The Rabbit And The Teasel

Kaaitheater

15/05 – 20:30
EN > NL / FR
50min

De video’s, tekeningen en schrijfsels van Els Dietvorst verkennen anti-utopische thema’s als sociaal conflict en overleven in de marge. De zelfverklaarde ‘stedelijke kunstenares’ verhuisde enkele jaren geleden naar Duncormick, een Iers dorpje waar ze sindsdien leeft en werkt op het ritme van de natuurelementen en de seizoenen. In 2014 toont Dietvorst op het Kunstenfestivaldesarts een reeks werken over migratie en gewijzigde leefomstandigheden. Met Art-Coeur-Merci neemt de kunstenares afscheid van de stad waar ze jaren leefde en werkte. Deze installatie-performance beschrijft het overlevingsverhaal van een jonge Kameroenees in het perifere Brussel. In de film The Rabbit and the Teasel, integraal gedraaid op het Ierse platteland, verweven fictie en autobiografische elementen zich dan weer tot een lyrisch sprookje dat de toeschouwer meesleept in een universum van schoonheid, dood en verval. Na de première in het Kaaitheater is de film te zien bij Argos, waar tegelijk een tentoonstelling van nieuw werk loopt. De performance, film en expo samen vormen een parcours tussen stad en platteland, tussen centrum en periferie.

Een project van
Els Dietvorst

Presentatie
Kunstenfestivaldesarts, Kaaitheater

Coproductie
Kunstenfestivaldesarts, Kaaitheater

Productie
Tondo Films

Met de steun van
Vlaams Audiovisueel Fonds

Back to top

Het dagelijkse (over)leven

Kunstenares en documentairemaakster Els Dietvorst verhuist in 2010 van Brussel naar Duncormick, een dorpje op het Ierse platteland. Samen met haar partner Orla Barry bouwt ze er een nieuw bestaan op. De kunstenares geraakt er gaandeweg geïntrigeerd door wat er zich rondom haar afspeelt en in 2012 haalt ze opnieuw haar camera boven. Ze volgt haar buren in hun dagelijkse (over)leven en brengt ook haar eigen ervaringen in beeld. Dit resulteert in een reeks indringende videogetuigenissen, die ze bundelt in de webdocumentaire The Black Lamb. De onconventionele levensstijl van haar Ierse medeplattelandsbewoners staat haaks op de waan van alledag. Haar buren getuigen over een leven op het ritme van de seizoenen, los van materialiteit.

De korte getuigenissen van TJ Butler – de jongste telg van veehandelaars van de derde generatie – in The Black Lamb vormen uiteindelijk de basis voor een groter project: The Rabbit and the Teasel (‘Het konijn en de wolkaarder’). In deze langspeelfilm transformeert Dietvorst Butlers relaas tot een modern plattelandsdrama, waarin de rauwe realiteit van een jaar vol regen de boer tot wanhoop drijft. Of zoals Butlers vader het verwoordt: “Even if farmers are as tough as nails, this season is soul destroying”. Slechts wie de gevolgen van een losgeslagen klimaat aan den lijve ondervindt, kan hierover getuigen, omdat het de kern van zijn bestaan overhoop gooit. Het maakt de ziel kapot.

Fictie en autobiografische elementen verweven zich in deze film tot een lyrisch sprookje dat de toeschouwer meesleept in een universum van schoonheid, dood en verval. The Rabbit and the Teasel borduurt verder op de vaak anti-utopische thema’s uit Dietvorsts eerdere filmwerk: sociaal-maatschappelijk conflict en het gevecht dat het leven is. Ze vertrekt opnieuw van haar fascinatie voor outsiders, mensen die hun leven radicaal omgooien en in de marge belanden.

De kunstenares reflecteert over haar eigen leven, over wat het betekent om ver van het comfort van de stad te (over)leven. Ze vraagt zich af wat er gebeurt met een mens als hij terug aan het begin van de voedselketen komt te staan en troont de kijker mee in een consumptievrije samenleving, die overgeleverd is aan wat de seizoenen opleveren. Ze appelleert aan het collectieve geheugen van de lokale gemeenschap. Haar dorpsgenoten doen hun relaas, filmen en acteren. Fictie en realiteit verweven zich tot een modern sprookje. The Rabbit and the Teasel zoomt in op een ontwrichte leefwereld. De gevolgen van de klimaatverandering zijn latent aanwezig. De natuur weet niet langer hoe zich te gedragen. De gevolgen zijn ontnuchterend.

Als filmmaker huldigt Dietvorst de credo’s van regisseurs als Robert Bresson, Andrej Tarkovski en Werner Herzog. Ze is bij uitstek een filmmaker die zich positioneert tussen de mens en het leven zoals het is (Bresson), en evenzeer een filmmaker die geen onderscheid maakt tussen het leven dat ze leidt en de film die ze maakt, wiens leven in dienst staat van die film (Tarkovski) en net zo een filmmaker die documentaires draait die in werkelijkheid ‘vermomde’ fictiefilms zijn (Herzog). Voor dit “experiment op den buiten”, zoals ze het zelf noemt, bouwt Dietvorst gestaag een vertrouwensrelatie op met haar protagonisten, bewoners van het platteland rondom haar. In The Rabbit and the Teasel vermengen autobiografische elementen zich met gebeurtenissen uit heden, verleden en toekomst. In een tijdloze setting ontvouwt zich een even betoverende als confronterende hedendaagse parabel.

