Shift

Les Brigittines

12, 15, 16, 17/05 > 20:00
13/05 > 18:00
Duration: 45’

Shift is de veelzeggende titel van de choreografie van ‘The Floating Outfit Project’, het gezelschap dat Boyzie met twee andere dansers in 1997 oprichtte. Shift is een voorstelling over de diepgaande verschuivingen in de Zuid-Afrikaanse samenleving. Boyzie groeide op in de townships van Johannesburg. Dans is voor hem niet alleen een leerschool van beweging, maar ook van zelfrespect en menselijke waardigheid. Zijn voorstellingen zijn erg spiritueel en houden zich ver van clichés en modes: "De essentie van mijn werk is het verlangen om te communiceren met de ziel, onze zielen, en de confrontatie aan te gaan met onze overweldigende kwetsbaarheid en naaktheid wanneer we de anderen in onze diepste gedachten toelaten.

Chorégraphie/Choreografie/Choreography: Ntsikelelo “Boyzie” Cekwana

Performance/Performers: Boyzie Cekwana, Desire Davids, Thabani Sibisi

Musique/Muziek/Music: Bobby McFerrin, The Brodsky Quartet, Jan Garbarek, Einsturzende Neubauten, cEvin Key, Skinny Puppy, Download

Eclairages et décor/Lichtontwerp en decor/Lighting and set design: Ntsikelelo “Boyzie” Cekwana

Création sonore/Klankontwerp/Sound design: Max Katz

Costumes/Kostuums/Costumes: Ntsikelelo “Boyzie” Cekwana, Desire Davids

Régisseur de scène/Toneelmeester/Stage manager: Mashudu Nemukula

Eclairages et directeur technique/Belichting en technisch directeur/Lighting and technical director: Frederick Duplech

Photographie/Fotografie/Photography: Val Adamson

The Floating Outfit Project:

Directeur artistique/Artistiek directeur/Artistic director: Ntsikelelo “Boyzie” Cekwana

Directeur adjoint/Adjunct directeur/Associate director: Desire Davids

Responsable diffusion/Verantwoordelijke spreiding/Person-in-charge of diffusion: Therese Barbanel

Régisseur de scène/Toneelmeester/Stage manager: Mashudu Nemukula

Eclairages et directeur technique/Belichting en technisch directeur/Lighting and technical director: Frederick Duplech

Avec le soutien de/Met de steun van/Supported by: Afrique en Créations (F), FNB VITA Dance Umbrella (SA), La Ferme du Buisson (Marne-la-Vallée), The National Arts Council (SA), Simon Dove, Spring Dance Festival (Utrecht)

Présentation/Presentatie/Presentation: Bellone-Brigittines, KunstenFESTIVALdesArts

Cette création est dédiée à Nondyebo, mère de Boyzie Cekwana

Dit werk is opgedragen aan Nondyebo, Boyzie Cekwana’s moeder.

This work is dedicated to Nondyebo, Boyzie Cekwana’s mother.

Back to top

De essentie van mijn werk is het verlangen om te communiceren met de ziel, met onze zielen, en de confrontatie aan te gaan met het overweldigende bewustzijn van de kwetsbaarheid en naaktheid van onze geest wanneer we de anderen in onze diepste gedachten toelaten. Ondanks alle kwellende twijfels is dit bewustzijn de vonk die onze keuzes bepaalt. Het creatieproces in de context van de onstabiele en voortdurend muterende Zuid-Afrikaanse samenleving kan extreem ontmoedigend zijn en een beproeving voor hoop en weerstand. Op deze soms moeizame tocht onderzoeken we het prisma van het dagelijkse leven, de alledaagse waanzin, het labyrint van contradicties en onze onmogelijkheid tot communicatie, in de hoop dat een licht zal schijnen over onze zelfvoldoening en onwetendheid. We proberen de vernederende stereotypen die ons opgelegd worden te overwinnen. Ik ben geen ‘missionaris’ van de moderne tijden – dat zou een te grote verantwoordelijkheid zijn en een belediging van mijn voorouders. Maar met mijn gevoeligheid en mijn bewegingen probeer ik tot uitdrukking te brengen wat in mijn ziel klinkt als het ritme en de hartslag van mijn Afrika.

