The March, The Burden, The Desert, The Boredom, The Anger

Verschillende locaties in de stad

UGC de Brouckère
Première : 3/05 > 20:00


Beursschouwburg
7.9.10.11/05 > 20:30
75’
FR > Subtitles : NL

'Bahman heeft maar één keer zijn verhaal kunnen doen: voor de droomlozen van de vluchtelingencommissie.Niemand vraagt hem naar zijn twijfels, zijn angsten, zijn dromen. Bahman is één van de mensen waarom en waarmee ik deze film maak.' Samen met Belgische acteurs van divers pluimage die zich in het broeinest van de Anneessenswijk genesteld hebben, werkt regisseur Els Dietvorst aan De Terugkeer van de Zwaluwen: reeds vijf jaar doen zij hun verhaal op straat, op de scène en op het witte doek. De laatste etappe van dit multimediaal project, de langspeelfilm The March, The Burden... treedt in de voetsporen van Rimbaud die, alvorens naar Afrika te trekken, door eenzelfde Brussel dwaalde...

Experimentele documentaire
De film is gedraaid in Brussel(B) en Erfoud (Marokko),
DV cam, 76 min., kleur.
Productie: Firefly 2004

Een film van/Un film de/A film by: Bahman Homa, David Godon, Emma Puigi de la Bellacassa, Flora Zoda, Guiliane Mansard, Helena Coppejans, Ismail Dahabi, Kito Isimba, Kokou Zokli, Lara Aniela Radzki, Marie-Louise Jacobs, Michel Puissant, Miguel Delvaux, Rachid Ajerrar, Reda Chebchoubi, Sarah Lefevre, Sylvie Van Molle, Yacine Bakdach, Vincent Mercenier...
Scenario/Scénario/Script: Els Dietvorst, Orla Barry and the actors above.
Regie/Mise en scène/Director: Els Dietvorst
Regie assistent/Assistant mise en scène/Assistant to the director: An Van Dienderen, Jan Dietvorst

Acteursregie/mise en scène des acteurs/performers director: Caroline Donnely
Camera/caméra: Rémon Fromont
Scenario/Scénario/Script: Eva Houdova
Geluid/Son/Sound: Thomas Gastinel, Marc Engels, Frederic Fontaine
Tweede camera/Deuxième caméra/Second camera: Steven Schoukens
Geluid tweede camera/son deuxième caméra/Sound second camera: Patrick Giets
Cameramachinerie/Machiniste/Grip: Björn Maroten
Belichting/Eclairage/Lighting: François Zeegers
Kostuums/Costumière/Seamstress: Sofie Lehman
Een productie van/Une production de/A production of: FIREFLY VZW
Producent/Pruducteur/Line producer: Bavo Bostoen
Productieleiding /Directeur de la production/ Production manager: Dries Phlypo
Productie assistentie/Assistants de production/ Production assistants: Liesbet Vaes, Bindu Stuyck, Djo Moembo, Thomas Sennesael

Setfotografie/Photographie set/ SetPhotography: Norma Prendergast

Acteurs/Actors:
Lara Aniela Radzki - Justina

Kokou Zokli - Kokou Zokli

Bahman Homa - Bahman Homa

Yacine Bakdach - Nico

Rachid Ajerrar - the nightman

Sarah Lefevre - Rosa

David Godon - Victor

Reda Chebchoubi - Camel

Kito Isimba - the interviewer

Marie-Louise Jacobs - Nico’s mother

Guilianne Mansard - the servant & soothsayer

Miguel Devaux - the police officer

Sylvie Van Molle - the pigeonwoman

Vincent Mercenier - the presenter of Playbacknight

Ismail Dahabi & family Dahabi - Nico’s friends

Calogera Genova - the man in the car

Michel Puissant - the transvestite

Flora Zoda - the woman dancing on Place Anneessens

Emma Puigi de la Bellacassa - the cut out barmaid

Helena Coppejans - the cut out angel

Anna Luyten - the tv-reporter

Fouad Dabachi - the pittaman

Michel Jurowicz - the office-worker

Bernard Boudru - the angry man in the car crash scene

Pierre Tshiabuta Ntoka Munda - Happy

Olivier Caudron - the co-presenter of Playbacknight

Ouafae Miouf - Ismail’s sister

Luigi Constanza - the shepherd

Met de medewerking van/Avec la collaboration de/ In collaboration with:

