Batucada

Cinéma Marivaux

22, 23/05 – 21:00
24/05 – 22:00
1h 20min

Het Kunstenfestivaldesarts vroeg Marcelo Evelin om in 2014 een parade te creëren. De Braziliaanse choreograaf ging aan de slag met de ideeën en dynamieken van het menselijke samenzijn. Hij focuste op hoe het lichaam een middel wordt om zich uit te drukken in de publieke ruimte. In mei brengt Marcelo Evelin een bonte mengeling van meer dan vijftig performers samen in Batucada – de naam van het percussiegedeelte van de Braziliaanse samba. De deelnemers wisselen van gedaante en warmen zich op, wachtend tot de parade losbarst in de Brusselse straten. Op de cadans van de Batucada worden de lichamen instrumenten voor de ritmische structuren en het snelle tempo van de choreografie. Maar de parade loopt vast in tijd en ruimte en onthult gaandeweg haar schaduwkant. Of hoe een feestelijke carnavalsoptocht en een grimmige protestmars in wezen niet veel van elkaar verschillen. Batucada is een stedelijke optocht, een anti-Olympische processie, een heidens feest, een gemaskerd protest, een uitbarsting van een innerlijke revolutie. De apotheose van het Kunstenfestivaldesarts 2014!

Concept, creatie & regie
Marcelo Evelin

Artistieke medewerking
Carolina Mendonça, Elielson Pacheco, Layane Holanda, Sho Takiguchi

Creatie & uitvoering
Adolfo Severo, Adonis Sarikas, Ana Catalina Rincón Gille, Anaïs Ciriello, Andrez Guizze, Augustin Forget, Benoît Fasquelle, Bruna Sem Nome, Bruno Moreno, Celine De Vos, Cleyde Silva, Daniel Gaspar, Daniel Silva, Danton Brando, Dora Smék, Eduardo Moreira Filho, Elielson Pacheco, Erivelto Viana/Cintia Sapequara, Estelle Bibbo, Filippos Anagnostopoulos, Francesca Chiodi Latini, Gui Fontineles, Hélène Rase, Hitomi Nagasu, Inez Kaukoranta, Issouf Ilbodo, Jo Heyvaert, João Eduardo, Johan Vreys, Kathy Van der Elst, Kiki Samba, Koen Cobbaert, Layane Holanda, Lola Chuniaud, Marcelo Evelin, Márcio Nonato, Maria Peredo Guzman, Nerina Cocchi, Numa Verrez, Pietro Marullo, Rafaella Pollastrini, Rodrigo Andreolli, Rosana Pinheiro, Rosângela Sulidade, Sho Takiguchi, Vanessa Nunes, Vitor Sampaio, Wilena Weronez, Yanu Schepens, Yowa Tshimanga

Belichting
Tom Bruwier

Uitvoerende productie
Regina Veloso

Productieassistentie
Fabien Marcil, Gui Fontineles

Presentatie
Kunstenfestivaldesarts

Productie
Demolition Inc. & Kunstenfestivaldesarts in samenwerking met Charleroi Danses & Künstlerhaus Mousonturm (Frankfurt)

Dit project werd onderscheiden door
Fundaçao Nacional des Artes – Funarte / Premio Funarte de Dança Klauss Vianna 2013

Partners
Projeto LOTE#3 (São Paulo) & Galpao do Dirceu (Teresina)

Met dank aan
Kunstenfestivaldesarts team, Materiais Diversos, Carla Sousa, Loes Van der Pligt, Fabian Santarciel de La Quintana, Cristian Duarte, Sérgio Caddah, Nayse Lopez, Daniel Barra, Humilde Alves, Secretaria Municipal da Juventude/PMT

Onderzoeksgroep Teresina
Ana Raquel Vieira, Arthur Doomer, Carolini da Silva, Cléverson Rodrigues, Gê Viana, Helen Mesquita, Jell Carone, João Paulo Andrade, Jorge Oliveira, Larissa Almeida, Marília Morais, Paulo Beltrão, Ramôn Ferreira, Rosa Prado, Savina Kelly Silva Santos, Tássia Araujo, Thyallisson, Valério Araújo, Vicente de Paula, Virgílio Mastrângelo

Onderzoeksgroep São Paulo
Alexandre Magno, Aline Bonamin, Bruno Levorin, Caio Cesar Andrade, Carolina Brandão, Chico Lima, Clarice Lima, Eduardo Bordinhon, Eidglas Xavier, Fê Vinhas, Felipe Rocha, Felipe Stocco, Fernando Gregório, Gabriela Alcofra, Isabel Ramos Monteiro, Isabella Gonçalves, Isis Vergílio, Julia Monteiro Viana, Juliana Casaut Melhado, Laurance Trill, Leandro Berton, Lineker Oliveira, Lô Medeiros, Mariana Costa, Mavi Veloso, Nina Guzzo, Patrícia Arabe, Rafael Amambahy, Robson Ferraz, Rodrigo De, Rogério Salatini, Sura Sepulveda, Talita Florêncio, Teresa Neves, Tiago Pinheiro, Tiago Ribeiro, Tom Monteiro, Túlio Rosa

Back to top

# : ## minuten in een repetitie van Marcelo Evelin in São Paulo

# Een gevangenis waar de vrijheid huist en waar de vrijheid zich ongedwongen voelt (u leest het goed: het denkbeeldige paleis van de vrijheid is een gevangenis).

# Heel São Paulo is een gevangenis van vrijheid.

# Het gebouw waar Marcelo werkt, is een beveiligde cel in de gevangenis van de vrijheid die heel São Paulo is. Hij wordt ‘de onafhankelijke cel’ genoemd.

