Quasar, Gravitations-quatuor

Théâtre Les Tanneurs

Quasar

7/05 > 20:30
8/05 > 22:00

Gravitations-quatuor
12.13/05 > 20:30
45’

Eerst is er enkel duisternis. Dan het gekraak van een regelmatige pas. In het schemerdonker ontwaart de toeschouwer een paar dansers, gevangen in een zonderlinge draaiing. Gravitations is een hypnotiserende dansvoorstelling van Brice Leroux, oudgediende bij Rosas. Leroux laat zijn dansers concentrische cirkels tekenen in het halfduister. Hun minutieuze bewegingen bakenen een universum af, hun lichamen worden quasi immaterieel. Op het festival ook zijn nieuwe voorstelling: Quantum-quintette (working title).

Quasar

Concept, choreografie, licht & kostuums/Conception, chorégraphie, lumières & costumes/Concept, choreography, lighting & costumes : Brice Leroux

Met/Avec/With : Zoë Knights, Dolores Hulan, Wendy Cornu, Aleksandra Janeva

Zakelijke leiding/Administratrice/Administrator: Ilse Vandesande

Productie/Production : vzw Continuum

Coproductie/Coproduction : Théâtre National de Bretagne (Rennes), CCNRB de Rennes(in het kader van een / dans le cadre d'un / in the context of an 'acceuil studio'), Théâtre de la Ville (Paris), KunstenFESTIVALdesArts

Met steun van/Avec le soutien de/Supported by: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Armunia (Castiglioncello)

Gravitations-quatuor

Choreografie, geluid, licht & kostuum/Chorégraphie, son, lumières & costumes/Choreography, sound, lighting & costumes :Brice Leroux

Met/Avec/With : Dolores Hulan, Zoë Knights, Wendy Cornu, Aleksandra Janeva.

Realisatie geluid/Réalisation son/Sound Realisation : Alexandre Fostier

Technische realisatie/Réalisation technique/Technical Realisation : Jan Van Gijsel

Realisatie kostuums/Réalisation costumes/Costumes Realisation : Lies Van Assche, Germana Tack

Zakelijke leiding/Administratrice/Administrator: Ilse Vandesande

Productie/Production : Continuum vzw

Coproductie/Coproduction : Dans in Kortrijk, Stuk (Leuven), Théâtre de la Ville (Paris), KunstenFESTIVALdesArts

Met steun van/Avec le soutien de/Supported by: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, APAP (gesticht door/fondé par/founded by E.U.), CCN de Franche-Comte à Belfort, Centre National de la Danse à Paris & VGC

Met dank aan/Remerciements à/Thanks to : Jean-Luc Ducourt

Presentatie/Présentation/Presentation: Théâtre Les Tanneurs, KunstenFESTIVALdesArts

Back to top

Rennes, maart 2004

In de studio's van het Nationaal Centrum voor Choreografie van Bretagne repeteert Brice Leroux zijn nieuwe creatie. Raymond Paulet ging met hem praten.

R.P. - Wat ligt aan de oorsprong van dit zo bijzondere werk, waar u sinds enkele jaren mee bezig bent?

B.L. - Het is moeilijk een precies ogenblik aan te duiden waarop iets in de aard van een 'revelatie' zou hebben plaatsgevonden. Het interesseert me al lang om de samenstellende onderdelen van de beweging te laten zien door verschillende parameters te verkleinen of te vergroten. Wanneer men met bewegingslijnen werkt, is het er hem bijna om te doen de ruimte te materialiseren, een ruimte te tonen die beweegt, die draait. De samenstelling van de beweging tot traject reduceren en haar proberen te zuiveren van alles wat op de waarneming van de meespelende krachten kan parasiteren. Zwaartekracht, snelheid, middelpuntzoekende kracht... Het gaat er als het ware om eerder onzichtbare krachten te proberen te tonen, en de illusies die ze scheppen.

R.P. - In welke mate is dit nieuwe stuk een verlenging van Gravitations, en waarin onderscheidt het zich ervan?

B.L. - Het heeft dezelfde basis van cirkelvormige trajecten, en is eveneens voor vier dansers. En er is de ervaring van bij Gravitations. Ze is terug te vinden in de complexiteit en virtuositeit. Van daaruit zijn we vertrokken. We hebben ook veel hogere complexiteitsniveaus gezocht, zowel in het fysieke, als in het schrijven en in de compositie. Ik geloof dat het resultaat heel verschillend zal zijn en toch als een vervolg beschouwd kan worden.

R.P. - Dit werk loopt wel het risico op een bepaalde kritiek: men zou kunnen zeggen dat de personen, in die hoedanigheid van personen, verdwijnen in iets dat ontvleesd, ontmenselijkt lijkt...

B.L. - Je zou inderdaad de indruk kunnen hebben van machines die geen ruimte laten voor de mens. Maar ik werk met paradoxen, en volgens mij is het mogelijk net daarin iets fundamenteel menselijks te zien in het werk, dramaturgische of poëtische dimensies die ik liever niet definieer of uitdruk. Dat laat ik over aan de interpretatie van de toeschouwer. Als danser kan je ook het gevoel hebben een machine te zijn, die kleine, perfecte mechanismen wil uitvoeren. Je kan er een proces in zien, waarbij hij zijn eigen grenzen leert kennen, de vermeerdering en het verfijnen van zijn waarnemingen en mogelijkheden, dag na dag. Die kleine mechanismen zijn in elk geval opgevat in functie van het mogelijke en roepen tegelijk het verwerven op van de bekwaamheid om ze uit te voeren. Tot nu toe heb ik altijd zelf mee gedanst in mijn werken, en ook al sta ik deze keer niet op het podium, ik zal nooit iets van een danser eisen waarvoor ik zelf de nodige ervaring en bekwaamheid niet zou hebben. Die ervaring bepaalt de partituur.

