Banataba

    04/05  | 20:30
    05/05  | 20:30
    06/05  | 15:00
    06/05  | 18:00
    07/05  | 20:30

€ 18 / € 15 (-25/65+)
± 50min
FR > NL/EN

Meet the artists after the performance on 5/05

❗ De voorstellingen zullen buiten plaatsvinden. We raden u aan zich warm te kleden.

Ergens in de depots van het Metropolitan Museum in New York brengt een houten Lengola-beeld de Congolese choreograaf Faustin Linyekula ertoe om zijn ouderlijk dorp Banataba te bezoeken: een onderneming die een symbolische terugkeer en zoektocht in zich draagt. Met veel gevoeligheid vervlecht Linyekula het verhaal van zijn reis met het verhaal van het beeld, dat ten tijde van het kolonialisme werd weggehaald uit zijn oorspronkelijke context. Hij zoekt uit hoe de complexe puzzel van zijn land – de huidige Democratische Republiek Congo – te reconstrueren valt, nu de stukjes verspreid liggen over het Westen en zijn grote musea.Voor het Kunstenfestivaldesarts trekt Linyekula naar het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren dat momenteel gesloten is wegens renovatiewerken. In een lege vleugel van het nieuwe museumgebouw vertelt hij over zijn reis en bevraagt hij samen met danseres Moya Michael via woord en beweging de rol van het museum als getuige van het versnipperde Congolese patrimonium. Samen vormen ze een vurig en inspirerend duo dat ons aanmoedigt om de geschiedenis onophoudelijk te herschrijven in het heden.

Artistiek leiding
Faustin Linyekula  

Met
Moya Michael, Faustin Linyekula

Video & geluidsontwerp
Faustin Linyekula   

Presentatie
Kunstenfestivaldesarts, Koninklijk Museum voor Midden-Afrika 

Productie
Studios Kabako / Virginie Dupray   

Coproductie
Metropolitan Live Arts (New York) 

Met de steun van
Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, the French Institute Alliance Française in New York (FIAF) in het kader van Crossing the Line festival 

Back to top

Ik was nooit echt geïnteresseerd in voorwerpen. Ik heb altijd meer van mensen en hun verhalen gehouden. En toch… Bepaalde objecten hebben de kracht je letterlijk in beweging te zetten. Ik werd door het Metropolitan Museum in New York uitgenodigd een performance te doen en ging in de collecties op zoek naar een object, een teken, iets dat me verbindt met mijn Congo. Want waar ik ook ga, altijd heb ik het gevoel op zoek te zijn naar een stukje Congo dat me helpt om de stukken van deze gigantische, door de geschiedenis mismeesterde puzzel te leggen. Ik viel op dit eenarmige, beschilderde houten beeldje van minder dan een meter hoog. Een prachtig object dat stof stond te vergaren in de reserves van het museum. Dit is het enige beeld van de Lengola etnie, de stam van mijn moeder. Het is dit vergeten voorwerp in het depot van een van de grootste musea ter wereld dat ons, mijn moeder, mijn oom, mijn neef en mij enkele weken later op tientallen duizenden kilometer daarvandaan, op de moto en in boomstamkano’s naar het dorpje Banataba bracht, de geboorteplek van mijn moeder. Ze was er sinds 1975 niet meer geweest. Ik was toen een jaar oud. Ik moest naar New York gaan opdat deze reis in Congo zich zou opdringen, om op onderzoek te gaan, om antwoorden te vinden op acute vragen. Kan het museale, objectgebonden blik omgekeerd worden. Wat openbaart zich in de ogen, het lichaam en het hoofd van de kijker? Ik besloot het beeld symbolisch mee te nemen naar het gebied waar het thuishoort, bij de mensen die zich erdoor aangesproken (zouden moeten) voelen. Traditioneel worden de mooiste maskers en beelden niet in de hut van de overste bewaard voor het plezier vanenkele ingewijden, maar staan ze te schitteren op het centrale dorpsplein. Waar kinderen rond speelden honden langsliepen en pisten ene termieten hun werk deden… maar soms gebeurde er iets magisch. Maskers en beelden zijn de tastbare archieven van deze dorpen en gemeenschappen. Ze verbinden de herinnering aan de voorvaderen met de komende geboortes. Hoe kunnen de mensen een band opbouwen met een geplunderd en versplinterd verleden? Wat rest er van de verhalen van daar in de musea hier? 

Faustin Lineykula

Back to top

Danser, choreograaf en regisseur Faustin Linyekula woont en werkt in Kisangani (Democratische Republiek Congo). Na een literatuur- en theateropleiding in Kisangani, vestigt hij zich in 1993 in Nairobi waar hij in 1997 mee aan de wieg staat van Gàara, het eerste Keniaanse hedendaags dansgezelschap. Na zijn terugkeer in Kinshasa sticht hij in juni 2001 de Studios Kabako, een structuur voor dans- en beeldtheater waar uitwisseling, onderzoek en creatie centraal staan. Faustin creëert met Studios Kabako vijftien toneelstukken die op de grote podia en festivals in Europa, Noord- en Zuid-Amerika, Australië en Afrika te zien zijn. Tot zijn samenwerkingen behoren een productie voor de Comédie Française (Bérénice, 2009), een creatie voor het Ballet de Lorraine (De schepping van de wereld 1923-2012), een solo voor een danser van het CNB - het Nationaal Ballet van Portugal. Faustin maakt ook performances voor musea: het MOMA in New York (2012), het MUCEM in Marseille (2016) en het Metropolitan Museum (2017). 

Hij doceert regelmatig in Afrika, de Verenigde Staten (University of the Arts, Philadelphia, Unversity of Florida – Gainesville, University of Arizona, Tempe…) en in Europa (Parts, CNDC Angers, Impulstanz…). Faustin ontvangt in 2007 de Grote Prijs voor cultuur en ontwikkeling van de Prins Claus Stichting.  In 2016 was Faustin geassocieerd kunstenaar van de stad Lissabon en krijgt hij de cultuurmedaille van de stad. Sinds 2007 is Faustin's werk nauw verbonden met de de stad Kisangani waar de Studios Kabako jonge Congolese kunstenaars begeleiden in het ontwikkelen van live-performance, video en muziek.

In 2014 ontvingen Faustin en de Studios Kabako de eerste prijs van de Amerikaanse CurryStone stichting voor het nauw samenwerken met de verschillende gemeenschappen in Kisangani en de gemeente Lubunga.

Vanaf september 2018 is hij gedurende drie seizoenen geasscocieerd met de Manège – Scène nationale in Reims, Frankrijk. In 2019 zal hij geassocieerde kunstenaar van het Holland Festival in Amsterdam zijn.

Back to top