New Joy

    30/05  | 20:30
    31/05  | 20:30
    01/06  | 20:30

€ 18 / € 15
1h45
EN/FR/NL/DE/Esperanto > FR/NL

De Amerikaanse danseres en choreografe Eleanor Bauer gaat vrank en vrij om met de codes en concepten van hedendaagse dans. Ze stelt ze open voor andere domeinen en disciplines, wat resulteert in expressief, veelzijdig en multimediaal werk: van geïmproviseerde talkshows tot avondvullende ensemblestukken. In haar nieuwste creatie gaat ze de confrontatie aan met het gemedieerde post-truth tijdperk. In de schoot van een wereld vol chaotische, excessieve en absurde vormen van publieke communicatie, opinies en nieuws, zoekt New Joy naar zingeving en verborgen betekenissen. Deze dataïstische cyber-musical reist dwars door de grenzen van verschillende registers: van lichaamstaal en gesproken taal tot computertaal en terug; van emotionele tot kunstmatige intelligentie; van beweging tot geluid. Samen met musicus Chris Peck zoekt Bauer naar kruisbestuivingen tussen esthetische, sociale en informatieve waarden en processen. New Joy spreekt alle zintuigen en zoekt betekenis in een holistische overlevingstraining voor de 21e eeuw, and beyond. 

Zie ook: Free School: Nobody's Dance 

Concept & regie: Eleanor Bauer & Chris Peck
Gecreëerd & uitgevoerd door: William Bartley Cooper, Kevin Fay, Gina Haller, Michael Lippold, Veronika Nickl*, Anouk Peeters
Tekst: Eleanor Bauer, Chris Peck, Annett Jarewski, en de performers
Choreografie: Eleanor Bauer
Muziek: Chris Peck
Scenografie: Karel Burssens & Jeroen Verrecht / 88888 with Sofie Durnez
Kostuumontwerp: Sofie Durnez
Lichtontwerp: Bernd Felder
Geluidsontwerp en livemuziek: Lukas Tobiassen
Artistiek adviseur: Gaël Santisteva
Regie-assistent: Annett Jarewski
Scenografie & Kostuumassistent: Tanja Maderner
Stem- en gehoorbegeleiding: Fabienne Seveillac 

Presentatie: Kunstenfestivaldesarts, Kaaitheater
Productie: Good Move vzw, Schauspielhaus Bochum
Met de financiële steun van de Vlaamse Overheid
Uitvoerende productie: Caravan Production

*Voor deze voorstellingen wordt Veronika Nickl vervangen door Gaël Santisteva. 

Back to top

Eleanor Bauer en Chris Peck over New Joy

De performance New Joy lijkt iets te maken te hebben met data-algoritmes en de computerisering van het leven. Eerst een persoonlijke vraag: hebben jullie het gevoel in de beste der werelden te leven? En wat vertelt New Joy daarover?

Chris Peck: Computers laten ons fantastische, magische dingen doen met klank, muziek en tekst. Software wordt alsmaar krachtiger en ook makkelijker te gebruiken. Weegt dit alles op tegen de ecologische en menselijke kostprijs? Ik betwijfel het. Het lijkt allemaal te mooi om waar te zijn. Als we van de wereld echt een betere plek willen maken, zouden we activiteiten kunnen bedenken die meer impact hebben dan theater maken. Het lijkt me dus een behoorlijk uitdagende vraag voor iemand die veel tijd steekt in het maken van kunst, en het is ook veeleer een politieke vraag dan een persoonlijke. Ik ben niet zeker of ik ooit in staat zou zijn een song te schrijven als ik hard doordenk over die vraag. Ooit schrijf ik misschien een song waar ik echt tevreden over ben, maar dat maakt deel uit van mijn persoonlijke tocht. Ik ben niet zeker dat ik er de wereld mee vooruit help.

Eleanor Bauer: Ik woon in deze wereld, precies zoals hij is. Performances maken is voor mij een manier om de dialoog aan te gaan met echte omstandigheden, waarbij esthetische gevoeligheden (geluid, beweging, licht, aanraking, poëzie) de media worden waarin de conversatie plaatsvindt.