De film werd bijna integraal opgenomen op de Breen Farm in Lough, Duncormick. Het huis werd in 1832 gebouwd door de familie Furlong. Deze boerderij, die oorspronkelijk een landbouwbedrijf was, werd door James en Bridie Breen in 1968 omgebouwd tot een melkveehouderij. Vandaag beheert hun zoon John de Breen Farm.

De elfjarige Caelan Hunt vertolkt de rol van TJ Butler, die met zijn moeder Liz, zijn vader, veehandelaar Bernard en zijn broer Éinri in het naburige dorpje Gorteen woont. Zelf woont Caelan in Sligo, aan de andere kant van Ierland. Hij ontmoette Els Dietvorst en haar team tijdens de jaarmarkt van Tullamore, waar enkele runderen van zijn vader de prijskamp wonnen. Hij is dol op voetbal en is een hevig supporter van Chelsea. Hij had nooit eerder geacteerd.

De dertienjarige Sam Molyneux speelt TJ Butlers broer. Sam gaat naar school in St. Anne’s in Rathangan en kijkt ernaar uit om naar de middelbare school te gaan. Sam houdt van lezen en is heel geïnteresseerd in de militaire geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Ook Sam had nog nooit eerder geacteerd en deze film was dan ook een geweldige ervaring voor hem.

Seamus McCoy verhuisde als jonge tiener van Birmingham, Engeland naar Wexford, Ierland. Hij is er sinds jaren actief in het lokale amateurtheater. Seamus was heel blij toen Els hem voorstelde de rol van TJ Butlers vader te vertolken in The Rabbit and the Teasel.

Alice McCoy is geboren en getogen in Duncormick. Zij is de vrouw van Seamus in het werkelijke leven en vervult deze rol ook vol overgave in de film. Alice is kok van opleiding en levert hier haar eerste acteerprestatie. Componiste en muzikante Laura Hyland volgt Els’ filmwerk van bij het ontstaan van The Black Lamb in 2012. Enkele maanden geleden vroeg Els haar om een lied te schrijven voor The Rabbit and the Teasel. Naast het filmscript verwees ze naar Woodie Guthries Pastures of Plenty en Screamin’ Jay Hawkins.

Laura Hyland hield de Amerikaanse folktraditie in het achterhoofd, maar beriep zich vooral op de klank van ontbering en natuur die doorzindert in haar ‘eigen’ Iers-Britse folktraditie. Elk vers uit het lied is geïnspireerd op een video uit The Black Lamb of het filmscript, maar Laura gaf de muziek ook een lyrische toets van onschuld en magie mee; ze heeft TJ Butler gevat in een lied.

De voice-over wordt vertolkt door Liam Heffernan, bekend van Ierse televisieseries zoals The Clash of the Ash (1987), Strength and Honour (2007) en Deich gCoisceim (2000).

Na de première in het Kaaitheater is de film te zien bij Argos, waar detentoonstelling One Was Killed For Beauty, The Other One Was Shot, The Two Others Died Naturally met nieuw werk van Els Dietvorst loopt.

Back to top

Els Dietvorst (1964) volgde haar opleiding aan de Antwerpse Academie en behaalde een master in Schone Kunsten aan Sint-Lucas, Brussel. Aanvankelijk drukte ze zich uit via sculptuur en installatiekunst, maar gaandeweg werden tekeningen, teksten en vooral video haar belangrijkste media. In haar werk focust ze op communicatie, intermenselijke relaties en sociaal conflict en op anti-utopische thema’s als de condition humaine en de outsider. Haar werken nemen vaak de vorm aan van jarenlange projecten, waarin ze rechtstreeks met haar sociale omgeving werkt. De terugkeer van de zwaluwen aan het Brusselse Anneessensplein en Lied voor de prijs van een geit of haar activiteiten in de gesloten jeugdinstelling in Mol zijn hier mooie voorbeelden van. Samen met kunstenares Orla Barry richtte Els Dietvorst het collectief Firefly op, waarvan ze tien jaar directeur was. Haar werk werd onder meer getoond in M HKA (Antwerpen), Witte de With (Rotterdam), het Paleis voor Schone Kunsten (Brussel), Kunsthalle Exnergasse (Wenen), La Source du Lion (Casablanca), Danielle Arnaud Gallery (Londen) en Nicole Klagsbrun (New York). In 2009 was ze samen met Dirk Braeckman curator van het Time Festival in Gent. Ze is gastdocente aan IT Carlow-Wexford Campus, KU Leuven en het KASK in Gent. In 2010 ruilde Els Dietvorst Brussel in voor het Ierse kustdorp Duncormick, waar ze sinds 2012 aan een nieuw langlopend filmproject werkt: The Black Lamb. In mei 2014 toont ze naar aanleiding van het Kunstenfestivaldesarts een reeks nieuw werk in Brussel.

Back to top