griffith Law Review, Theory & Event, The Black Scholar, om er enkele te noemen. Haar artistiek werk omvat de films Serpent Rain (2016) en 4Waters-Deep Implicancy (2018), in samenwerking met Arjuna Neuman; en de relationele kunstpraktijk Poethical Readings en Sensing Salon, in samenwerking met Valentina Desideri. Ze stelde tentoon en gaf lezingen in welbekende kunstinstituten zoals Centre Pompidou (Parijs), Whitechapel Gallery (Londen), MASP (Sāo Paulo), Guggenheim (New York), en MoMa (New York). Ze schreef ook voor publicaties voor belangrijke kunstevenementen (Biënnale van Liverpool 2017, Biënnale van Sāo Paulo 2016, Biënnale van Venetië 2017 en documenta 14) en publiceerde in kunstuitgaves zoals Canadian Art, Texte Zur Kunst, en E-Flux

Ze is lid van verschillende raden van bestuur waaronder Haus de Kulturen de Welt (Berlin), International Consortium for Critical Theory Programs en de tijdschriften Postmodern Culture, Social Identities, en Dark Matter.

31.10

16:00 — 17:30 CET
Christian Nyampeta, École du soir
Public talk gemodereerd door Eric Cyuzuzo

Gedurende de hele maand oktober, creëerde Christian Nyampeta één keer per week, École du soir, een studieprogramma gewijd aan het schrijven en visualiseren van intellectuele geschiedenissen, waarbij geput werd uit de verhalen van de voor- en nageschiedenis van de Belgische koloniën in Rwanda, Centraal-Afrika. Via een open oproep nodigde hij een groep deelnemers uit verschillende gebieden in de wereld uit om binnen een online platform collectief na te denken over geschiedschrijving en de relatie ervan met de kolonialiteit. Gezamenlijk ontwarden de participanten deze overleveringen en maakten ze een tijdslijn van hun eigen persoonlijke levens. Ze koppelden de sociografische elementen aan de volledige geschiedenis van het land, inclusief de teksten die neergeschreven werden in de nasleep van de genocide van de Tutsi’s in 1994. Deze laatste bronnen werden opgesteld toen de zoektocht naar vrede en verzoening één verenigend verhaal noodzakelijk maakte. Het nieuwe werk Ecole du soir wil, door middel van een literair proces van herschrijven, muziek-, film- en theater maken, beroep doen op artistieke modellen die deze acute sociale vragen behandelen en naar waarde schatten en tegelijkertijd geschiedenis benaderen als een proces van culturele assemblage en niet als een vastgelegd verslag van het verleden. Deze publieke presentatie is de gelegenheid om het proces dat plaatsvond in The Diasporic Schools te delen en om na te denken over zowel pedagogische platformen als artistieke praktijken die mogelijks canonieke vormen van geschiedschrijving in vraag stellen en herzien.

18:00 — 19:00 CET
Achille Mbembe in gesprek met Ogutu Muraya

Achille Mbembe, geboren in Kameroen, is professor politieke wetenschappen en geschiedenis. Hij doceert aan de University of the Witwatersrand in Johannesburg en is één van de meest invloedrijke en creatieve hedendaagse denkers. Als geen ander wist hij een unieke kritiek op ras, kolonialisme en universialisme te formuleren. Zijn meest recente werk focust op het toekomstige leven en de opkomst van een nieuw planetair bewustzijn. Zijn we veroordeeld tot een steeds groter wordende afstand tussen en losser van elkaar? Kan de mensheid aanspraak blijven maken op de superioriteit over alles wat leeft, en “natuur” en “de ander” onderwerpen en domineren? In zijn online-lezing in het publieke programma van The Diasporic Schools, neemt Mbembe herstellend globalisme en denken over een gedeelde wereld in het antropogenetische tijdperk als uitgangspunten.

