Encyclopedia - DOCUMENT 3

Théâtre Varia

11.12.13.14/05 > 20:30

15/05 > 19:30

Volume na volume zag ze haar vaders collectie encyclopedieën toenemen. Is het daarom dat Lynda Gaudreau bewegingsmateriaal begon te verzamelen, zowel van collega's-choreografen als van alledaagse bewegingen?

Feit is dat Encyclopœdia, haar persoonlijke encyclopedie van de beweging, aan zijn derde hoofdstuk toe is: Document 1, te zien op het festival in 2000, bestudeerde de vraag van het motief, Document 2 die van tijd en ruimte. Document 3 gaat op zoek naar wat het lichaam en de gedachte in beweging zet. Net als vorige Documents belooft deze creatie - aldus de choreografe - opnieuw 'minimalistisch, maximalistisch, formalistisch, conceptueel, sensueel, cerebraal, koud, warm, Amerikaans, Europees, banaal, kunstmatig, theatraal, niet-theatraal, dansant en niet-dansant' te zijn.

Artistieke leiding & choreografie:

Lynda Gaudreau

Dansers:

Mark Eden-Towle, Sarah Doucet, Tanya White,

Sophie Lavigne, Guy Trifiro

Choreografisch materiaal ontwikkeld met de dansers:

Mark Eden-Towle, Sarah Doucet, Tanya White, Sophie Lavigne, Guy Trifiro

Geïntegreerde fragmenten van:

Vera Mantero (fragment met de ballen)

Videofragment uit een werk gechoreografeerd en gedanst door:

Akram Khan

Monologen:

Lynda Gaudreau, Mark Eden-Towle

Team geluidsontwerp en scenografie:

Alexandre St-Onge, Christof Migone, Annie Lebel (Atelier in situ), Lynda Gaudreau

Geluidsontwerp ontwikkeld door:

Alexandre St-Onge, Christof Migone

Scenografie ontwikkeld door:

Annie Lebel (Atelier in situ), Lynda Gaudreau

Bijdrage aan licht:

Isabelle Lapointe

Kostuums :

Carmen Alie

Videoconcept:

Lynda Gaudreau (Lynda Gaudreau et Vera Mantero au parc, Vera Mantero, Akram Khan)

Opnameploeg:

Regie en montage:

Marlene Millar

Directeur fotografie en camera:

Michael Weiss

Geluid:

Alain Tremblay

Repetitoren:

France Roy, France Bruyère, Isabelle Laporte

Productieassistenten:

Michel Antoine Castonguay, Mark Eden-Towle

Decoratelier:

Manoeuvre Montréal

Algemene leidingt:

Paul Dumoulin, Monique Corbeil

Tourleiding:

Isabelle Laporte, Isabelle Lapointe, Michel Antoine Castonguay, France Bruyère

Met dank aan:

Farooq Chaudry, Fu Kuen Tang

Productie:

Compagnie De Brune

Coproductie:

Kunstencentrum Vooruit (Gent),

luzerntanz-centre chorégraphique am luzernertheater (Lucerne),

Théâtre de la Ville (Paris),

Festival international de nouvelle danse (Montréal),

KunstenFESTIVALdesArts

Met de steun van:

le Conseil des arts et des lettres du Québec,

le Conseil des Arts du Canada,

le ministère de la Culture et des communications du Québec,

le Fonds de stabilisation et de consolidation des arts et de la culture du Québec,

Délégation générale du Québec à Bruxelles,

Ambassade du Canada

Back to top

Hij was geboeid door alles wat met wetenschap, cultuur en ambacht te maken had. En besloot dan maar een inventaris te maken van al wat zijn tijdgenoten wisten. Hij zocht, vond, ordende en publiceerde een dictionnaire raisonné sur les sciences, les arts et les métiers.

In 1772 verscheen de Encyclopédie de Diderot et d'Alembert die Denis Diderot geïnventariseerd en geredigeerd had samen met 150 tijdgenoten, waaronder Voltaire, Montesquieu, J.-J. Rousseau, Duclos,...: de grote namen van de Verlichting. Drie eeuwen later: "Het feit dat iemand op een bepaald moment beslist om alle wetenschap te verzamelen en die open te stellen voor een groot publiek, spreekt mij enorm aan. Vooral die drang om dingen te democratiseren. Zo'n encyclopedie is inspirerend: hoe die auteurs allemaal samenwerken aan zo'n volume - hun motivatie spat van elk blad af, de illustraties zijn kunstwerkjes op zich, alles verwijst naar alles ..." Lynda Gaudreau, geschiedkundige en filosofe van opleiding, wil in haar werk graag dezelfde openheid bereiken. "Ik ga in tegen de mythe dat hedendaagse dans te moeilijk zou zijn - zonder het mysterieuze en de magie ervan kapot te willen maken natuurlijk."

Heeft Gaudreau de fascinatie voor encyclopedieën van haar vader, die volume na volume verzamelde, uitpluisde, klasseerde en archiveerde? "Als ik in een nieuwe stad ben, dan ga ik altijd eens kijken in de bibliotheek. Een beetje zoals anderen de kerk zouden bezoeken." Is het daarom dat ze wel eens het etiket 'intellec'... "Ik ben geen intellectualist. Ik ben wel nieuwsgierig naar alles." Een gedachte is voor Lynda Gaudreau geen abstract begrip, maar iets dat zich laat omzetten in een beweging. "Op de vloer denk ik nooit na over wat ik ga doen, ik doe het gewoon. De gedachten komen ervoor of erna."

