Twelve Seasons

Théâtre Les Tanneurs

11. 12. 13. 17. 18. 19. 20 / 05 > 20:30
16 / 05 > 19:30
Théâtre Les Tanneurs
1:30

Er zijn ontmoetingen die een leven lang duren. In 1976 ontmoet Michèle Noiret, een zestienjarige dansstudente, Karlheinz Stockhausen, een van de grote namen uit de muzikale avant-garde. Jarenlang zal zij haar lichaam plooien naar het dwingende bewegingssysteem dat hij bij zijn muziek ontworpen heeft. Daarna begint zij aan haar eigen carrière als choreografe. In 1997 maakt ze de voorstelling Solo Stockhausen, gebaseerd op Stockhausens muziek uit Tierkreis. In Twelve Seasons voegt ze aan dezelfde compositie, live uitgevoerd door het trio European Wind, elektronische muziek, videobeelden en zes dansers toe. Een hommage van Michèle Noiret aan haar leermeester en een volgende stap in haar danssynthese van technologie en poëzie.

Concept: Michèle Noiret, Paolo Atzori, Todor Todoroff

Chorégraphie / Choreografie / Choreography: Michèle Noiret

Assistant à la chorégraphie / Choreografie-assistent / Assistant Choreography:

Fred Vaillant

Créé et interprété par / Gecreëerd en gedanst door / Created and interpreted by:

Caroline Cornelis, Joëlle Demulder, Stéphane Hisler, Mélanie Munt, Claire O’Neil, Jordi L. Vidal

Musique / Muziek / Music: Karlheinz Stockhausen, Tierkreis

Interprétation / Uitvoering / Interpreted by: Trio European Wind, Barre Bouman (Clarinette / Klarinet / Clarinet), Gillian Lampater (Flûte & piccolo/ Fluit & piccolo / Flute & piccolo), Achim Gorsch (Trompette et piano / Trompet en piano / Trumpet en piano)

Composition électroacoustique originale et interactions / Originele electroakoestische compositie en interacties / Original electronic-acoustic composition and interactions: Todor Todoroff

Scénographie et images / Scenografie en beelden / Scenography and images:

Paolo Atzori

Eclairages / Belichting / Lighting: Xavier Lauwers

Costumes / Kostuums / Costumes: Azniv Asfar

Programmation interactions vidéo / Programmatie interacties video / Programmation interactions video: Guy Van Belle

Coordination construction du décor / Coordinatie decorbouw / Coordination set

construction: Wim Vermeylen

Directeur technique / Technisch directeur / Technical manager: Thomas Kazakos

Coordinateur technique / Technisch coördinator / Technical coordinator:

Philippe Warrand

Photographie / Fotografie / Photography: Sergine Laloux

Promotion et production / Promotie en productie / Promotion and production:

Alexandra de Laminne

Administration et production / Administratie en productie / Administration and

production: Cathy Zanté

Production / Productie / Production:

La Cie Michèle Noiret / Tandem asbl (Bruxelles / Brussel)

Coproduction / Coproductie / Coproduction: Théâtre Les Tanneurs (Bruxelles / Brussel), KunstenFESTIVALdesArts, La Monnaie / De Munt (Bruxelles / Brussel), Bruxelles / Brussel 2000, Charleroi / Danses - Centre choréographique de la Communauté française de Belgique, les Iles de Danses (Ile de France), le Festival Danse à Aix

Partenariat / Partenariaat / Partnership:

La Ferme du Buisson / Scène Nationale (Marne-la-Vallée)

Avec la collaboration de / In samenwerking met / In collaboration with:

The Academy of Media Arts (Köln, KHM)

Présentation / Presentatie / Presentation:

Théâtre Les Tanneurs, La Monnaie / De Munt, KunstenFESTIVALdesArts

Avec le soutien de / Met de steun van / Supported by:

Ministère de la Communauté française de Belgique – Service de la Danse, C.G.R.I.

La Cie Michèle Noiret est en résidence au / Cie Michèle Noiret is in residentie in /

The Cie Michèle Noiret is in residence in Théâtre Les Tanneurs

Back to top

Er zijn ontmoetingen die een leven lang duren. De ontmoeting tussen Michèle Noiret en Karlheinz Stockhausen is er zo een.

Zij was zestien en pas begonnen met haar dansopleiding aan het Mudra. Stockhausen was toen, in 1976, al meer dan twee decennia lang een van de meest markante figuren van de Europese avant-gardemuziek. Hij was op dat ogenblik op zoek naar dansers die in staat waren het bewegingssysteem van zijn muziek te belichamen. De impact van die ontmoeting op het werk van Michèle Noiret is blijvend geweest. Met haar choreografie Twelve seasons keert ze terug naar de muziek van haar leermeester. Meer in het bijzonder naar Tierkreis, een muzikale compositie die Stockhausen in 1975 maakte en waarvoor hij zich baseerde op de twaalf tekens van de dierenriem. Twelve seasons is een hommage, een dialoog en een nieuwe fase in Noirets relatie met Stockhausen.