19:30 — 20:30 CET
Bouchra Khalili, An Audio Family Album
Public talk gemodereerd door Joachim Ben Yakoub

An Audio Family Album werd speciaal voor The Diasporic Schools ontworpen en vertrekt van de erfenis van Al Assifa. Dit theatergezelschap, dat actief was tussen 1972 en 1978, bestond uit een groep Noord-Afrikaanse arbeiders die allemaal onder de kolonisatie werden geboren en hun Franse student-bondgenoten. Hun voorstellingen werden voornamelijk opgevoerd in stakende fabrieken en publieke ruimtes. Al Assifa bracht ook een krant uit, Al Assifa: The Voice of Arab Workers. In de jaren zeventig lazen de leden van het collectief de krant voor in Arabische cafés in Parijs om ook de ongeletterde burgers te informeren. Eveneens werden audiocassettes gebruikt om de inhoud te verspreiden onder de Maghrebijnse gemeenschappen in verschillende Franse steden. De orale vertelkunst werd daarmee opnieuw bevestigd als een krachtige verzetsvorm tegen het officiële discours en de dominante kennis. Tijdens de laatste tien dagen van oktober, in samenwerking met de jongere generatie van deze gemeenschappen die vandaag in Europa wonen, stelt Bouchra Khalili een online-archief samen dat toegankelijk is op de website van kunstenfestivaldesarts. Het archief bevat naast verschillende stemmen, een bundeling van verhalen over emancipatie die de herinneringen en de hedendaagse strategieën van de diasporastrijd mee vormgaven. Over geografische grenzen en generaties heen vormen deze verhalen een collectief familiealbum, waarbij de stemmen, net als in de Halqa-traditie, de levende en nomadische herinnering belichamen aan de strijd van volkeren voor bevrijding. Als onderdeel van het uiteindelijke publieke programma zal Bouchra Khalili met Abdellali Hajjat in gesprek gaan over dit geluidsarchief, dat geïnitieerd werd ter gelegenheid van The Diasporic Schools, en dat daarna verder ontwikkeld wordt.

01.11

16:00 — 17:30 CET
Yael Bartana, The Shofar Schools
Public talk gemodereerd door David Bernstein

Eenmaal per week, gedurende de hele maand oktober, vond The Shofar school plaats op initiatief van Yael Bartana. De shofar is een instrument gemaakt uit een ramshoorn dat op verschillende momenten in de joodse kalender wordt bespeeld. Dit iconische element in het jodendom en zijn diasporagemeenschappen is ontstaan vanuit de behoefte aan communicatie op afstand. Het werd gebruikt als communicatiemiddel tussen verafgelegen bergdorpen, zodat ze elkaar konden waarschuwen voor het schouwspel van de nieuwe maan of het begin van een volgende maand. Z’n luide klank is ook diep verbonden met de geschiedenis van de diaspora en het feit dat joodse burgers eeuwenlang hun leven riskeerden om naar de roep van shofar te luisteren. De persoon die in staat is om op de shofar te blazen, wordt beschouwd als één van de meest eervolle personen in de gemeenschap. Zowel vroeger als nu is het leren bespelen van dit instrument echter een normatieve aangelegenheid en ook al is het voor vrouwen niet expliciet verboden, het blijft een privilege dat voor mannen is weggelegd. In haar werk onderzoekt Yael Bartana de beeldtaal van identiteit, graaft in de complexiteit van de joodse diaspora en adresseert politieke en feministische kwesties doorheen rituelen. Voor The Diasporic Schools creëerde Bartana een online platform om mensen in de Joodse diaspora, ongeacht hun geslacht, met elkaar in contact te brengen om te leren hoe ze de shofar kunnen bespelen. De deelnemers komen uit verschillende regio’s van de wereld en werden geselecteerd door middel van een open oproep. Ze kwamen één keer per week online samen in de maand oktober om shofar te leren spelen, verhalen te delen en de shofarpraktijk te bespreken aan de hand van de onderwerpen diaspora, identiteit, dierenrechten of seksualiteit. Wat vooral naar voren komt is dat een groep mensen in verschillende delen van de wereld gedurende een maand simultaan op de hoorn bliezen, als een collectieve oproep om nieuwe vormen van identeit te verbeelden. Deze publieke presentatie met Yael Bartana is een gelegenheid om het proces en het materiaal dat eruit voortkomt te delen.

