The Shofar School

De shofar is een instrument gemaakt uit een ramshoorn dat op verschillende momenten in de joodse kalender wordt bespeeld. Dit iconische element in het jodendom en zijn diasporagemeenschappen is ontstaan vanuit de behoefte aan communicatie op afstand. Het werd gebruikt als communicatiemiddel tussen verafgelegen bergdorpen, zodat ze elkaar konden waarschuwen voor het schouwspel van de nieuwe maan of het begin van een volgende maand. Z’n luide klank is ook diep verbonden met de geschiedenis van de diaspora en het feit dat joodse burgers eeuwenlang hun leven riskeerden om naar de roep van shofar te luisteren. De persoon die in staat is om op de shofar te blazen, wordt beschouwd als één van de meest eervolle personen in de gemeenschap. Zowel vroeger als nu is het leren bespelen van dit instrument echter een normatieve aangelegenheid en ook al is het voor vrouwen niet expliciet verboden, het blijft een privilege dat voor mannen is weggelegd. In haar werk onderzoekt Yael Bartana de beeldtaal van identiteit. Ze graaft in de complexiteit van de joodse diaspora en adresseert politieke en feministische kwesties doorheen rituelen. Met The Shofar School creëert Bartana een onlineplatform om mensen in de joodse diaspora met elkaar te verbinden en om, los van hun gender, samen de shofar te leren spelen. Dit leerproces legt de basis voor het uitwisselen van verhalen en om te herdefiniëren wat vandaag een gedeelde identiteit kan zijn en tot waar die reikt. Het project reapproprieert het idee van empowerment dat traditioneel verbonden was met het spelen van de shofar: een maand lang zal een groep mensen in verschillende delen van de wereld simultaan op de hoorn blazen, als een gemeenschappelijke oproep om nieuwe vormen van identiteit te verbeelden. Parallel met The Shofar School doet Bartana een performance in Baden-Baden, waarbij een vrouw vanuit een helikopter boven de stad de shofar zal spelen.

Yael Bartana (1970) is een beeldend kunstenares, geboren in Israël. Haar films, installaties en foto’s verkennen de beeldtaal van identiteit doorheen de politieke verbeelding. Uitgaande van een nationaal bewustzijn en dito tradities focust ze zich in haar werk op ceremonies, publieke rituelen en sociale bijeenkomsten die de collectieve identiteit van de natiestaat herbevestigen. Bartana onderzoekt deze events door middel van ‘pre-enactments’ die onze realiteit becommentariëren door alternatieve leefwerelden en mogelijke toekomsten voor te stellen op het snijpunt van fictie en het echte leven, en door haar publiek te confronteren met hun persoonlijke en gedeelde verantwoordelijkheid. Bartana vertegenwoordigde Polen op de 54e International Art Exhibition in Venetië (2011) met de trilogie And Europe Will Be Stunned. Daarop volgden twee grote opdrachten die op verschillende plekken in de wereld werden gerealiseerd, waaronder Inferno (2013), True Finn (2014) en Tashlikh (cast off, 2017). De laatste jaren heeft Bartana haar artistieke praktijk uitgebreid en experimenteert ze ook met geluid, beeldhouwkunst en theater. Haar laatste werk is het doorlopende project What If Women Ruled the World (2016-), dat reallifeparticipanten laat interageren in fictieve settings. Daarmee wil Bartana een forum voor actie opzetten en tegelijkertijd  mogelijke alternatieven onderzoeken voor een wereld die gedomineerd wordt door mannen en een traditionele opvatting van macht. The Undertaker (2019) en Two Minutes to Midnight (2020) zijn beide uit dit onderzoek voortgekomen.

Back to top