Tú amarás

    18/05  | 20:30
    19/05  | 18:00
    20/05  | 20:30
    21/05  | 20:30
    22/05  | 20:30

€ 16 / € 13
1h15
ES > FR/NL

Tú amarás (Je zal liefhebben) van het jonge Chileense theatergezelschap Bonobo houdt je een intelligente spiegel voor. Wat is een vijand? Hoe creëer je er een? En hoe verbinden we onszelf met de andere? Dat zijn de prangende vragen die een groep Chileense artsen zich stellen terwijl ze een internationale conferentie voorbereiden over vooroordelen in de geneeskunde. Het is een relevant onderwerp dat steeds complexer is geworden door de recente komst van de buitenaardse bevolkingsgroep de Amenieten. Deze komst biedt de perfecte gelegenheid om na te denken over haat, liefde en het impliciete geweld jegens de ‘ander’. Gebruikmakend van humor en ironie, zit de voorstelling vol snedige, ongemakkelijke dialogen, die de absurditeit van het alledaagse ontsluieren. Verwacht je aan een intelligente en humoristische levensles in de onkunde van de mens en diens vreemdelingenvrees, verfrissend gekaderd in een Latijns-Amerikaanse context.

Zie ook: Schoolvoorstelling

Regie: Andreina Olivari, Pablo Manzi
Teksten: Pablo Manzi
Met: Gabriel Cañas, Carlos Donoso, Paulina Giglio, Guilherme Sepúlveda, Franco Toledo
Scenografie, kostuum- en lichtontwerp: Juan Andrés Rivera, Felipe Olivares (Los Contadores Auditores)
Technische leiding: Raúl Donoso
Muziek: Camilo Catepillan
Producent: Horacio Pérez
Boventitelen: Marie Trincaretto

Presentatie: Kunstenfestivaldesarts, Théâtre Les Tanneurs
Coproductie: Fundación Teatro a Mil, Espacio Checoeslovaquia  
Tú Amarás was gedeeltelijk ontwikkeld tijdens een residentie in Baryshnikov Arts Center (New York)

Back to top

“Wij zijn geïnteresseerd in de manier waarop geweld de kop opsteekt in een democratisch proces”

Het gezelschap Bonobo verkent met hun nieuwe voorstelling Tú amarás (Je zal liefhebben) de notie van het anders-zijn en de perceptie van de vijand. Twee concepten die vervat zitten in hun creaties en leiden tot een onderzoek omtrent dit impliciete geweld in de democratie en de manier waarop we ermee omgaan.

We spraken de regisseurs Pablo Manzi en Andreina Olivari over hun nieuwe werkstuk, na een residentie in het Baryshnikov Arts Center in New York, minder dan een maand voor de première. In het Parque Bustamante debatteerden ze over hun standpunten en toonden ze een grote compliciteit bij het spreken over hun werk.

Hoewel Manzi verantwoordelijk is voor de dramaturgie en ook de teksten schrijft, wijst de regisseur erop dat het veeleer een collectief proces betreft: “de dramaturgie maakt deel uit van het auteurschap van het stuk. Alle leden van het gezelschap zijn, op een bepaalde manier, het stuk. Het collectief is de auteur. Het is het resultaat van duizenden creaties die plaats-vinden. Ondanks het feit dat ik degene ben die schrijf komt een groot aantal van de ideeën voort uit de gesprekken die ik voer met Andreina of uit problemen die zich voordoen, en dat heeft te maken met het feit dat alle disciplines vervat zitten in een dialooggroep”.

Deze keer is het voorwendsel een meeting tussen een groep dokters die een presentatie voorbereiden voor een nieuwe conventie over humanitaire bijstand. Discussiepunten en spanningen die tijdens het stuk de kop opsteken, stellen concepten zoals diversiteit en geweld in vraag. Hoewel het stuk voor de auteur niet is bedoeld als een reflectie over geneeskunde maar veeleer een reflectie over het concept van de vijand.

“Een van de dingen die we doen is voorwendselen vinden om te debatteren. We proberen niet een soort realiteit te imiteren. Je zou kunnen denken: waarom gebruiken ze dan dokters? We wilden een plek vinden waar de relatie met het anders-zijn heel expliciet is. Dokter is een beroep waarbij altijd dezelfde tegenstelling speelt: ‘Ik ben degene die iets goeds voor u zal doen en de andere wacht altijd op iets’. Het is alleen maar een groot voorwendsel voor ons, om hen te laten spreken over de lezing van het begrip vijand”, zo zegt Olivari, coregisseur van het stuk.

Tú amarás (Je zal liefhebben) – een coproductie tussen Teatro a Mil en Espacio Checoeslovaquia – ligt in de lijn van Donde viven los barbaros (Waar de barbaren wonen). Hoewel het twee heel verschillende voorstellingen zijn, volgen ze dezelfde doelstellingen doorheen plaatsen waar vooroordelen minder voor de hand liggen. De concepten van “de ander” en “de vijand” komen op een nieuwe manier tegenover elkaar te staan en vormen de motor van deze nieuwe voorstelling van Bonobo. “Het is een probleem dat we niet hebben opgelost, het is een heel complexe kwestie die geen antwoord biedt betreffende de betekenis van het anders-zijn en hoe we verondersteld worden te leven in een democratisch proces. Ik denk dat we, aangezien we nooit een sluitend antwoord zullen hebben, altijd zullen proberen elkaar tegen te spreken en erover zullen moeten blijven reflecteren. Dit is onze favoriete oefening.” zegt Olivari. “Een van de vragen die we onszelf kunnen stellen in dit stuk, is of de idee van “iemand anders” synoniem is met het concept van “de vijand”, voegt Manzi eraan toe.