18:00 — 19:00 CET
Otobong Nkanga and Sandrine Honliasso, Ikọ
Public talk gemodereerd door Diana Campbell Betancourt

Als onderdeel van de slotstuk van het publieke programma van The Diasporic Schools zullen kunstenares Otobong Nkanga en curatrice Sandrine Honliasso een online publiek gesprek voeren over Ikọ. Ikọ is een reeks podcasts bedacht en ontworpen door Otobong Nkanga en Sandrine Honliasso. Ikọ weerspiegelt Nkanga’s voortdurend evoluerende project Carved to Flow, dat in 2017 van start ging. Carved to Flow fungeert als een ondersteunende structuur voor projecten die sociale, economische en culturele initiatieven in geografisch geïsoleerde regio’s stimuleren. Ikọ werd bedacht als een elastische ruimte die verschillende geografische zones wil verenigen, onderzoeksvelden van specifieke studieobjecten wil samenbrengen en heterogene praktijken met elkaar in verband wil brengen om nieuwe lezingen van de wereld te genereren, nieuwe mogelijkheden te verkennen om relaties aan te gaan en goederen te creëren. Door een brede waaier aan stemmen samen te brengen die reageren op verschillende auditieve input, wil Ikọ onze houding ten opzichte van hedendaagse culturen en artistieke praktijken opentrekken alsook een pluraliteit aan stemmen een klankbord geven. Nkanga bracht voor haar podcasts een veelheid aan stemmen en stijlen samen, waaruit ze soundscapes, gesprekken, poëzie, interviews en muziek compileert. Aflevering na aflevering begeleidt ze de luisteraars doorheen de mobiliteit van ideeën, mensen en goederen en laat ze hen reflecteren over vormen van circulatie, verbondenheid en zorg. Geluid wordt zo een manier om de inherente complexiteit en potentiële waarde van materiële elementen bloot te leggen en om aan te tonen hoe het land en zijn natuurlijke bronnen diep verweven zijn met emoties, herinneringen en kennis.

19:30 — 21:00 CET
Miko Revereza, A Relational Here and There: Towards a Stateless Cinema
Filmvoorstellingen en gesprek met Daniel Blanga Gubbay

Miko Revereza werd geboren in Manilla en groeide op in Los Angeles en is vandaag een rijzende stem binnen de experimentele cinema. In zijn kortfilms legt hij het complexe landschap van ervaringen die gerelateerd zijn met de diaspora bloot. Dit doet hij niet enkel door de keuze van zijn onderwerpen maar ook door reflectie op de cinematografische taal als een metafoor voor afstand: een onoverbrugbare kloof tussen waar het lichaam zich bevindt en het verlangen om elders te zijn. Hij schreef recent een manifest, A Relational Here and There: Toward a Stateless Cinema, waarin hij de verweving tussen cinema en migratie beschrijft (in se, beide uitingen van menselijke beweging), het gebruik van de zoom-functie beschrijft als het nabootsen van een toenaderend gebaar en hoe bewegend beeld tussen de afstand en afscheiding in het bewustzijn van de Filipino-Amerikaanse diaspora komt. Hij stelt eveneens dat de circulatie van elektronische beelden van de Verenigde Staten naar de Filipijnen migratiegolven naar de Verenigde Staten aanwakkerden, waaronder ook zijn eigen familie. Tijdens het slotmoment van het publieke programma van The Diasporic Schools is Miko Revereza online te gast voor een avond met voorleesmomenten uit zijn teksten, screenings van een greep uit zijn kortfilms, en gesprekken over cinema en afstand. “Het bewustzijn van gemeenschappen in diaspora wordt minder gedefinieerd door het land van herkomst dan door de realiteit dat er een afstand zit tussen het hier en het daar.”