R.P - Nog een paradox: uw werk steunt op een proces dat tegelijk het identieke en de metamorfose voortbrengt. Is dat een belangrijk principe in hetgeen u voorstelt en zoekt?

B.L. - Eerst en vooral probeer ik de parameters te beperken. Om de evolutie te kunnen volgen die hij ziet, is de toeschouwer bijna verplicht om 'in te zoomen'. Blijft hij op afstand, dan kan het zijn dat de voorstelling heel statisch lijkt, een herhaling. Wanneer hij het van dichterbij bekijkt, wordt hij gewaar dat er eigenlijk heel weinig herhaling in het stuk voorkomt, maar dat het eerder in constante evolutie is, een geleidelijke transformatie van de dingen. En dan is er zijn eigen manier van waarnemen die beetje bij beetje verandert, en doet zich de metamorfose voor.

R.P. - Het licht speelt eveneens een rol...

B.L. - Het licht dient grotendeels om bepaalde parameters te verdoezelen of te benadrukken. Ik probeer te bewerkstelligen dat alle elementen dezelfde richting uitgaan en dat geen enkele een louter esthetische functie heeft, of toegevoegd wordt. Het licht evolueert parallel daarmee in het creatieproces, en is per slot van rekening een volwaardig onderdeel van de ervaring.

Dagboek van een creatie

In het kader van een opleiding met de filosofe en dansexperte Laurence Louppe, heeft Isabelle Celer de voorbereidingen van Brice Leroux en zijn dansers op deze nieuwe creatie gevolgd. Ze laat ons enkele fragmenten van haar dagboek inkijken, dat ze zorgvuldig bijhield tussen 24 februari en 2 maart.

Eerste indrukken: in deze creatie is opnieuw het principe van de vooruitgang aan het werk. Maar het gaat niet alleen meer om vooruitgaan, de pas kan ook opzij of naar achter gedaan worden. Toch een grote verandering vergeleken met Gravitations : de lichamen draaien rond zichzelf. Plots begint het lichaam zonder stoppen van kant te veranderen. Het lijkt wel een lichaam dat zijn eigen zijde met zich mee voert.

[...]

Ik ontdek dat de tekening die de dansers volgen op de grond, en die een onbeweeglijk referentiepunt waren in Gravitations, hier beweegt.

[...]

Hetgeen de grenzen al scheen te verleggen in Gravitations, zowel voor de danser in de partituur, als voor de toeschouwer in zijn waarnemingen, zou dus nog steeds aan het werk zijn in dit nieuwe stuk, maar in de zin van een nog grotere complexiteit.

[...]

Ik vraag me af wat het statuut van het lichaam is in deze geometrische inspanning. Tegelijk merk ik dat indien de danser het lichaam teveel wil afstemmen op de perfectie van de geometrische vormen, hij het risico loopt zijn menselijkheid te verliezen. Desondanks blijf ik er van overtuigd dat daar iets essentieel menselijks aan het werk is. Bovendien spreekt George Didi-Huberman in zijn werk Ce que nous voyons, ce qui nous regarde, over die 'sculpturen die veel te geometrisch zijn om niet te verhullen als menselijke ingewanden' en doet daarbij denken aan het Amerikaanse minimalisme in de beeldhouwkunst...

[...]

De trajecten van de dansers lopen daar elkaar en creëren oneindig veel kruisingen. Elke keer weer, als een roes, en het houdt niet op me te verwonderen. Ik ben onder de indruk van de onbeweeglijkheid van het bovenste deel van het lichaam, en de snelheid van de onderkant. Alles gebeurt met een ongewone precisie en lijkt tegelijkertijd toch vanzelfsprekend, eenvoudig, natuurlijk...

[...]

Doen, en opnieuw doen, om de zaken altijd beter te doen vloeien, zonder enige hapering... Cirkels tekenen en opnieuw tekenen... Er is een terugkeer van het 'zelf'. En dan begint dat 'zelf' te veranderen, maar zo geleidelijk aan dat de toeschouwer het niet eens heeft zien aankomen. De afstand tussen de lichamen evolueert onvoelbaar, ze vermeerdert of vermindert. En zo passeren een hele reeks verschillende combinaties de revue.

[...]

Ik had het al eerder opgemerkt, maar word me nu meer en meer bewust van de extreme virtuositeit van deze dans... In het kader van een heel beperkt vocabularium, vraagt ze een ware edelsmeedkunst in het beheer van de verdeling van het gewicht over het geheel van het lichaam, en specifiek over de steun van de voeten...

[...]

Door de voortdurende herhaling van de figuren vóór me, zie ik de lichamen niet meer, ik zie enkel nog tussenruimtes, een permanent overgaan. Ik heb de indruk dat de lichamen gewist worden, ten voordele van de zichtbaarheid van de krachten die aan het werk zijn...

[...]

De indruk van zwevende lichamen, die nauwelijks de grond raken, is schokkend... Het lijkt bijna alsof ze in de lucht hangen... alsof de lichamen niet bewogen worden op een gewone manier, maar een externe kracht ze doet glijden...

De passen, het geritsel en het geklapper van de kostuums in beweging maken het verband met de lucht nog sterker voelbaar, en het verband met de verplaatsing van luchtmassa's, veroorzaakt door de bewegingen van het lichaam... Dit werk staat in het kader van een hele poëzie rond de materie 'lucht'...

Back to top