De choreografe van compagnie De Brune is zo vaak te gast in België, dat het bijna haar tweede vaderland geworden is. "Het Leuvense Klapstuk-festival hield erg van mijn werk. Ze hebben me altijd gesteund: ik kon in residentie komen werken in België en zo volop experimenteren." Maar de losse sfeer en de diversiteit van Montréal zorgt ervoor dat ze telkens terugkeert naar Canada. Veel doet het er niet toe: "Van het moment ik een voet binnenzet in een studio, waar die ook is, dan ben ik thuis."

Eind jaren '90 zet Lynda Gaudreau een nieuw project op: Encyclopœdia. Ze neemt zich voor in een reeks voorstellingen een eigen kleine encyclopedie van de beweging te ontwikkelen. Elk onderdeel, Document, bestaat uit een verzameling bewegingen, motieven, fragmenten die uit het leven geplukt worden en passages uit het werk van andere choreografen. "In elk Document staat één vraag centraal. Die brengt meestal een aparte dynamiek op gang, die op haar beurt nieuwe vragen oproept. Ik weet niet waar dit project me zal brengen. Ik heb mezelf opgelegd om het bij vier Documents te houden. Daarna zien we wel."

De Documents ordenen zich niet volgens het alfabet zoals de echte encyclopedieën, maar volgen wel de principes van verbuiging, opsomming en klassering. "Ik werk per lichaamsdeel of per onderwerp, maar niet in een strikte volgorde. Het is meer alsof je als toeschouwer een boek doorbladert." Voorlopig zijn de voorstellingen de enige vorm van 'archief', een deel ervan bestaat ook als foto of video. "Eventueel wil ik de projecten archiveren zodat het publiek er op verschillende manieren toegang toe heeft." Maar belangrijkst voor Gaudreau is dat de toeschouwer "de beweging die hij of zij ziet, ook voelt. En achteraf begrijpt wat er te begrijpen valt".

Beweging is wat de Canadese choreografe, die zowel een klassieke als een moderne dansopleiding volgde, altijd al heeft beziggehouden. Haar interesse gaat uit naar de bijna wiskundige opdeling van een beweging, en de gevolgen ervan op het lichaam. Gevolgen die je ziet, voelt en herkent. Document 1, te zien op het KunstenFESTIVALdesArts in 2000, en Document 2, vorig jaar in Kunstencentrum Vooruit, bestudeerden de ledematen (voeten en handen). Document 1 stelde de vraag naar het motief, Document 2 onderzocht tijd en ruimte. De nieuwe creatie, Document 3, werkt met de notie shift, letterlijk 'verschuiving', of het moment waarop één beweging in een andere overgaat. Wat gebeurt er net vóór een beweging zich in gang zet en wat gebeurt er daarna? De overgang van 'on' naar 'off', van het onzichtbare naar het zichtbare, van het eindige naar het oneindige... "Die basisbeweging die het lichaam en de gedachte in gang zet is me bij dit project gaan fascineren. In het begin wilde ik verschillende kunstenaars laten meewerken aan Document 3. Zoals het er nu naar uitziet, zal het toch voornamelijk ik zijn die de choreografie doet. Maar er zal wel choreografisch materiaal van anderen in terug te vinden zijn, nogal wat onder de vorm van video."

In de loop van de jaren ontmoette Lynda Gaudreau verschillende artiesten waarmee ze graag van gedachten wisselde of had gewisseld over hun en haar manier van werken, over dans, kunst en het leven. "Als ik op een nieuw project begin te werken, vraag ik me altijd af hoe anderen de vragen waar ik mee zit, zouden aanpakken. Het is moeilijk om kunstenaars bij je creatie te betrekken - meestal zijn ze zelf al met een project bezig dat al hun energie vraagt. Ik moet me daar maar bij neerleggen. Per project zijn er dus maar een paar artiesten betrokken. Maar mijn grote droom is een project op te zetten met echt héél veel kunstenaars." De ontmoeting met collega's leidt niet alleen tot materiaal, er is ook een uitwisseling van gedachten, een confrontatie met een andere manier van werken... "Vera Matero (een Portugese choreografe) heeft meegewerkt aan dit project. Samen met de dansers heeft ze materiaal ontwikkeld. Op dit moment weet ik nog niet hoe en in welke mate dat materiaal in de voorstelling zal opduiken. Maar haar benadering en haar manier van werken hebben ons er wel toe aangezet om de volgende creatie anders aan te pakken. Daar is sprake van een echte ontmoeting tussen ons, een dialoog."

"Ik werk op dit moment veel met klank. Ik gebruik heel weinig muziek - het interesseert me wel om muziek te integreren, maar ik denk dat klank mij meer aanspreekt: spelen met het geluid dat rechtstreeks uit de voorstelling komt, van de dansers, de video's, de teksten, de conversaties, enzovoort. Dat is één van de aspecten van het werk dat mij op dit moment het meest stimuleert."

Een oppervlakkig kijker zou het werk van Gaudreau kunnen afdoen als één en al abstractie: het naast elkaar plaatsen van bewegingen en danssequensen. "Natuurlijk is het een werk van abstraheren, maar er komt ook narratief materiaal bij kijken." En als we haar vragen waar ze zichzelf situeert in de wereld van de dans, antwoordt Gaudreau: "Ik denk dat mijn werk tegelijk minimalistisch is en maximalistisch, formalistisch, conceptueel, sensueel, cerebraal, koud, warm, Amerikaans, Europees, banaal, artificieel, theatraal, niet-theatraal, dansant, anti-dansant... Alles hangt uiteindelijk af van degene die kijkt." Gaudreau werkt met een minimum aan elementen, maar gaat op zoek naar een maximum aan impact. Het resultaat, zo zei een recensent ooit, zijn voorstellingen die ogenschijnlijk betekenisloze bewegingen weten om te zetten in iets essentieels.

Back to top