Contes Immoraux – Partie 1 : Maison Mère

    07/09  | 20:00
    08/09  | 20:00

€ 18 / € 15
1h30

Op het eerste zicht creëert Phia Ménard in deze performance-installatie een directe metafoor voor de ineenstorting van de fundamenten van onze westerse beschaving. Meer dan een uur lang bouwt de Franse kunstenares op haar eentje een levensgroot object, dat uiteindelijk een oude tempel blijkt te zijn. In Contes Immoraux – Partie 1 : Maison Mère portretteert Ménard een sci-fiversie van de godin Athena. Haar koppige pogingen om een nieuw Parthenon te bouwen, kunnen in deze bijzonder fysieke, woordeloze performance alleen maar gedwarsboomd worden door een zondvloed. Met enkel plakband en palen zet deze heldhaftige bouwvakker met veel moeite een stapel karton in elkaar, stabiliseert ze een gammele structuur en bewerkt ze die vervolgens met een kettingzaag tot er een Europees landmerk verschijnt. Van zodra de tempel klaar is, verschijnt er echter een onheilspellende wolk aan de horizon die ons achterlaat met grimmige beelden van schepping en vernietiging, een metafoor voor de eindeloze wederopbouw van Europa. Contes Immoraux – Partie 1 : Maison Mère is een krachtig en poëtisch tableau waarmee Ménard de Griekse financiële crisis en de turbulente veranderingen in heel Europa evoceert. Terwijl ze laat zien hoe snel iets in elkaar kan storten, schetst ze een beeld van een samenleving die aan de rand van het verval staat. Het antwoord van Europa op de financiële crisis van 2008 was meer bezuinigingen en meer ongelijkheid. Zullen we voor deze nieuwe crisis samen andere antwoorden vinden?

Presentatie: Kunstenfestivaldesarts-Les Halles de Schaerbeek

Creatie en regie: Phia Ménard en Jean-Luc Beaujault
Scenografie: Phia Ménard
Met: Phia Ménard
Geluidsontwerp: Ivan Roussel
Klank (afwisselend): Ivan Roussel en Mateo Provost
Toneelmeester (afwisselend): Jean-Luc Beaujault, Pierre Blanchet, Rodolphe Thibaud, Angela Kornie en David Leblanc
Kostuumontwerp en requisieten: Fabrice Ilia Leroy
Fotografies: Jean-Luc Beaujault
Codirectrie, administratie en spreiding: Claire Massonnet
Technische leiding: Olivier Gicquiaud
Productie medewerkster: Clarisse Mérot
Communicatie: Adrien Poulard
Spreiding: Lara Cortesi 

Productie: Compagnie Non Nova
Coproductie: documenta 14 (Kassel) en Le Carré, Scène nationale et Centre d’Art contemporain de Château-Gontier

De voorstelling in het kader van documenta 14 (juli 2017) was gesteund door het Institut Français en de Stad Nantes.

Contes Immoraux – Partie 1 : Maison Mère heeft de Grand Prix du Jury ontvangen in 53BITEF19 - Belgrade International Theatre Festival 2019.

De Compagnie Non Nova – Phia Ménard wordt gesteund door de Frans Regering – Préfet de la région des Pays de la Loire - direction régionale des affaires culturelles, de Stad Nantes, le Conseil Régional des Pays de la Loire en de Conseil Départemental de Loire-Atlantique. Het gezelschap is ook gesteund door het Institut Français en de Fondation BNP Paribas. 

De Compagnie Non Nova – Phia Ménard is “artiste associée” bij Malraux scène nationale Chambéry Savoie en bij TNB, Centre Européen Théâtral et Chorégraphique de Rennes.

Contes Immoraux – Partie 1 : Maison Mère wordt op de 28 oktober gepresenteerd bij Théâtre le Manège (Mons).

Back to top

Ik weet niet hoe ik moet vergeten

Ik ben geen expert in geopolitiek, maar ik ben een waarnemer van de wereld door wat ik doe. Tours, residenties, ontmoetingen en ook een verlangen naar onderdompeling hebben mij een voorliefde gegeven voor het ontdekken van samenlevingen, mythen, praktijken, identiteiten en lichamen. Net als vele kunstenaars heb ik niet het gevoel dat ik een bezitter van kennis ben; ik probeer te begrijpen wat me naar bepaalde onderwerpen leidt en me er steeds weer naar terug doet keren. In deze reis die ik samen met mijn team onderneem, vinden er soms gebeurtenissen plaats die het traject veranderen.       

Eén van die gebeurtenissen was de uitnodiging om in 2017 op documenta 14 in Kassel, een vijfjaarlijkse tentoonstelling voor hedendaagse kunst, een creatie te realiseren. De commissie moest een performatief werk of een installatie worden, als antwoord op vragen die werden opgeroepen in Learning from Athens en A Parliament of bodies. Dit was het uitgangspunt voor de Immoral Tales-trilogie.        

Bij de vragen die aan mij en aan honderd andere kunstenaars uit de hele wereld werden gesteld, had ik meteen het gevoel dat het de omstandigheden van mijn geografische identiteit waren die me het standpunt gaven dat ik nodig had: Kassel / Athene / Parijs of meer algemeen Duitsland / Griekenland / Frankrijk, een blik op de Europese constructie… te midden van een crisis!        

Na Kassel en Athene te hebben bezocht, wilde ik begrijpen op welke manier ik naar de onderwerpen in kwestie moest kijken… Is Athene de bakermat van een gemythologi-seerd Europa? Is Kassel de bakermat van een monsterlijk Europa?       