Vlaams Audiovisueel Fonds, Centre du Cinéma et de l’audiovisuel, GSARA, BSBbis, Het Fonds Alain De Pauw (Koning Boudewijnstichting), Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap/SAP, Ministerie van Vlaamse Gemeeschap, Afdeling Volksontwikkeling en Bibliotheekwerk, Vlaamse Gemeenschapscommisie/SIF, Kunstenfestivaldesarts.
Presentatie/Présentation/Presentation: Beursschouwburg, KunstenFESTIVALdesArts, UGC de Brouckère.

Back to top

Brussel, april 2004

1. Voorgeschiedenis en situering van het project De terugkeer van de zwaluwen

Het project De terugkeer van de zwaluwen kan gezien worden als een proces van vier jaar naar een individuele en collectieve creatie. Thema’s zijn identiteit, metamorfose en de vlucht.

Het project De terugkeer van de zwaluwen ging van start in 1999 in de Anneessenswijk te Brussel.

Puur uit nieuwsgierigheid naar de mensen die in deze wijk wonen en naar de herkomst van de spanningen die er heersen, ben ik op zoek gegaan naar de ‘roots’ van deze wijk, naar zijn bewoners, naar de migratiegolven en de historische achtergronden. Met een artistiek project in het achterhoofd sprak ik dagelijks en gedurende maanden met bewoners en wijkorganisaties en trachtte bepaalde knelpunten en communicatiestoornissen beter te begrijpen. Al deze gesprekken, overwegingen en persoonlijke bedenkingen heb ik ofwel genoteerd, gefotografeerd of opgenomen op video, en ze vormen het basismateriaal voor de opzet en het verdere verloop van het project De Terugkeer van de Zwaluwen.

Tijdens het project werden meerdere kleine en middellange videoprojecten opgezet. Deze video’s worden verwerkt in een procestentoonstelling die dit veelkoppig en vijfjarig project in beeld en woord uitgebreid naar voor brengt.

2. Het werkproces voor de film The March,The Burden, The Desert, The Boredom, The Anger

autobiografisch/fictioneel

Deze 22 protagonisten, die geen ervaring hebben met kunst, film of theater, zijn het fundament van het project. Zij hebben allemaal hun eigen leven, hun verhalen, dromen en verlangens. Door dit materiaal samen te brengen, groeit het project stelselmatig. Dat betekent dat de acteurs ook zelf schrijvers zijn van het scenario en de bedenkers zijn van de rollen die zij spelen.

De film The March, The Burden, The Desert, The Boredom, The Anger vormt dus de laatste fase in dit proces. Alle aspecten zoals het schrijven aan het script, het repeteren, opnemen, acteren en draaien in de wijk werden voldoende uitgetest om de stap te zetten naar een nieuwe film die op zich kan staan en overal vertoonbaar is.

Werkmethode

Fiction has the same function as games have. In playing, children learn to live, because they simulate situations in which they may find themselves as adults. And it is through fiction that we adults train our ability to structure our past and present experience. (Umberto Eco)

Dit werkproces is gebaseerd op een intense dialoog tussen de protagonisten en de maker en volgt een specifieke methode.