"De jaren met Stockhausen hebben diepe sporen nagelaten in mijn lichaam, dat zich nog steeds herinnert hoe de vingers zich vanuit de elleboog of de schouder plooiden tot de pols. Het zijn bewegingen die in mijn bloed en in mijn aders zitten. Ik hou ervan de muziek en de ruimte in mijn armen en benen te voelen.” Vanaf 1979 geeft ze zich als danseres volledig over aan het eigenzinnige notatiesysteem dat door Stockhausen werd ontworpen en werd toegepast op de beweging. Ze danst drie creaties die allen onderdeel zijn van de operaDonnerstag aus Licht: "Tijdens de creaties stond ik samen met de muzikanten op scène en was ik me bewust van hun instrument, het geluid dat ze voortbrachten, hun ademhaling. Het was alsof ik door de poriën van mijn huid de muzikale lijnen en hun ontwikkeling voelde."

Stockhausen reisde de wereld rond en bestudeerde intensief de Japanse, Balinese en Indische cultuur en de interactie tussen muziek en beweging. Bij hem groeide het idee van een totaalspektakel, waarbij de bewegingen van het lichaam gecodeerd zijn door de muziek. Alle instrumenten zouden als het ware doorheen het lichaam van één enkele danser circuleren: "Hij ontwikkelde een systeem om zijn muzikale polyfonie in vlees en bloed te visualiseren: het lichaam verdeelde hij verticaal in drie octaven vertrekkende van de sol (de voeten) tot het hoogste punt (de armen uitgestrekt boven het hoofd). Fortissimo betekende dat de ledematen werden uitgestrekt, pianissimo dat ze weer naar het lichaam terugkeerden. De scenische ruimte was in twaalf secties verdeeld, de twaalf halve tonen van de octaaf. Fortissimo vooraan op de scène, pianissimo achteraan. Ik oefende urenlang alvorens mijn hand in staat was alle hoogtes, tijden en intensiteiten van een melodische lijn uit te beelden. Daarna begon het werk met de andere hand, verbonden met een andere melodische lijn. Daarna de twee voeten. Om uiteindelijk te komen tot een combinatie van de verschillende instrumenten, zonder dat het op een pantomime lijkt. Daar kwamen nog de verplaatsingen op de vloer bij." Een dwingende discipline waartegen het lichaam niet zelden in opstand kwam: "Het was een rijke maar moeilijke leerschool. Na een aantal jaren voelde ik dat het belangrijk was me te emanciperen."

Die noodzakelijke afstand tot het rigoureuze systeem van Stockhausen vindt Michèle Noiret in het creëren van choreografieën die ontstaan uit de stilte, uit het luisteren naar het ritme en de innerlijke muziek van het lichaam. Poëzie en de plastische kunsten worden een belangrijke bron van inspiratie. Voor de solo La Crevêche (1987) inspireert ze zich op een tekst van haar vader, Joseph Noiret, schrijver en een van de oprichters van de Cobrabeweging. Groepswerk (L'Espace Oblique in 1991, Les Plis de la Nuit in 1996, Paysage/Promenade in 1997) wordt afgewisseld met solovoorstellingen (Vertèbre in 1989). Een aantal van deze voorstellingen staat nog steeds op haar repertoire en worden internationaal getoond. Noiret zoekt nieuwe samenwerkingsverbanden, o.a. met danser-choreograaf Bud Blumenthal. Ze werkt niet langer met bestaande muzikale scores; de muziek wordt gecomponeerd in functie van de behoeften van de voorstellingen, zoals bij Tollund (1994), een voorstelling geïnspireerd op het mysterieuze ingevroren mensenlichaam dat bij Tollund werd ontdekt.

Bijna twintig jaar na hun eerste ontmoeting, duikt Michèle Noiret in 1997 opnieuw onder in het muzikale universum van Stockhausen. Solo Stockhausen, een hommage voor de zeventigjarige componist, is gebaseerd op zes melodieën van Tierkries. Twelve seasons is een verdere uitwerking van dat project, maar intussen gevoed door haar choreografie In Between(2000). In Between ontstaat uit een nauwe samenwerking van de choreografe met architect-videast Paolo Atzori en ingenieur-componist Todor Todoroff. Een zoektocht naar de snijpunten van poëzie en technologie, lichaam en elektronica. Tussen mens en machine, tussen organische beweging en digitale registratie ontstaat een fluïdum. Geïnspireerd door de vier elementen (water, licht, vuur en aarde) creëert Noiret een droomlandschap, waarin de acteurs door hun bewegingen beelden en geluiden genereren. Maar ondanks alle gesofisticeerde apparatuur, dringt de techniek zich nergens op. De scène blijft een wereld van intuïtie en magie.

Van Tierkreis bestaan meerdere versies. Voor Twelve seasons kiest Michèle Noiret voor de versie met drie blaasinstrumenten (fluit, klarinet en trompet) en piano. De muziek wordt uitgevoerd door het trio European Wind, dat sinds 1998 met Stockhausen werkt. De muzikanten zijn met de zes acteurs op scène aanwezig en worden geïntegreerd in de ruimte van de choreografie: de muzikale beweging vindt zijn echo in de gebaren van de dansers. Elektronische muziek en videobeelden openen de conventionele theaterruimte en geven toegang tot een andere verbeelding. Michèle Noiret verwijst in dit verband graag naar een uitspraak van de filosoof Gaston Bachelard: "Door de verbeelding laten we de normale loop der dingen achter ons. Zien en verbeelden zijn even grote tegenstellingen als aanwezigheid en afwezigheid. Zich verbeelden betekent afwezig zijn, betekent zich overgeven aan een nieuw leven."

Back to top