Dia Spore

Door Cecilia Vicuña

Het is alsof diegene onder ons die uit onze landen werden gedia-spoord, door militaire coups, oorlog en hongersnood of door onze eigen zoektocht, geëxtraheerd zijn, uit de omhelzing van het geheel (of uit de holte) werden gerukt en toch weven we ons zijn opnieuw aaneen, tot een imaginair geheel. 

Een weefsel dat enkel bestaat uit een verlangen, een behoefte aan vervollediging, de wens om ergens thuis te (be)horen die ons allemaal, van bacteriën tot zoogdieren, drijft. We hangen allemaal aan een grote metaborst, een moeder die de oude Vedas “uier” noemden: ‘de gedachte springt over naar de moeders uier; zoals een brede rivier het topje van zijn bedding melkt (Rig Veda 9e Mandala Hymn). De Shipibo uit de Amazone noemen het Ronin, de kosmische slang, Moeder Boa. In de Andes heet ze Mayu, de rivier van sterren: de Melkweg. Het is een levend web dat vasthangt en trilt van verstrengeling, communicatie en overlevering, zoals educatie dat doet, niet in de zin van een opgelegde structuur, die door een overheid of een dominante macht werd ontworpen maar als iets wat tevoorschijn komt. Alle processen leren aan zichzelf hoe ze kunnen optreden en veranderen. Het woord educatie draagt dat vermogen in zich, als we kijken naar de betekenis van het woord. Uit het Latijn vertaald betekent het “de weg wijzen” en de “e” duidt op de uit-beweging. De “duc” is de stam van woorden zoals “ductile” (volgzaam) en “to duct” (leiden) en “a duct” (een buis, een leiding) in het Engels. Deze woorden delen allemaal de vloeibaarheid van overlevering die kan leiden tot een be-leid (con-duct – leiden met). Een dubbel potentieel dat kan bijdragen tot onderdrukking of tot bevrijding, afhankelijk van de intentie, de richting en de gelijkheid van de uitwisseling. 

Diaspora-educatie droomt zoals slijmstructuur, als een antwoord van de eenzaten, van elkaar gescheiden door geweld of wantoestand. 

Toen jouw uitnodiging kwam, schreef ik “we komen allemaal uit Afrika, de mensheid is een diaspora, een spoor van zichzelf dat probeert te overleven.” Gezien het grote uitroeiingsgevaar waarmee we geconfronteerd worden, viel mijn aandacht op de letters spore in het woord “diaspora” in spores spreken. Het vertelt ons dat we van onze pijn kunnen leren door ons als paddenstoelen en als slijmstructuur te gedragen. Ze waren de eerste kolonisatoren van nieuw land. 

In de taal van slijmstructuur, zijn we het vruchtlichaam dat haar sporen uitzendt om de aarde te bevruchten voor toekomstige gewassen, of misschien zijn we de spores die dromen dat het leven kan verderlopen, ondanks het feit dat lichamen, land en spores aangevallen worden. Slijmstructuur heeft een strategie dat hen hopeloze situaties helpt doorstaan. Ze klimmen op elkaar en worden een dode stok, zodat de laatste naar boven klimt en in het onbekende springt, om het voortbestaan van de soort te garanderen. Wat er voor het slijm toe doet is het offer van liefde, de diaspora die hen over de werelden uiteendrijft. 

Ik vraag me of of de vele vormen van “diasporische scholen” die we als paddenstoelen uit de grond zien opstijgen, reeds bestonden sinds het begin van de tijdstelling, 6 miljard jaar geleden, wanneer het slijm met zijn werk begon. Ik herinner me dat ik als kind in het bos speelde en dat we onze eigen ‘scholen’ opstartten, om onszelf te onderrichten, ver weg van de volwassenen. Samen met vrienden riepen we een schooltje in het leven dat opnieuw verdween wanneer we terug naar huis moesten. 