Eerst werken we vooral met individuele gesprekken om na te gaan waarrond elke protagonist wil werken. Daarna werken we met repetities en improvisaties om stapsgewijs ideeën vorm te geven. Al deze stappen zijn belangrijk voor het verdere verloop. Ook de acteurs zelf hechten een groot belang aan deze vorm van werken. Door deze stap-voor-stap repetities hebben ze het gevoel zelf volledig betrokken te zijn in het tot stand komen van de film. We zoeken samen met hen naar een geschikte rol, die dicht of net heel ver van hun leven ligt. Sommige rollen zijn heel direct geïnspireerd op het dagelijkse leven, andere rollen overstijgen volledig elke vorm van realiteit.

Dit proces van werken met amateurs en met fictie via individuele gesprekken en via improvisaties en collectieve repetities werd reeds met succes gerealiseerd in het filmprojecten Na de zondvloed en De laatste nacht van de nachtman. Hieruit blijkt niet alleen dat fictie de juiste benadering is, maar dat sommigen ook tot ongelooflijke prestaties in staat zijn.

3. Acteurs als schrijvers en spelers van hun levensverhalen

Een film als eindpunt van enkele jaren projectmatig werken in de wijk wekte enthousiasme bij klein en groot. Via audities en repetities vonden we een groep van 22 mensen bereid om gedurende drie jaar met ons samen te werken. Met die mensen realiseerden we reeds de video Na de Zondvloed en De laatste nacht van de nachtman. De keuze voor fictie ligt helemaal in de lijn van het hele project: het verwerken en overstijgen van de eigen realiteit, de geleefde realiteit naar een poëtisch niveau tillen en toegankelijk maken voor de toeschouwer. Bovendien is het medium video een uitstekend medium om de participatie van de mensen in dit project te vergroten.

De film The March, The Burden, The Desert, The Boredom, The Anger wordt voor het grootste gedeelte gedraaid in de Anneessenswijk, maar wordt voor een deel ook opgenomen in de woestijn (Marokko-Erfoud).

Brussel (Anneesenswijk) is het beginpunt. De stad als menselijk reservaat. De woestijn is het eindpunt. Geen grenzen of daken.

In de verhalende lijn laten we één van de acteurs Europa verlaten en naar Afrika (Marokko) vertrekken op zoek naar zijn roots en zichzelf. De biografische lijn volgt dan weer diegenen die uit Afrika(Togo) en Iran vertrokken zijn en in België toekomen.

4. Synopsis film

Het was juli 2000 en zeer warm toen ik aan de andere kant van de straat Bahman tegen kwam.. Hij kwam uit Iran en sprak Perzisch. De gloed van de bergenzon stond nog op zijn wangen. Mohammed was bij hem, ook uit Iran. Mohammed heb ik maar twee keer gezien, daarna is hij naar casino’s en vrouwen getrokken, zei Bahman. Hij is nu in Engeland, aangekomen in een container. Bahman is gebleven. We hebben veel getekend dat jaar: zijn 22-dagentocht naar België, zijn broer, zijn land. Hij is een zwaluw geworden en een vriend. De gloed is verdwenen, nu, na twee jaar Belgenzon. Hij wacht en wacht en wacht en wacht om te kunnen werken, op papieren, op erkenning. Hij volgt cursussen Frans en computer en speelt muziek. Maar nu is hij het wachten beu. De container lonkt, en de vluchtdrang is groot.

Bahman heeft maar twee keer zijn verhaal kunnen doen: voor de vluchtelingencommissie. Bahman is één van de mensen waarom en waarmee ik deze film maak.

Sinds ik met het project De terugkeer van de zwaluwen begonnen ben, zijn de zwaluwen uitgegroeid tot een vlucht van 22. Bahman en 21 Belgen. Bijna allen hebben ze hun roots in Marokko of Italie, Réunion, Columbia, Togo, Kongo, Egypte, Rusland, Iran en België en
wonen ze in Brussel. Alle gezichten hebben een naam gekregen, een karakter en een eigen lach. Ieder heeft zijn verhaal. Fragmenten uit al die verhalen en al die emoties dienen als basis voor de film. We zijn graag zwaluwen. Omdat het ons bindt, omdat we iets te doen hebben, omdat we ons kunnen uitdrukken, omdat het ons laat dromen.