Het stuk bevat ook de nodige humor en ironie, die eigen zijn aan het gezelschap en die nu en dan opduiken. Aangezien het een collectief werk is, zo zeggen de regisseurs, voeden de teksten zich met deze ironie die de personages opzoeken en de regisseurs creëren.

Het is tegelijkertijd een instrument dat ze gebruiken om de zaken te herdefiniëren en er een andere blik op te werpen. Pablo Manzi heeft een duidelijke kijk op deze instrumenten in dit stuk: “we zijn ervan overtuigd dat humor in het theater dient om de dingen een nieuwe betekenis te geven.”

Om deze voorstelling te creëren namen jullie deel aan een residentie in het Baryshnikov Arts Center in New York, die werd uitgewerkt tijdens PLATEA 17 van Santiago a Mil. Hoe heeft de fysieke plek het creatieve werk beïnvloed?

A Ik denk dat de ervaring, die twee weken duurde, ons op een drastische manier heeft beïnvloed. Het merendeel waaraan we nu werken en waarmee we naar buiten zullen komen, ontstond daar en werd er geconcre-tiseerd. Dan denk ik vooral aan de taal van de acteurs en de belangrijkste wendingen in het verhaal van ons stuk. De omstandigheden om te reflecteren en te creëren waren ideaal, en we beschikten over een indrukwekkende zaal. Veel tijd om New York te bezoeken of aan sightseeing te doen was er niet, want we werkten van 9 uur ‘s ochtends tot 6 uur ‘s avonds in de zaal. Het was de eerste keer dat we op deze manier werkten en het was een revelatie. De hele dag lang over het stuk kunnen nadenken. Alle acteurs, de regisseurs en de designers namen eraan deel, ze overlegden met elkaar zonder te worden gestoord of afgeleid; dit is cruciaal geweest.

Pablo, hoe komt de tekst tot stand? Hoe verhoudt het schrijfproces zich tot de regie die je samen met Andreina voor je rekening neemt?

P Het proces verloopt in een aantal stappen, en de tekst is de laatste. Er gaat een veel breder werk aan vooraf bestaande uit ge-sprekken en research, en Andreina speelt een fundamentele rol in het theo-retische en conceptuele gedeelte. Dan komt een stap die bestaat uit improvisatie, gesprekken met de groep, de designers, de acteurs, de producers.

A Dit is de grootste stap, waarbij we de weg kwijtraken. Misschien ook de meest schrikwekkende: je hebt al zoveel doorgenomen en voorgesteld er is nog altijd geen tekst. Dan komt het moment waarop Pablo de zware klus uitvoert om het materiaal te verzamelen en er een tekst uit te puren, waarbij ieder van ons betrokken is.

P Ja, om die reden geloof ik dat bij een groepswerk de dramaturgie een rol speelt binnen het auteurschap. Het is het resultaat van duizenden creaties die bij het proces betrokken zijn.

Hoe komt het dat het stuk tijdens de creatie van naam is veranderd: van Huésped (Gast) in Tú amarás (Je zal liefhebben)?

P Soms zijn dingen heel bureaucratisch. Wanneer je een project opstart, moet je blijk geven van de nodige zekerheden terwijl je die niet altijd hebt. Wanneer we een zaal zoeken, beginnen ze je een pak informatie te vragen over het stuk die we soms niet hebben. Bepaalde voorafgaande zekerheden kunnen zeer ver staan van het uiteindelijke werkproces. Zo zijn we er al doende achter gekomen dat het concept van gasten niet echt geschikt was. 

A We kozen die initiële titel omdat we van de dubbele betekenis hielden: enerzijds betekent het “Ik ontvang je in mijn huis”, en anderzijds betekent het “vijand” – daarom vonden we het een goede titel. Tú amarás (Je zal lief-hebben) heeft te maken met een veel krach-tigere overweging: de taak om de ander lief te hebben of de taak van de liefde. Vandaar de titel, die iets oplegt, en het stuk draait er in grote mate rond.

P We zijn geïnteresseerd in de manier waarop geweld de kop opsteekt in een democratisch proces. We zien ook een gevaar in het feit dat het liefhebben van anderen gezien wordt als een plicht. Waar we kanttekeningen bij plaatsen is de manier waarop we sinds de kindertijd zijn opgevoed om de anderen als vijanden te zien, met als resultaat dat we liefde zien als een probleem in plaats van een zekerheid.  

Wat tracht Tú amarás (Je zal liefhebben) los te maken bij de toeschouwer?

P Voor mij bestaat het meest bevredigende gevoel erin wanneer het publiek bij het verlaten van de zaal zich vragen stelt, of wanneer het de nood voelt om een oordeel te vellen. Wat ons interesseert is een soort opschorting van overtuigingen die ons onuitroeibaar lijken, zodat de kijker tot nieuwe betekenissen kan komen. Dat het sociale conflict kan worden nagespeeld in het theater, dat men het opnieuw kan bekijken, en dat bij het verlaten van het theater men de ervaringen een nieuwe betekenis kan geven, of ze op zijn minst opnieuw tegen het licht kan houden.

Interview door Fundación Teatro a Mil (2018)

Back to top

Bonobo is een theatergezelschap dat in 2012 werd opgericht door Pablo Manzi en Andreina Olivari met als doel nieuwe werken op het toneel te brengen die kritische reflectie over de rol van de toeschouwer stimuleren. Door een metodologie van collectieve creatie met nadruk op onderzoek en improvisatie, zijn ze uitgegroeid tot een van de meest gerenommeerde jonge theatergroepen in Chili. Tot op heden zijn Amansadura (2012), Donde viven los bárbaros (2015) en Tú amarás (2018) met veel succes in première gegaan en namen ze deel aan festivals in landen als Duitsland, Nederland, Spanje, Mexico, Brazilië, Peru en Chili.

Back to top