Cecilia Vicuña New York, 27 oktober 2020

Back to top

Yael Bartana, The Shofar School

Yael Bartana (1970) is een beeldend kunstenares, geboren in Israël. Haar films, installaties en foto’s verkennen de beeldtaal van identiteit doorheen de politieke verbeelding. Uitgaande van een nationaal bewustzijn en dito tradities focust ze zich in haar werk op ceremonies, publieke rituelen en sociale bijeenkomsten die de collectieve identiteit van de natiestaat herbevestigen. Bartana onderzoekt deze events door middel van ‘pre-enactments’ die onze realiteit becommentariëren door alternatieve leefwerelden en mogelijke toekomsten voor te stellen op het snijpunt van fictie en het echte leven, en door haar publiek te confronteren met hun persoonlijke en gedeelde verantwoordelijkheid. Bartana vertegenwoordigde Polen op de 54e International Art Exhibition in Venetië (2011) met de trilogie And Europe Will Be Stunned. Daarop volgden twee grote opdrachten die op verschillende plekken in de wereld werden gerealiseerd, waaronder Inferno (2013), True Finn (2014) en Tashlikh (cast off, 2017). De laatste jaren heeft Bartana haar artistieke praktijk uitgebreid en experimenteert ze ook met geluid, beeldhouwkunst en theater. Haar laatste werk is het doorlopende project What If Women Ruled the World (2016-), dat reallifeparticipanten laat interageren in fictieve settings. Daarmee wil Bartana een forum voor actie opzetten en tegelijkertijd  mogelijke alternatieven onderzoeken voor een wereld die gedomineerd wordt door mannen en een traditionele opvatting van macht. The Undertaker (2019) en Two Minutes to Midnight (2020) zijn beide uit dit onderzoek voortgekomen.

Samah Hijawi et Reem Shilleh, The Ramallah Club Network

Samah Hijawi is kunstenares en doctoraatsstudent in de kunsten aan de Vrije Universiteit Brussel en de Koninklijke Academie Van Schone Kunsten van Brussel. In haar multimediale werken, die onder andere te zien waren in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, Museum M, de Hayward Gallery, Bozar, Beursschouwburg, Bureau Europa, MoMa, Apex Art en Darat al Funun, onderzoekt Hijawi de esthetiek van de representatie in kunstwerken die verwijzen naar de geschiedenis van Palestina. Samen met Ola El-Khalidi en Diala Khasawneh richtte ze de Makan Art Space (2003-2016) op, een onafhankelijk ruimte voor hedendaagse kunst in Amman. Samen met Shuruq Harb en Toleen Touq co-cureerde ze het platform The River has Two Banks (2012-2017), opgezet om de groeiende afstand tussen Jordanië en Palestina onder de aandacht te brengen.

Reem Shilleh is onderzoekster, curatrice, redactrice en schrijfster. Ze woont en werkt in Brussel en Ramallah. Shillehs werk is gebaseerd op een diepgravend onderzoek naar militante en revolutionaire beeldpraktijken in Palestina, de Palestijnse diaspora en haar solidariteitsnetwerk. Enkele van Shillehs recente projecten zijn het gecureerde filmprogramma The Space Between: The Invocation (MMAG Foundation, Amman, 2019), de onderzoekstentoonstellingenreeks Desires into Fossils: Monuments Without a State (Khalil Sakakini Cultural Center, Ramallah, 2017) en de in opdracht van de A.M. Qattan Foundation gecureerde filmcollage Perpetual Recurrences (Qalandiya International, Ramallah, 2016). Shilleh is mede-oprichtster van Subversive Film, een collectief van curatoren en onderzoekers dat sinds 2011 een nieuw licht wil werpen op historische werken gelinkt aan Palestina en de regio. Daarnaast ondersteunt het de conservering van film en bestudeert het archiefpraktijken, de effecten ervan op de verbeelding en de resonanties die ze kunnen veroorzaken. Reem Shilleh maakt deel uit van het BAK Fellowship-programma (2019-2020).

