You’ve changed

Kaaitheater

25, 27, 28/05 – 20:30
1h 5min

Groep versus individu, abstract versus concreet, vormelijk versus vormeloos, product versus proces: dat zijn de spanningsvelden die Thomas Hauert in zijn weerspannig en gesofisticeerd oeuvre onderzoekt. Drie jaar na Accords, één van de grote successen van het Kunstenfestivaldesarts 2008, keert hij terug met een voorstelling waarin zijn zoektocht naar een bewegingstaal die in realtime dialogeert met de lichamelijke intelligentie en intuïtie van de dansers, wordt voortgezet. You’ve changed vertrok van een geïmproviseerde choreografie, een systeem dat onvoorziene bewegingen kon integreren. Zoals bij een kettingreactie was die choreografie de basis voor een video. Dat beeldmateriaal was op zijn beurt de basis voor de muziek, die daarna opnieuw gecomponeerd werd. Op deze muzikale compositie werd geïmproviseerd tot uiteindelijk ook de belichting er bij kwam. Al die elementen vormen een antwoord op elkaar: zij ontvouwen zich op scène als een haast psychedelisch spel tussen de verschillende disciplines: dans, muziek, video en licht. Zorgen voor een rijke, complexe, gelaagde voorstelling is voor Hauert, net zoals voor componist Dick van der Harst, het minste wat je voor je toeschouwers kunt doen.

Concept & regie
Thomas Hauert

Uitgevoerd en gecreëerd door
Thomas Hauert, Fabián Barba, Liz Kinoshita, Albert Quesada, Gabriel Schenker, Theodossia Stathi, Gabor Varga, Samantha van Wissen

Muziek
Dick van der Harst

Muziekanten
Dick van der Harst, Inez Carsauw, Lander Gyselinck, Jouni Isoherranen, Els Van Laethem, Simone Vierlinger

Decor & licht
Jan Van Gijsel

Elektronische muziek & geluid
Peter Van Hoesen

Kostuums
OWN

Muziekteksten
Paola Bartoletti

Presentatie
Kunstenfestivaldesarts, Kaaitheater

Productie
ZOO (Brussel)

Coproductie
Kunstenfestivaldesarts, alkantara festival (Lissabon), La Bâtie – Festival de Geneve, Kaaitheater (Brussel), Théâtre national de Bordeaux en Aquitaine, LOD (Gent), Centre chorégraphique national de Franche-Comté a Belfort, Theaterhaus Gessnerallee (Zürich), Dampfzentrale (Bern)

Met de steun van
Ministere de la Communauté française – Service de la Danse, Vlaamse Overheid, Pro Helvetia – Swiss Arts Council, Vlaamse Gemeenschapscommissie

Residenties & studios
Centre chorégraphique national de Franche-Comté a Belfort in the context of the studio hosting Ministere de la Culture et de la Communication/DRAC Franche-Comté & the convention Culturesfrance/Conseil régional de Franche-Comté (Belfort), Charleroi/Danses, Centre chorégraphique de la communauté française (Charleroi), Kaaitheater (Brussel), Ultima Vez (Brussel), Rosas (Brussel)

Project gecoproduceerd door
NXTSTP, met de steun van the Culture Programme of the European Union

Back to top

You’ve changed

“Het gezelschap ZOO van Thomas Hauert is een groep van verantwoordelijke individuen, een gemeenschap die de meest intelligente, gevoelige, spirituele, verrassende, moedige, virtuoze en meest politieke dans praktiseert die ik sinds lang gezien heb.”
(Katja Werner in “Le choix des critiques”, Ballet-Tanz Jahrbuch 2009)

De choreografische taal van Thomas Hauert ontvouwt een complex netwerk van bewegingen, verbonden in tijd en ruimte. Je kan ze zien als een voortzetting van de abstracte danstraditie. Nochtans, de sterk polyfonische ‘schriftuur’ komt op de scène tot stand door improvisatie. Wat zijn oeuvre zo bijzonder en betekenisvol maakt, is dat het orde wil laten ontstaan uit chaos, vorm uit vormeloosheid, een groep uit individuen, en tegelijk kiest voor de uitzonderlijke kwaliteit van perceptie, aandacht en concentratie, mogelijk gemaakt door improvisatie. De choreografie is als een microkosmos waarbinnen de individuen permanent hun vrijheid en creativiteit afwisselen met de wil om zich met de anderen te verbinden. Daarbij gaat het over de vrije wil en verantwoordelijkheid, spanningen en toegevingen die zo kenschetsend zijn bij sociale systemen. Binnen de ruimte van de voorstelling vinden we onbeslistheid, retrospectieve rechtvaardiging, de improvisatie van de knutselaar, een beperkt zicht, te laat ontdekte kansen, de spanning tussen het volgen van de vertrouwde weg en een open toekomst. In een woord: de krachten die ons confronteren met onze menselijke conditie. De onvolmaaktheid wordt de persoonlijke signatuur van het engagement, het teken van een zoektocht naar deugd, eerder dan een publiek teken van falen.

De matrix van You’ve changed is een choreografie die zich ontvouwt zonder de tussenkomst van een centrale autoriteit. Ze vormt een geïntegreerd dynamisch systeem met een onvoorspelbaar gedrag waarbinnen bepaalde dansers een beweging starten waarop anderen reageren. Die reactie lokt een andere beweging uit binnen dezelfde structuur of leidt tot een totaal nieuwe ontwikkeling. Vrijelijk puttend uit een gedeeld repertoire van gedurende een lang creatieproces verinnerlijkte fysieke principes, zijn de dansers verantwoordelijk voor de uitvinding en de uitvoering van hun eigen beweging op scène. Maar ook voor de creatie en de ontwikkeling van de groepsstructuren. Ze moeten hun individuele rol aanpassen aan de dynamische constellatie waarvan de mechanismen zich voortdurend transformeren. Virtuoos. En een echte uitdaging. Maar ook een krachtig statement: de cognitieve capaciteiten van een dergelijk systeem overtreffen de simpele som van de individuele capaciteiten van de dansers. Voor een groot deel steunt het op intuïtie, zoals Hauert onderlijnt, een neurofysiologisch vermogen dat zich ontwikkelt door ervaring.