# Het ligt in het centrum van de stad, in een oud en verlaten theater dat op instorten staat.

# De onomvattelijke gevangenis is niets anders dan een immense cel in een fort van de vrijheid…

# …en dat fort is het polyrisch proces van Evelin. Polyrisch verzon ik net. Het is een mengwoord dat bestaat uit politiek en lyrisch.We hebben dus verschillende cellen, de ene in de andere, aan matroesjka’s gelijk, jawel, cellen binen cellen. Denk ook aan de film van Luis Buñuel – Le charme discret de la bourgeoisie – waarin dromen binnen andere dromen opduiken. Hier gaat het om cellen binnen gevangenissen binnen forten of, zo je wil, de schijn van vrijheid binnen de schijn van vrijheid binnen een droom van vrijheid.

# Het fort is zo onomvattelijk weids dat je niet de indruk hebt in een gesloten paradijs rond te lopen dat verboden terrein is voor de nachtelijke geluiden en geuren van dat paradijs zelf. En laat duidelijk zijn dat het hier om een volwaardig paradijs gaat.

# Marcelo heeft de sleutels, maar gebruikt ze niet, omdat in São Paulo alles verrot is en niets nog werkt. De deuren zijn gammel, de sloten, als ze al bestonden, maken plaats voor gaten in verticale planken die nu geen enkele functie meer hebben, de ruiten zijn een tijd geleden ingeslagen, de lucht komt binnen waar hij maar wil, de walmen en geluiden van de vrachtwagens buiten verzinnen ingenieuze choreografieën en Marcelo is een soort sjamaan die onderhandelt te midden van de drukkende dagelijkse sensaties van de stedelingen daarbuiten en de stuiptrekkingen van zijn performers.

# Ik bracht # uren ## en minuten door in een cel waarin de hele wereld moedwillig zijn tijd doorbrengt: het is de cel van de verbeelding en van de eeuwige beweging en zij beschermt mensen tegen het dagelijkse leven als het dagelijkse leven zo vulgair is dat je ervan walgt, als het dagelijks leven nood heeft aan gestes die het redden van de afgrond van routines (verkeerd begrepen routines).

# Ik zag hoe performers die met Marcelo werken, uit hun eigen armen ramen vouwden en daardoor sprongen (een van hen hield zich tijdens zijn val vast aan de voet van een vrouw). Ze kwamen terug besmeurd met chocola, met vreugde, met zweet, afdrukken van beten en lippen en noodzaak en verlangen.

# Al wat het universum van Marcelo aan hemels heeft, heeft het ook aan duister. Het Eden van het duister, noemt hij dat. Het is de meest lieflijke variant van de hel waarin ik ooit rondgelopen heb. Lichamen en maskers lopen op zo’n kwaadwillige manier in elkaar over dat je niet meer weet of de maskers aan de lichamen toebehoren of de lichamen door die maskers worden bezeten. Alsof iets artificieels zich meester maakt van de mens. Ik telde twee dozijn naakte Golems met kappen op hun hoofd die als gekken in cirkels liepen en op bronzen potten bonkten (gekken, ach: het superieure ras).

# Marcelo Evelin is een van de laatste drie reïncarnaties van Pieter Breughel de Oude die er nog op deze planeet rondlopen (er zijn er nog twee: een in Atlanta in de VS en de andere in Transylvanië). Een reïncarnatie van Breughel dus, die op zijn beurt vaak genoeg heeft afgekeken van Hieronymus Bosch. Maar Marcelo staat dichter bij Breughel, ook hij houdt namelijk van zwaarden.

# Zwaarden zweefden boven hun hoofden. Ik telde tweeëntwintig hoofden en evenveel zwaarden. Ze zeggen mij dat niemand ze zag, maar ik ben er zeker van dat ik ze wel heb gezien. Ze zeggen mij dat er geen zwaarden op de tafel met spullen lagen, dat de performers geen zwaarden in hun handen hebben gehad, en toch heb ik ze gezien. Ook deze keer, zoals altijd, ging het om zwaarden van vuur.

# Ik zag zwaarden van vlammen in hun blikken. Ik zag bloedende lichamen, onenigheden en misverstanden. En ik zag hoe huid verbrandde in afscheid.

# Frivoliteit leidt niet tot angst. Geen glimlach is ooit aan een vergissing te wijten. Elke druppel zweet heeft een eigenaar. Spugen is leven schenken en laten sterven. Alle materie bestaat voor vijftig procent uit haat.

Back to top

Marcelo Evelin werd geboren in Piauí en is choreograaf, researcher en performer. Hij woont en werkt in Amsterdam en Teresina. Evelin, die sinds 1986 in Europa verblijft, werkte voor zijn dansstukken samen met kunstenaars uit diverse landen in projecten die ook te maken hebben met fysiek theater, muziek, video, installatie en site-gebonden performances. Hij is onafhankelijk scheppend kunstenaar met zijn gezelschap Demolition Inc., en geeft les aan de Mime School in Amsterdam, waar hij studenten begeleidt in hun creatieve zoektocht. Hij coördineert workshops en collectieve projecten in verscheidene landen van Europa, de VS, Afrika, Japan, Zuid-Amerika en Brazilië, waar hij naar terugkeerde in 2006 en sindsdien ook werkte als curator, waarbij hij in Teresina, Piauí Núcleo do Dirceu opzette, een kunstenaarscollectief en platform voor onafhankelijke research en ontwikkeling voor de Contemporary Performing Arts die hij coördineert tot 2013. Zijn laatste twee shows, Matadouro (2010) en De repente fica tudo preto de gente (2012), spelen momenteel in theaters en festivals in Brazilië en daarbuiten.

Back to top