Ntsikelelo ‘Boyzie’ Cekwana, My soul remembers…, Working notes

Aan het woord is danser en choreograaf Ntsikelelo 'Boyzie' Cekwana over ‘The Floating Outfit Project’, een structuur die hij in 1997 oprichtte samen met Desire Jo-Ann Davids. Dat gebeurde uit een artistiek verlangen om te breken met de 'traditionele' dans enerzijds en met de balletgezelschappen in Zuid-Afrika anderzijds: "Het idee was een zwevend gezelschap op te richten, zonder vaste plek, zonder vaste dansers en met een losse structuur, om met eender wie eender waar te kunnen werken." ‘The Floating Outfit Project’ wordt snel opgemerkt in het internationale danscircuit en uitgenodigd op festivals. Een van haar projecten is het promoten van de dans in Zuid-Afrika, ook bij het minder bevoorrechte publiek.

Het verlangen naar een universele, spirituele communicatie is de diepste inzet van het werk van Boyzie Cekwana. Maar even belangrijk is de alledaagse ervaring in een land dat decennia lang getekend en geketend werd door het apartheidsregime. De titel van bovenstaand 'manifest' luidt niet toevallig: "Mijn ziel herinnert zich...". De ziel herinnert zich niet alleen haar universele roeping, maar ook haar historische pijn, vernederingen en folteringen.

In de meeste Afrikaanse samenlevingen speelt de dans een rol die hij niet meer heeft in de westerse maatschappijen. "Dans en muziek zijn als de lucht die we inademen. Mensen zingen en dansen als ze blij of verdrietig zijn. Het is een instinctieve, spontane impuls." Toch is de sprong naar een professionele danscarrière geen evidentie. Boyzie Cekwana werd geboren en groeide op in een township van Soweto. Tijdens zijn jeugdjaren waren de scholen vaak gesloten omwille van rellen en geweld. Boyzie voetbalde veel en deed aan yoga. Op aanraden van een vriend schrijft hij zich in bij een dansschool. Het is liefde op het eerste gezicht en het begin van een artistieke loopbaan die rijpt en internationaal erkenning vindt.

Cekwana verzet zich met klem tegen iedere poging om hem vast te pinnen op het Afrikaan zijn en het zwart zijn. Dat wil geenszins zeggen dat hij zijn Afrikaanse herkomst ontkent. Integendeel zelfs. De titel van zijn gelauwerde voorstelling Rona betekent ‘wij’ in Sotho. De voorstelling begint als een op butoh-dans geïnspireerd ritueel, waarin drie dansers geschiedenis en geografie als mythe ervaren en identiteit als een spirituele zoektocht. Voorvaders, menselijke wezens, dieren, landschappen: de danstaal van Cekwana concentreert zich niet alleen op de Afrikaanse identiteit, maar krijgt een universele dimensie. Rona is ook een onderzoek naar stilte en fysieke immobiliteit. Paniek en stilte zijn voor Cekwana twee belangrijke menselijke ervaringen: "Paniek is het verlies van vertrouwen. Een verlies van de mogelijkheid om de situatie onder controle te houden. Het is het moment waarop we onze kracht weggeven. Als jonge Afrikaan, geboren in een chaotisch land, heb ik vele momenten van complete hulpeloosheid, wanhoop en verlies van vertrouwen ervaren. Stilte is het hervinden van vertrouwen, van kracht, van de waarheid van je intenties."

Shift is de veelzeggende titel van de nieuwste choreografie van The Floating Outfit Project. Hetis een voorstelling over de diepgaande verschuivingen in de Zuid-Afrikaanse samenleving. In tegenstelling tot Rona dat zich vooral op een mythische dimensie concentreerde, is Shift veel eigentijdser in zijn thema's. De voorstelling is een poging om de 'shifts' in het denken over ras, ‘gender’, seksualiteit, geweld, criminaliteit, mensenrechten, liefde,... te behandelen vanuit het perspectief van traditie en cultuur.

Dans is voor Cekwana niet alleen een leerschool van fysieke beweging, maar ook van het zelfrespect en de menselijke waardigheid. Spiritualiteit verbindt hij met 'kracht en bescheidenheid', kwaliteiten uit de Xhosa-cultuur die hij in zijn moeder geïncarneerd ziet: "Mijn moeder is hier een symbool van. Het is een hoge berg om te beklimmen en ik ben nog ver van de top." In zijn voorstellingen verbindt Cekwana de geschiedenis van de zwarte Zuid-Afrikanen met de geschiedenis van de mensheid: geschiedenissen die geterroriseerd worden door paniek. In de technisch beheerste bewegingen en de innerlijke kracht van de lichamen van Cekwana en zijn dansers zijn vonken te zien van een andere mensheid, op zoek naar zielsverwantschappen.

Back to top