Zoals bij een kettingreactie gaf deze geïmproviseerde choreografie aanleiding tot de creatie van een video, vervolgens van muziek, nog een tweede muziek, een volgende improvisatie en de belichting. Al deze proposities dienen elkaar van antwoord op het podium. Hier wordt met andere woorden een zelfstructurerende choreografie de structuur waarop al de rest steunt. Het creatieve proces van de individuele beslissing met zijn imperfecties als fundament van een polyfonische, uiterst complexe voorstelling. Je kan dit project beschouwen als een vormelijke zoektocht in een tijd waar de vorm – misschien terecht – wantrouwen oproept omwille van zijn arbitrair, autoritair en simplificerend karakter. Thomas Hauert vindt geen vormen uit maar processen die een inherent ‘verlangen naar vorm’ hebben.

De relatie tussen dans en muziek is een dimensie die Hauert sinds het begin van zijn carrière zonder ophouden verkent. In Accords (2008), bijvoorbeeld, waren de dansers ‘geënt’ op bestaande muziekstukken. Ze bespeelden hun lichamen als muziekinstrumenten. De muziek werd zichtbaar gemaakt door een complex netwerk van individuele en supra-individuele acties en reacties. In You’ve changed gebeurt het omgekeerde: de beweging gaat de muziek vooraf. Meer nog, het is de inherente muzikaliteit van de beweging die als basis dient voor de muzikale compositie. Thomas Hauert vroeg Dick van der Harst, artist in residence bij LOD en onder meer bekend door zijn samenwerking met regisseurs Alain Platel en Eric De Volder, om originele muziek te componeren op een dans van de performers van ZOO – gefilterd door het videomedium. Geschreven voor een kleine rock band en drie zangeressen, diende deze muziek op haar beurt als materiaal voor Peter Van Hoesen, die haar met digitale middelen omzette in elektronische stukken. De twee muzikale werelden, analoog en digitaal, zijn met elkaar verbonden en op een zekere manier ook met de beweging op scène – door een proces van wederzijdse beïnvloeding.

You’ve changed getuigt van ware liefde voor de dans als vorm, taal en techniek. Het is een fysiek stuk dat je zeer direct ondergaat. Het plezier van de dans. Maar het is ook meer dan dat. Een van de fundamenten van het werk van Thomas Hauert is dat hij zowel de vrijheid van de performers als van de toeschouwers bewaart. You’ve changed raakt aan de relatie tussen de individuele vrijheid en de sociale cohesie. Het stuk heractiveert vanuit een hedendaags perspectief vragen met een lange geschiedenis. Denk daarbij aan de utopische culturele ervaringen van de jaren 1960-70, een moment waar de dromen van sociale maakbaarheid van het modernisme ineenstortten onder de aanvallen van een nieuwe postmoderne visie rond het ‘subject’. De periode ook van experimenten in de dans die tot op vandaag weerklank vinden, zoals in het werk van ZOO. Sinds die tijd is er heel wat water onder de brug gevloeid en zijn er heel wat spiegels aan diggelen geslagen… Het nieuwe stuk van Thomas Hauert nodigt ons uit ons af te vragen hoe en in welk opzicht we veranderd zijn.

Back to top

In 1998 besloot de Zwitserse danser Thomas Hauert (°1967), nadat hij een schat aan ervaring opdeed door samen te dansen met Anne Teresa De Keersmaeker, Pierre Droulers, David Zambrano en Gonnie Heggen, zijn eigen theatergroep op te richten: ZOO. Met vier collega-dansers – Mark Lorimer, Sara Ludi, Mat Voorter en Samantha van Wissen –, die hij had ontmoet op de Rotterdamse Dansacademie en bij Rosas, begon hij te werken aan de creatie van Cows in Space. De voorstelling ging in Kortrijk in première en was onmiddellijk een hit. Ze won prijzen op de gerenommeerde Rencontres choregraphiques internationales de Seine-Saint-Denis en ging dan op tournee op tal van podia in België en in het buitenland. Hetzelfde kwintet creëerde vervolgens Pop-Up Songbook (1999), Jetzt (2000) en Verosimile (2002). In 2001 presenteerde Thomas Hauert zijn solowerk Do You Believe in Gravity? Do You Trust the Pilot? Voor de vijfde productie van ZOO, 5 (2003), nodigde de choreograaf elke danser uit om een een persoonlijk stuk te maken. Voor zijn eigen bijdrage, Common Senses, regisseerde hij een improvisatie voor tien dansers. Martin Kilvady en Chrysa Parkinson sloten zich aan bij de oorspronkelijke leden van ZOO, en werden daarna betrokken bij alle volgende ZOO-producties: modify (2004), More or Less Sad Songs (2005),Walking Oscar (2006), puzzled (2007) and Accords (2008). Zoë Poluch kwam er in 2007 bij. Naast kortere samenwerkingen is ZOO ook langetermijnsamenwerkingen aangegaan met de scène- en lichtontwerpers Simon Siegmann en Jan Van Gijsel, de musici en componisten Bart Aga en Alejandro Petrasso, en de modeontwerpers Thierry Rondenet en Herve Yvrenogeau (OWN).

Back to top