Le Cercle

    13/05  | 20:15
    14/05  | 11:00
    14/05  | 20:15
    15/05  | 20:15
    16/05  | 20:15

€ 18 / € 15
1h

Le Cercle nodigt ons uit in een ruimte tussen de ongedwongen nauwkeurigheid van het Soefisme, de cirkelvormen van break dance battles, en de haast mathematische precisie van een bepaald modernisme. De bewegingen van de vijf dansers worden voortgestuwd door een kracht die tegelijk vloeiend en gestructureerd is, alsof ze gedragen worden door een diepe en onafgebroken ademtocht. Nacera Belaza, in Algerije geboren en op haar vijfde naar Frankrijk verhuisd, koppelt de erfenis van traditionele vormen aan de abstractie van de hedendaagse dans. Daarmee ontsnapt haar werk aan elke vorm van classificatie. Met Le Cercle herinterpreteert ze het motief van een vorige choreografie, zoals een muzikant het thema van een symfonie ontwikkelt, door onderliggende varianten bloot te leggen. De choreografie straalt een gevoel van vrijheid uit en geeft de dansers de mogelijkheid zich te verliezen achter een beweging waarop voortdurend gevarieerd wordt. Ze staan als silhouetten op de rand van een cirkel van licht en werpen de politieke vraag op wat het betekent om zichtbaar te zijn of het licht te veroveren.

Na elke avondvoorstelling bieden we Harira (Marokkaanse soep) als iftar aan, de traditionele manier om het vasten te breken tijdens de Ramadan. De iftar wordt gratis aangeboden.
Voor de voorstelling op 14 mai om 11u wordt een ontbijt aangeboden vanaf 9u30.

Choreografie: Nacera Belaza
Geluids- en lichtontwerp: Nacera Belaza
Uitvoering: Aurélie Berland, Meriem Bouajaja, Mohammed Ech Charquaouy, Mohamed Ali Djermane, Magdalena Hylak Régie
Geluid & belichting: Pablo Simonet

Presentatie: Kunstenfestivaldesarts, Gemeenschapscentrum De Kriekelaar
Productie: Compagnie Nacera Belaza
Coproductie: Festival de Marseille; MC93 Bobigny - Maison de la Culture de Seine-Saint-Denis; manège, scène nationale-reims; deSingel; CCN2-Centre chorégraphique national de Grenoble; Corp_Real Galway Dance Days & Irish Modern Dance Theatre funded by the Arts Council of Ireland (2017); Moussem Nomadic Arts Centre; La Place de la Danse – CDCN Toulouse / Occitanie; Collectif 12 (Mantes-La-Jolie)
Steun: Arcadi Île de-France; Beaumarchais - SACD

Back to top

“In mijn werk staat de bevrijding van de verbeelding centraal”

Nu je laatste creatie, Le Cercle, in première is gegaan, blijf je toeren met oudere voorstellingen, van Le cri (2008) tot Sur le fil (2016). Hecht je belang aan het opbouwen van repertoire?

Voor mij is een voorstelling nooit helemaal af. Zoals een schilder voortdurend details blijft veranderen op het doek, blijf ook ik altijd naar de juiste expressie zoeken. Een danser bereikt een grotere vrijheid wanneer hij zijn grenzen overschrijdt, wanneer zijn mentale en fysieke weerstand is weggeëbd. Elke nieuwe creatie ligt in het verlengde van die zoektocht. Doordat ik mijn vroegere werken blijf opvoeren, worden ze blootgesteld aan de tand des tijds: enkel de werken die de juiste toon hebben gevonden, die zich hebben losgewerkt van mijn persoon en van de context waarin ze tot stand kwamen, behouden hun waarde. 

Je oeuvre vertoont een grote formele eenheid: een leeg podium dat baadt in het halfduister, muziek gemengd met straatlawaai, repetitieve bewegingen… Hoe schep je elke keer weer het kader waarbinnen de dansers zichzelf kunnen overtreffen?

Mettertijd heb ik begrepen dat elk van mijn werken gestructureerd is rond een beeld dat tijdens het repetitieproces aan de oppervlakte komt, wanneer de dansers worden uitgedaagd om zichzelf in vraag te stellen, om steeds weer dezelfde plekken op te zoeken waar ze dwalen en twijfelen. Wanneer ik een nieuw stuk aanvat, heb ik geen idee van wat er komen zal. Later, wanneer ik de dansers aan het werk zie, doe ik er alles aan om wat ik denk te zien in het stuk dat stilaan vorm krijgt, los te laten. Om de juiste toon van een voorstelling te vinden, is het belangrijk om de initiële spanning te laten samengaan met haar contrapunt, dat je niet altijd onmiddellijk vindt. Zo moet de snelheid van de bewegingen in Le Cercle gepaard gaan met een grote innerlijke rust. Een stuk mag nooit beperkt blijven tot een mening. Het moet het resultaat zijn van verbeeldingskracht. 

Is je aanpak dezelfde wanneer je een solo, een duo of een groepschoreografie maakt?