In het ene geval wordt de herinnering gereconstrueerd, geconserveerd en wordt het bloed eruit gezogen door commercie; in het andere geval wordt er gewerkt aan de herinnering van een collectieve haat die door het nazisme wordt belichaamd.        

In Kassel werden kunst en onderwijs gebruikt om een mogelijke terugkeer van deze infectie te voorkomen en te behandelen. Kassel was de geboorte- en woonplaats van de familie Grimm. Dit inspireerde mij tot het ontwikkelen van een serie performances in de vorm van verhalen. Daarin stel ik de denkbeeldige wereld van de Republiek Athene, de mythen en de filosofische opbouw van het idee van een Europa in vraag, maar ook het mislukken van de opbouw van een Europa van Naties.     

Om budgettaire redenen werd enkel het eerste verhaal “Mother House” in Kassel gepresenteerd in juli 2017.

Contes Immoraux – Partie 1 : Maison Mère

Bouwen zonder funderingen, een ruïne aan het praten krijgen, een godin oproepen, zich voorbereiden op orakels, vechten voor het resultaat, de schijnbare vrede van marmer verbrijzelen met het geritsel van karton, een huis bouwen voor Europa met dat van Athene als model.        

Deze plek is niet de mijne, maar ik voel me geen vreemdeling – ik ben op doorreis. In werkelijkheid ben ik een individu, een kunstenaar in een comfortabele positie, geconstrueerd als een Franse bourgeois-bohemien persoon. Een vrouw. Behalve mijn geboorteakte is er niets dat mijn fysieke migratie verraadt. Ik ben een van die mensen die hun volledige macht mogen afstaan ten einde verder te kunnen blijven leven. Ik nam de rol van een zwakke persoon aan terwijl ik de chromosomen van koningen erfde. Ik heb ervoor gekozen om de rol van een koppig persoon aan te nemen die anderen de noodzaak wil doen inzien om het lichaam als een beweeglijke materie te beschouwen. Ik migreer van het ene lichaam naar het andere zonder iets te vergeten. Ik heb het gevoel dat leren minder omstreden is dan afleren. In de loop van een eindeloze adolescentie werd ik gedwongen om mijn gebaren te laten overeenstemmen met mijn uiterlijk. De vrouw die ik geheim hield maakte me de volwassene die ik ben. Leren om je geslacht te zijn is niets, het is gewoon een manier om erbij te horen. Ik verbrak de ketting, ik duwde me met mijn voet van de rivieroever af, ik hou van zachte grond omdat het niet het lichaam is dat de vorm volgt, maar het materiaal dat zich aanpast aan het lichaam. Ik ben een Atheense Punker!       

Op het podium staat een symbolische figuur wiens taak het is om een eerste huis te bouwen. Het Moederhuis om de levenden te beschermen. Het is een beproeving, een van eenzaamheid en inspanning. Bouwen in evenwicht, het pad volgen om het doel te bereiken om uiteindelijk door de elementen te worden heroverd. Dit is het verhaal van het Moederhuis, dat van een gebouw en zijn schepper die niets kunnen doen tegen de lokroep van de elementen.       

Dit eerste verhaal en deze symbolische figuur omvatten veel meer dan het verhaal van een mythe, een constructie en een ineenstorting; het is eigenlijk een visie op de mensheid en haar achteruitgang.

Hoe kunnen we in het bouwen van dit huis niet de moeizame en risicovolle geboorte van de mensheid zien, vanaf de eerste tekenen van de Hominidae, en ons de versnelling voorstellen, niet van zijn voortbestaan, maar van zijn einde?       

Het is een verhaal, en zoals alle verhalen flirt het met de werkelijkheid op een manier die ons ontroert.

Phia Ménard, december 2019.

Back to top

Phia Ménard (Nantes, 1971) vermengt in haar werk circus en hedendaags theater. Ze ontdekte al vroeg haar passie voor jongleren en volgde een opleiding bij Jérôme Thomas. Daarnaast studeerde ze hedendaagse dans, mime en drama. Ze vervoegde de Jérôme Thomas Company als performer voor Hic Hoc (1995), maakte composities en creëerde er tot 2003 talrijke voorstellingen, waaronder Le Socle, Le Banquet, Hioc, 4, qu’on en finisse une bonne fois pour toutes. In 1998 richtte Ménard Compagnie Non Nova op en debuteerde daarbinnen met Le Grain. Met de solo Ascenseur, fantasmagorie pour élever les gens et les fardeaux (2001) zette ze zich drie jaar later ook als schrijver op de kaart. 

In 2008 nam Ménards artistieke carrière een nieuwe wending met het I.C.E. project (Complementary Unjugglability of the Elements), waarin ze de imaginaire wereld van transformatie en erosie van natuurlijke materialen bestudeert. Ménards eigenzinnige visie op theater, waarbij ze het spectaculaire beeld van jongleren uitdaagt zodat er een nieuwe relatie met het publiek kan ontstaan, wordt ondersteund door verschillende instituten. Onder andere Scène Nationale Le Carré in Château-Gontier en Espace Malraux Scène Nationale de Chambéry et de la Savoie nodigden Menard uit als geassocieerd artiest en op vraag van het Festival van Avignon, CIFAS, documenta 14 en Théâtre National de Chaillot maakte ze nieuw werk. Recent werken van Ménard zijn L’après-midi d’un foehn, VORTEX (2011), Les Os Noirs (2017), Saison Sèche (2018), Contes Immoraux – Partie 1 : Maison Mère (2017) and No Way (2018).

Back to top