Wanneer merken jullie het meest dat jullie in een wereld leven die in toenemende mate wordt beïnvloed door algoritmes?

EB Ik merk het zelden op. Dat is hoe en waarom algoritmes werken!

CP Tot op vandaag beslissen wij mensen nog altijd hoe algoritmes de wereld beïnvloeden. Zeggen dat de wereld wordt beïnvloed door algoritmes is een beetje als reageren op het probleem van wapengeweld door te zeggen dat de wereld wordt beïnvloed door machinale metaalbewerking. Het zou zinvoller zijn te zeggen dat de wereld wordt beïnvloed door menselijk gedrag – door hebzucht, macht en geweld aan de ene kant en empathie, verbeelding en creativiteit aan de andere. We kunnen wapens maken of instrumenten die schoonheid bevorderen. Ik ben geen technologiefilosoof of zo, maar ik denk wel dat we onze verantwoordelijkheid moeten opnemen voor wat er gebeurt en niet gewoon onze handen in de lucht steken en zeggen dat het de schuld is van een of andere ingewikkelde technologie die haar eigen magische werking heeft omdat we ze niet goed begrijpen.

Wanneer of hoe trachten jullie hieraan te ontsnappen of het te vermijden?

EB Ik speel er meer mee dan dat ik het tracht tegen te werken.

CP Ik ben onlangs beginnen te werken bij een bedrijf (Ableton) dat muzieksoftware en digitale muziekinstrumenten maakt. Dat is een goede plek om mensen te ontmoeten die niet sentimenteel doen over algoritmes en computermagie.

Waar er “nieuwe vreugde” is, moet er ook “oude vreugde” zijn geweest. Hoe zouden jullie die definiëren?

EB Eenvoudige vreugde. Vreugde van het kleine.  

CP Nieuwe vreugden zijn er vast ook geweest in het verleden, maar oude vreugden kunnen me gestolen worden. Nostalgie naar eenvoudiger tijden? Nee bedankt! Ik hou van eenvoudige dingen en oude dingen, maar alleen als we ze nieuw en levend kunnen houden. En wat is dan het idee van een “nieuwe vreugde”?

EB Complexe gevoelens die ontstaan uit een grofkorrelige gevoeligheid voor de tegenwoordige tijd, en die daarom misschien nog naamloos zijn. Emotionele registers die ontstaan uit nieuwe gevechten met nieuwe omstandigheden.

CP Ik voel het meer aan als een titel van het stuk dan als een idee. Het hoeft niet voor een idee te staan. Ik heb net mijn pocket van Richard Brautigans Forel Vissen in Amerika weer ter hand genomen om hem te herlezen, en er staan een paar citaten op de achterflap. Het eerste komt van een uitgever die het manuscript vermoedelijk afkeurde: “Ik heb mij laten vertellen dat het niet over forel vissen gaat.” Het tweede komt van een magazine over vliegvissen: “Forel Vissen in Amerika zal je niet helpen meer vis te vangen, maar het heeft wel iets te maken met forel vissen.” Zo heeft New Joy ook iets te maken met “nieuwe vreugde”, maar dat betekent niet dat het een uitleg is van “nieuwe vreugde” of een handleiding om “nieuwe vreugde” op te wekken.

[…]

Chris, hoe zou je de muziek in New Joy in je eigen woorden omschrijven?  

CP Ik zou ze omschrijven als gericht zijnde op ingewikkelde samenwerkingsprocessen waarvan we denken dat ze zouden kunnen leiden tot iets dat boeiend, mooi, grappig of vreemd is. Al zijn dat niet mijn eigen woorden. Ik recycle alleen maar gewone woorden. Eleanor en ik hebben ook enkele eigen woorden die we gebruiken, zoals de term “compostition”.  

Hoe pakte je het componeren aan? In welke mate heeft het feit dat er geen band op het podium stond je werk beïnvloed?