Brussel is de broedplaats van deze film, meer specifiek de Anneessenswijk. Zoals mezelf zijn al de zwaluwen op de één of andere manier in Brussel aanbeland. De stad als vangnet voor uitslaande en soms op drift geraakte vogels.

We zijn graag zwaluwen. Omdat het ons toont dat er een eenheid is in die verscheidenheid van mensen met ieder hun verhalen, gevoelens, belangen.

Omdat het ingaat tegen vooroordelen en een mens toont als een mens, zonder bullshit. Met respect.

Deze film handelt over de mens, het menselijke en de ‘condition humaine’ met al zijn kwaliteiten, gebreken, angsten en dromen. 22 protagonisten werden gekozen uit de Brusselse ‘melting pot’. Het nest is de Anneessenswijk in hartje Brussel.

In de eerste fase van het project uitten ze hun emoties en levensverhalen op een heel directe manier.

In de latere fasen van het project gebruikten ‘de zwaluwen’ deze verschillende emoties om de realiteit te ontstijgen en hun eigen verschillende alterego’s te ontwikkelen, te schrijven en te spelen.

Samen met hen schrijven we het script en ontwikkelen we hun rol, die deels gebaseerd is op hun leven en deels op hun ervaringen en emoties, maar ook op hun dromen en verlangens.

Deze poëtische sublimatie leidt hen samen met de zwaluwen naar hun roots.

Sinds het begin van het project volgen we de levenspaden van de jonge dichter Arthur Rimbaud. Zijn leven en gedichten hebben de verschillende videoprojecten, verhaalavonden en workshops tijdens de voorbije jaren sterk beïnvloed. In 2001 hebben we onder andere veel gewerkt met fragmenten uit het boek Een seizoen in de hel voor de realisatie van de video Na de Zondvloed, een werk dat Rimbaud schreef kort voor hij Europa verliet en naar Afrika vertrok.

Voor de film laten we ons indirect inspireren door de teksten van Rimbaud en nemen ‘de vlucht’ als overheersend thema.

‘...Allons! La marche, le fardeau, le désert, l’ennui et la colère.’ (Arthur Rimbaud, Une saison en enfer)

De vlucht en de metamorfose, namelijk iemand anders zijn of een ander leven beginnen op een andere plek is het centrale thema. Op die manier geven ze vorm aan hun dagelijkse ‘struggle for life’.

De film zelf vlecht al deze ‘traces de vie’ aan elkaar en geeft vooral emotionele fragmenten weer uit hun leven. De film volgt vijf hoofdpersonages. Deze vijf protagonisten zijn archetypen geworden van de rest van de groep en geven het komen en gaan, de transit in de wijk weer.

Hierna volgt een korte beschrijving van de hoofdpersonages.

De nachtman” (Rachid Ajerrar): de man die gekozen heeft om ‘s nachts te leven, hij ontstijgt volledig de realiteit en bindt de verschillende personages door zijn stem en teksten.

Nico” (Yassin Bakdah), zoon uit een gemengd(Belgisch-Marokaans)huwelijk, baat een faxshop uit. Hij voelt zich echter niet thuis in België en gaat naar Marokko op zoek naar zijn roots.

Kokou” (Kokou Zokli) heeft zijn land(Togo) ontvlucht en zoekt in Brussel naar een ander leven, hij kan de manifestaties in zijn land echter niet vergeten. In België wordt hij geconfronteerd met typisch westerse absurditeiten.

Bahman” (Bahman Homa) is Iraans vluchteling en wacht sinds drie jaar op zijn verblijfsvergunning. Door een plaatselijke televisiezender wordt hij uitgenodigd om over zijn leven te te komen spreken.

“Justina (Lara Aniela Radzki)is uit Polen naar Brussel gekomen. Ze tracht te overleven in deze grootstad maar blijft verbonden met haar roots.

Els Dietvorst

Back to top