Bouchra Khalili, An Audio Family Album

Bouchra Khalili werd in 1975 in Casablanca geboren en woont en werkt in Berlijn. Ze studeerde filmgeschiedenis aan de Sorbonne Nouvelle en beeldende kunst aan de École Nationale Supérieure d'Arts de Paris. In haar praktijk, die zowel films, video’s, installaties, fotografie, prints en publicaties omvat, onderzoekt Khalili de politiek van de herinnering aan de antikoloniale strijd en internationale solidariteit en hoe het kolonialisme en imperialisme vandaag nog steeds doorwerkt in de gedwongen illegale migratie. Op het snijpunt tussen geschiedenis en microverhalen combineert Khalili documentaire strategieën en een meer conceptuele benadering om in te zoomen op vragen rond zelfrepresentatie, agency en de verzetsvormen van onderdrukte gemeenschappen. Diep beïnvloed door de erfenis van de avant-gardes na de onafhankelijkheid van haar geboorteland Marokko, combineert Khalili performatieve strategieën rond storytelling met de oude, Noord-Afrikaanse verteltraditie om burgerplatforms te creëren waarbij individuen in de eerste persoon hun ervaringen kunnen delen. Samen vormen die een gemeenschappelijk corpus van verhalen over verzet en emancipatie. Khalili heeft verschillende solotentoonstellingen op haar naam staan, zoals in het Museum of Fine Arts (Boston), Museum Folkwang (Essen), Jeu de Paume (Parijs), MAXXI Museum (Rome) en het Museum of Modern Art (New York). Ze nam ook deel aan verschillende internationale expo’s, waaronder de 12e Bamako Biënnale, BienalSur (Buenos Aires), documenta 14 (Kassel) en de 55e Biënnale van Venetië. Als cultureel activist is ze medeoprichter van de Cinémathèque van Tanger, het eerste culturele centrum in Noord-Marokko dat gewijd is aan het behoud en de promotie van filmcultuur in de regio.

Otobong Nkanga et Sandrine Honliasso, Ikọ

Otobong Nkanga (*1974, Kano, Nigeria) begon haar kunststudies aan de Obafemi Awolowo Universiteit in Ile-Ife, Nigeria, en zette ze later voort in Parijs aan de École Nationale Supérieure des Beaux-Arts. Ze was kunstenares-in-residentie aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam (2002-2004) en behaalde een Master in Performing Arts bij Dasarts, Advanced Research in Theatre and Dance studies, Amsterdam (2005-2008). Ze was ook kunstenares-in-residentie in het DAAD, Berlijn (2014) en in Martin Gropius Bau, Berlijn (2019). Nkanga’s werk verweeft installatie, textiel, performance, schilderkunst, tekenkunst, teksten en verhalen om een multisensoriële ervaring op te wekken. Haar werk komt veelal tot stand na een periode van intensieve research, om de veellagige doorsnedes tussen objecten en handelingen te ontwarren alsook de relatie tussen zorg en herstel. Door de notie land als een plaats van niet-thuishoren te onderzoeken, verleent Nkanga een alternatieve betekenis aan de sociale ideeën over identiteit. Paradoxaal genoeg, brengt ze herinneringen en de historische impact veroorzaakt door de mens en de natuur, aan het licht. Ze legt de inherente complexiteiten van grondstoffen zoals aarde en grond en hun potentiële waarde bloot, om zo verhalen op te roepen die met het land verbonden zijn. Nkanga stelde wereldwijd tentoon, met inbegrip van Documenta 14 (Griekenland en Duitsland), Biennale di Venezia (Italië), Sharjah Biennial (UAE) alsook solotentoonstellingen in het Museum of Contemporary Art, Chicago (USA) en Tate Modern (UK). Haar meest recente solotentoonstelling vond plaats in Zeitz Mocaa, Cape Town (RSA), en in Tate St. Ives in Engeland. Deze laatste tentoonstelling, From Where I Stand, is momenteel te zien in de Middelsbrough Institute of Modern Art. Nkanga was de kunstenares-in-residentie in 2019 in Gropius Bau in Berlijn, Duitsland, waar ze het project Carved to Flow verder ontwikkelde, en dat culmineerde in haar huidige solotentoonstelling There’s No Such Thing as Solid Ground. Eveneens in 2019 ontving Nkanga de Inaugural Lise Wilhelmsen Art Award en een Special Mention Award op de 58e International Art Exhibition van La Biennale di Venezia. Ze was laureate voor de Sharjah Biennial Prize in 2019, won de prestigieuze Peter-Weiss-Preis en ze ontving eveneens de Vlaamse Ultima Cultuurprijs in 2018. In 2017 werd ze bekroond met de Belgian Art Prize en in 2015 met de Yanghyun Prize.