CP We maken veel fouten en trachten eruit te leren en interessantere fouten te maken. Als er een bepaalde band op het podium stond, zou die het soort fouten maken die dat soort band maakt. Aangezien er niet zo’n soort band is, moeten we op zoek gaan naar situaties die zullen leiden tot andere soorten fouten met het soort band dat we wel hebben. In Meyoucycle trachtten we een band te maken uit een groep van heel knappe hedendaagse kamermuzikanten. Dat was een heel fijne ervaring voor mij als componist/muzikant/songschrijver, maar het resultaat was heel anders dan wat ik me aanvankelijk had ingebeeld. In New Joy trachten we een band te maken met een groep acteurs, dansers en elektronica. Ook dit gaat een andere richting uit dan wat ik had gedacht, maar het is geen teleurstelling. Ik hou blijk-baar van uitdagende verrassingen, want ik word steeds meer aangetrokken tot deze manier van werken. Plus, ook al hebben we geen band die zichtbaar is op het podium, we hebben Lukas Tobiassen die achter de schermen aan de magische elektro-akoestische touwtjes trekt. 

Eleanor, veel van de teksten die worden uitgesproken of gezongen volgen geen conventionele logica of vertonen weinig coherentie. Waarom? 

EB Wat is conventionele logica in experimentele kunst?

CP Heb je eigenlijk ooit goed naar songteksten geluisterd?! Coherentie is beslist niet de norm. Wanneer Bowie zingt “hay-leebo sa-yo-mye, say men co-raerro, mah lee-ooo, mah leeoooooooooo”, vraag je dan waarom? Misschien is het onconven-tioneel om in een theatrale context nonsens in een song te horen wanneer je gewend bent te verwachten dat teksten de plot of een dramatische situatie doen vooruitgaan.

Sommige van de performers hebben ook teksten aangebracht voor het stuk. De repetitiefases waren opgedeeld in drie blokken. Kunnen jullie toelichten hoe jullie te werk gaan en hoe New Joy werd gecreëerd?

EB Voor elk stuk werk ik anders; ik neem mijn instrumenten mee maar zoek doorgaans naar nieuwe methodes. De teksten die de performers zelf schreven maakten deel uit van dat proces. Tijdens de eerste werk-periode schreven de performers wat via de automatische invulfunctie op hun telefoon, en schreven ze teksten op basis van hun dansen – praktijken waarmee ik al een poos werk. Tijdens de tweede werkperiode begonnen we een dagelijks “theatraal-compost-ritueel”, waarbij iedereen iets van maximum 2 minuten voorstelde aan de groep, in eender welk medium (video, tekst, dans, enz.), waarna iedereen maximum 5 minuten lang schreef (met pen en papier), in een poging datgene uit de fragmenten te combineren wat op een onvoorspelbare manier verband hield met elkaar, via poëzie of een vertelling of eender welke schriftuur die passend leek bij de betekenis die kon worden “bijeengesprokkeld” uit de combinatie van al die dingen. Dan verzamelde één persoon uit de groep alle teksten en puurde er een korte samenvatting of theaterscène uit. Een handvol van die scènes zitten in het stuk, in een bewerkte of gedeeltelijke vorm. Tijdens de derde en laatste repetitieperiode creëerden de performers individueel hun eigen “tekstklont” – een tekst die een soort basissubstantie kan zijn om vervolgens op diverse manieren mee te werken. Ieders “tekstklont” vertrok vanuit een cut-up-schrijfproces waarbij elk persoon zijn eigen bronnen kiest (bijvoorbeeld alle openings- en slotzinnen van alle comedyspecials op Netflix, of de derde zin van iemands e-mails uit 2015, of alle zevenletterwoorden uit een favoriete poëziebundel, enz.), en dan het verzamelde materiaal bewerkt tot er een soort subjectieve betekenis ontstaat. Sommige van die teksten gingen ook meer-maals door Google Translate, waarbij de volgorde van de talen werd geselecteerd in functie van een logica die uit de tekst of het thema werd afgeleid. De manier waarop ieders “klont” werd bewerkt en afgewerkt was anders voor elke performer, afhankelijk van hun belangstelling van het moment en de manier om er een betekenis aan te geven. Die teksten zitten allemaal ergens in het stuk.