In mijn werk staat de bevrijding van de verbeelding centraal, welke vorm die ook aanneemt. Terwijl bij een kind de fantasie geheel natuurlijk naar boven komt, moet een volwassene ernaar op zoek: hij kan de weg van de verbeelding inslaan om zijn onderbewuste te bevrijden, zij het telkens op een andere manier. De herhaalde achtfiguur in Le cri, de trage oversteekbeweging in La Sentinelle, de onsamenhangende bewegingen in Le Cercle… voor de dansers en mezelf zijn het stuk voor stuk trajecten die ons groter maken. Maar ook de toeschouwer wordt uitgenodigd om een invulling te geven aan de voorstelling. Wanneer mijn voorstellingen de juiste toon vinden, brengen ze de toeschouwer ertoe zijn gebruikelijke manier van functioneren op te geven. Na een eerste krachtige emotie, die wordt teweeggebracht door de fysieke prestatie van de dansers, laat het publiek zich op het innerlijke pad van de artiesten meeslepen. 

Je geeft regelmatig workshops voor amateur- en professionele dansers. Is lesgeven belangrijk voor je?

Mijn creatieve werk als choreografe heb ik altijd met lesgeven gecombineerd. Zelf ben ik autodidacte, maar in Frankrijk ben ik al op jonge leeftijd les beginnen geven. Door aan andere dansers instrumenten aan te reiken om van hun lichaam een ongeschreven blad te kunnen maken dat klaar is om te onthalen wat er gebeurt, leer ik zelf ook zeer veel. Dansen is voor mij een school van het leven, van zelfkennis, niet alleen een school van de beweging.

De vijf dansers van Le Cercle heb je tijdens je workshops leren kennen. Dalila Belaza danst deze keer niet mee. Betekent dat een beslissende wending in je artistieke parcours?

Men heeft me al vaak gevraagd of ik met andere dansers dan Dalila zou kunnen werken, maar voor mij is de echte vraag of ik zonder haar zou kunnen werken! In de solo La nuit heb ik dat voor het eerst gedaan, en nu ook in Le Cercle. Al lang verlangde ik ernaar om een koorwerk te creëren. De totstandkoming van het stuk heeft veel tijd gevergd, omdat er zonder een krachtig collectief bewustzijn niets kan plaatsvinden; zoiets heeft tijd nodig om te groeien. Ik moest jonge dansers met verschillende achtergronden en Aurélie Berland, met wie ik al vijf jaar samenwerk, ertoe brengen eenzelfde niveau van loslaten te bereiken. Er moest een collectieve taal tot stand komen om hen te verbinden. Ik moest hen verder doen reiken dan de individuele verhalen van hun lichamen, om een gemeenschappelijke beweging te creëren waarin het individu zich blootgeeft. Om een dergelijke eenheid te bereiken, heb ik delen van mezelf moeten aanspreken die ik niet kende. Le Cercle geeft dus zeker geen nieuwe wending aan mijn werk. De voorstelling ligt in het verlengde van wat ik eerder heb gemaakt. Daarna zal ik wellicht opnieuw een solo creëren, een vorm die nog altijd een grote uitdaging voor me betekent.

Anaïs Heluin, 6 juli 2018
Verschenen op sceneweb.fr

Back to top

Nacera Belaza wordt in Algerije geboren en verhuist op haar vijfde naar Frankrijk. Na studies moderne literatuur aan de universiteit van Reims richt ze in 1989 haar eigen dansgezelschap op. Nacera Belaza ontving de titel Chevalier de l'ordre des Arts et des Lettres. Als danseres is ze autodidacte. Haar choreografieën vertrekken van een innerlijke beweging, een gevoelig luisteren naar het lichaam, naar de ruimte en de leegte in jezelf. Haar artistieke parcours is als een queeste, gericht op direct contact tussen danser en toeschouwer, zodat die zich kan openstellen voor de oneindige creatieve ruimte op het podium. De vier elementen waaruit haar stukken zijn samengesteld - licht, ruimte, tijd en lichaam - dialogeren binnen een scenografie die hun geheel eigen is. Herhaalde patronen, grenzeloze traagheid, uitgerekte tijd: de voorstellingen van Nacera Belaza zijn stuk voor stuk een ontdekkingstocht naar een beweging die nog het meest doet denken aan een rustige ademhaling, diep en onverstoord, een beweging die "schuurt tegen de herrie van ons bestaan", zoals Nacera Belaza het zelf uitdrukt. De voorstellingen van Compagnie Nacera Belaza zijn te zien op vele podia in Europa, Afrika, Azië en Noord-Amerika. In Frankrijk wordt het gezelschap geprogrammeerd door prestigieuze cultuurhuizen en festivals zoals het Festival Montpellier Danse (2003, 2006, 2012, 2014, 2016), de Rencontres Chorégraphiques Internationales de Seine-Saint-Denis (2008, 2010), het Festival d’Avignon (2009, 2012), de Biennale de la danse de Lyon (2010, 2014) en het Festival de Marseille (2017, 2018). Het oeuvre van Nacera Belaza kreeg de erkenning van het Syndicat de la Critique in 2008 en van de SACD in 2017 (Prix Chorégraphie). Omdat Nacera Belaza haar choreografische kunnen wil delen en doorgeven, hecht ze veel belang aan ontmoetingen met het publiek en ontwikkelt ze daartoe de meest diverse artistieke evenementen, zoals masterclasses en performances in situ. Het artistieke parcours van Nacera Belaza vertoont een ononderbroken pendelbeweging tussen Algerije en Frankrijk. Naast haar gezelschap dat in Frankrijk gevestigd is, heeft ze in Algerije een coöperatieve vereniging opgericht, die haar in staat stelt een breed publiek warm te maken voor hedendaagse kunst en dans.

Back to top