Sandrine Honliasso is onafhankelijk curatrice en kunstcritica. Ze werkte als productie- en publiekswerkingsassistente bij Fondation Kadist (Parijs) en als hoofd communicatie bij het Instituut voor Hedendaagse Kunst Villeurbanne. Ze is auteur van Monologues, een digitaal platform dat zich toespitst op hedendaagse artistieke creatie. Ze was mede-curatrice van de tentoonstellingen Partout, mais pas pour très longtemps (2018, Lyon); Germination (2018, Dakar); Tongue on tongue, nos salives dans ton oreille (2019, Parijs), en curatrice van de tentoonstelling Baptiste Fertillet, Cutting/Slasher (2020, Nantes). Ze had een residentie in het onderzoeksprogramma RAW Académi (Germination, 2019; CURA, 2019) in het kunstencentrum RAX Material Company (Dakar). Momenteel werkt ze samen met Arian Leblanc aan de tentoonstelling D’ailleurs je viens d’ici, die gepresenteerd wordt in het voorjaar van 2021 in La Comédie de Caen.

Christian Nyampeta, École du soir

Kunstenaar Christian Nyampeta (geboren in 1981) organiseert tentoonstellingen, performances, pedagogische experimenten en publicaties, die hij gebruikt als opvangstructuur voor het uitdrukken van collectieve gevoelens, participatieve overwegingen en gemeenschappelijke acties, met de steun van en samen met collega kunstenaars, instellingen en netwerken. Bij zijn recente activiteiten behoren de gemeenschappelijke iteraties van École du Soir in de SculptureCenter in New York, op e-flux Film&Video, en in de Kelektla! bibliotheek, naast andere plaatsen van kennis, gedachtegoed en opleiding in Johannesburg. Nyampeta heeft de Art Prize of Future Europe 2019 ontvangen aan het Museum fo Contemporary Art GfZK in Leipzig, en de European Union Prize op de 12e Bamako Encounters - African Biennial of Photography.

Natasha Ginwala

Natasha Ginwala is curatrice en schrijfster. Ze is co-directrice van de 13e Gwangju Biennale, ze is als curatrice verbonden aan Gropius Bau, Berlijn en artistiek directeur van COLOMBOSCOPE, Colombo. Ginwala cureerde de 8e editie van Contour Biennale, Polyponic Worlds: Justice as Medium en maakte deel uit van het curatorieel team van documenta 14, 2017. Andere recente projecten waaraan ze meewerkte zijn Arrival, Incision. Indian Modernism as Peripatetic Itinerary in het kader van Hello World. Revising a Collection in Hamburger Bahnhof – Museum für Gegenwart, Berlijn, 2018; Riots: Slow Cancellation of the Futur in ifa Gallery Berlijn en Stuttgart, 2018; My East is Your West in de 56e Biennale van Venetië, 2015; en Corruption: Everybody Knows… met e-flux, New York, 2015. Ginwala was lid van het artistieke team voor de 8e Berlin Biennale for Contemporary Art, 2014, en co-cureerde The Museum of Rhythm in de Taipei Biennale 2012 en in Muzeum Sztuki, Łódź, 2016–2017. Tussen 2013 en 2015 coördineerde ze, in samenwerking met Vivian Ziherl het meerdelige curatoriële project Landings dat in verschillende partnerorganisaties gepresenteerd werd. Ginwala schrijft over hedendaagse kunst en visuele cultuur in verschillende tijdschriften en werkte mee aan talrijke publicaties. Ze ontving in 2018 de onderzoeksbeurs voor visuele kunsten van de Berlijnse Senaat, Departement voor Cultuur en Europa.

Back to top