CP We hebben veel lol gehad met de performers tijdens die eerste repetitie-periode, vooral wanneer we richting lunchtijd gingen. We maakten soms weelderige lunches waaraan iedereen zijn bijdrage leverde, en die lunches stonden centraal in ons werkproces tijdens de eerste weken. Ik denk dat de keukenbijdragen over het algemeen persoonlijker en misschien zelfs substantiëler waren dan de tekstbijdragen. De andere repetitieperiodes werden conventioneler naarmate de première naderde, wat zonde is, maar wellicht moeilijk te vermijden. We gebruikten ook aardig wat musicalmateriaal, songs en teksten waaraan Eleanor en ik de afgelopen jaren hebben gewerkt; materiaal dat ten dele met de hulp van de performers werd gereviseerd en uitgewerkt. Ik hoop dat je dat plezier om samen dingen in de kookpot te gooien op het podium zult voelen.

[…]

Een motto voor New Joy was: “Van nonsens tot iets lastigs tot nieuwe betekenis”. Welke vorm van nieuwe betekenis of nieuwe sensualiteit wacht ons op het eind van het stuk?  

EB Het motto waarnaar je verwijst lag in feite aan de basis van onze creatie uit 2012 Tentative Assembly. Iets lastigs is het noodzakelijke ingrediënt of de wrijving of het ongemak die nonsens in nieuwe betekenis verandert. Wat die nieuwe betekenis betreft zou ik liever haar potentieel niet beperken door haar op voorhand te definiëren, anders zou ze niet nieuw zijn! Ik kan niet weten wat die nieuwe betekenis is, en wat ik erover denk zal verschillen van wat iemand anders denkt, dus komt het erop aan iedereen de ruimte te geven zijn eigen nieuwe betekenis te ontdekken.

Interview door Vasco Boenisch,
oorspronkelijk gepubliceerd door Schauspielhaus Bochum

Back to top

Eleanor Bauer is een performer en choreograaf wiens werk een diepgaande synthese is van fysieke, conceptuele, affectieve, formele en esthetische inzichten. Van talkshows tot avondvullende ensemblestukken, haar veelzijdige werk variëert in schaal, media en genre, waarbij ze verschillende methodes en categorieën van uitvoering doorkruist. Oorspronkelijk afkomstig uit Santa Fe, New Mexico, studeerde Bauer aan de Idyllwild Arts Academy in Californië, behaalde een BFA in de dans aan de Tisch School of the Arts van de New York University en voltooide de Research Cycle aan de P.A.R.T.S. (Performing Arts Research and Training Studios) in Brussel. Van 2013 tot 2016 was ze artist in residence bij Kaaitheater in Brussel en momenteel is ze promovendus aan de Choreografie aan de Universiteit van Stockholm. Sinds 2007 produceert ze voorstellingen via GoodMove vzw in Brussel.

Chris Peck is een componist, computermuzikant en improvisator die vaak samenwerkt met hedendaagse dans en theater. Hij behaalde een MA van het Electro-akoestische muziekprogramma aan het Dartmouth College en een Ph.D. in Compositie- en Computertechnologieën aan de Universiteit van Virginia. Van 2015 tot 2017 doceerde Peck muzieklessen in het Global Arts Studies Program aan de University of California, Merced, leidde hij een Experimental Inter-Arts Ensemble en ontwikkelde hij webgebaseerde softwaretools voor muziektheorie en gehoortraining. Vorig jaar verhuisde hij naar Berlijn om deel uit te maken van het leerteam van Ableton (learningmusic.ableton.com).

Eleanor Bauer en Chris Peck hebben sinds 2003 samengewerkt en in de loop der jaren verschillende werken gemaakt, waaronder de trilogie van A Dance For The Newest Age (the triangle piece), Tentative Assembly (the tent piece) en Midday and Eternity (the time piece). Met hun politieke sciencefictionmusical Meyoucycle, te zien op Ruhrtriennale en Kunstenfestivaldesarts 2016, hebben Bauer en Peck hun samenwerking verdiept en verbreed, waardoor ze een heel nieuw terrein van co-auteurschap tussen schrijven, dans en muziek ontsluiten, dat zich voortzet in hun laatste productie New Joy.

Back to top