STAGED?

La Raffinerie
  • 24/05 | 20:30
  • 25/05 | 20:30
  • 26/05 | 20:30
  • 27/05 | 18:00

€ 16 / € 13
1h 15min

Ontmoet de artiesten na de voorstelling op 25/05

Het werk van Maria Hassabi vertraagt de tijd en verscherpt de zintuigen. Door de bewegingen van de dansers nauwgezet uit te rekken plaatst de choreografe op het voorplan wat al te vaak onopgemerkt blijft: spierspanningen, details van lichaamstrekken, de subtiliteit van de ademhaling. Hassabi boetseert de dans, creëert sculpturen met lichamen als klei. Haar werk maakt abstractie van het menselijk wezen. En toch stralen de ongemakkelijke lichaamsobjecten intense emoties uit. In STAGED? komt het publiek samen in het midden van een enorme ruimte, volledig bekleed met roze tapijt. Vier dansers bewegen onder oogverblindend wit kunstlicht. In slow motion voeren ze elk apart een solo uit. Hun lichamen kruisen elkaar, botsen, raken in elkaar verstrikt, vormen samen een haast beeldende sculptuur, die langzaam maar zeker van gedaante verandert en uiteindelijk met haar omgeving versmelt. STAGED? is als een perpetuum mobile, slingerend tussen abstract en concreet. Langs de contouren van de esthetische ervaring komt onze eigen kwetsbaarheid naar de oppervlakte. Een pareltje.

Met
Jessie Gold, Hristoula Harakas, Maria Hassabi, Oisín Monaghan

Compositie
Marina Rosenfeld

Kostuums
Victoria Bartlett

Belichting
Zack Tinkelman & Maria Hassabi

Dramaturgie
Scott Lyall

Management
Alexandra Rosenberg

Presentatie
Kunstenfestivaldesarts, Charleroi Danses

STAGED? is een coproductie van
Dance4 (Nottingham, UK); FIAF’s Crossing the Line Festival (New York, NY); High Line Art (New York, NY); The Keir Foundation met de steun van Dancehouse (Melbourne, AUS); The Kitchen (New York, NY); Kunstenfestivaldesarts (Brussel); Onassis Cultural Center (Athene, GR); Summer Stages Dance @ ICA/Boston (MA); met steun voor de residenties van Live Arts Bard aan het Fisher Center for the Performing Arts at Bard College (Annandale on Hudson, NY); Camargo Foundation met de financiële steun van de Jerome Foundation (Cassis, FR); en de Robert Rauschenberg Foundation (Captiva Island, FL); en met de steun en samenwerking van Randi & Jeff Levine en Leo Koenig & Maggie Clinton

Back to top

Over STAGED?

“Titels zijn altijd sluitend en […] meestal zeer belangrijk […] Ze worden een metafoor, deel van het beeld van het stuk’”, beweerde Robert Whitman, verwijzend naar zijn performance Prune Flat van 1966. Het nieuwe stuk van Maria Hassabi heet STAGED? Een basisdefinitie van ‘staged’ (geënsceneerd) is gepland, of vooraf opgezet. Een vraagteken duidt een vraag aan, geeft uiting aan twijfel of onzekerheid over iets. STAGED? vindt plaats in een theater; wij verwachten dan ook een geënsceneerd en geregisseerd stuk. We betreden de speelruimte. Vier dansers zijn al aanwezig, verstrengeld in een gespannen opeenhoping op een helder roze tapijt. De belichting is ietwat overdreven. Tot zover lijkt het stuk geënsceneerd te zijn. Met grote precisie en betrokkenheid. Ieder detail is zorgvuldig overwogen. Het publiek neemt plaats rond de performers. Het vraagteken wordt een beklemmende aanwezigheid.

De titels van Hassabi’s eerdere werken zijn knipogen naar de conventies van het theater : SOLO en SoloShow (2009), SHOW(2011), Intermission (2013), PREMIERE (2013). Haar werk is geen deconstructie, maar een destabilisering en een verkenning van de bouwstenen van het theater – tijd/ruimte/publiek/performers – vanuit haar eigen perspectief. Haar creatiemethoden verwijzen naar vragen over aandacht, ervaring en waarneming. Ze ontwikkelt een heel persoonlijke bewegingstaal van stilte, of liever intensieve performances rond begrippen als ‘traag tempo’ of ‘snelheid van vertraging’, zoals ze het zelf omschrijft. In eerdere werken en ook in STAGED? wordt de beweging door de performers lang aangehouden, in die mate zelfs dat we de indruk krijgen geconfronteerd te zijn met stilte. Maar het is nooit stil. Het publiek volgt nauwgezet elk moment waarin de beweging zich ontplooit, en voelt ook zijn eigen ervaring van het kijken evolueren. Het wordt intens en uitdagend, maar ook meer visueel. Ademhaling, tranen, spiertrekkingen en rillingen worden plotseling ook zichtbaar. Deze veeleisende choreografische actie legt de nadruk op de radicale lichamelijkheid van het lichaam en vertroebelt de tegenstellingen tussen stilstaand en bewegend beeld, levendig en levenloos, dans en beeldhouwkunst.

In STAGED? worden de lichamen van de performers samengetrokken of uitgerokken. Hoofden worden gedraaid, armen of benen gaan de lucht in, er wordt een verstrengelde massa in voortdurende beweging gecreëerd. Daar waar in eerdere stukken de dansers los van elkaar verschenen, komen hier hun lichamen samen, drukken ze op elkaar, dragen ze de beweging samen. Het haptische moment is gekoppeld aan breekbaarheid en onzekerheid, maar de beeldkwaliteit van Hassabi’s choreografie heeft een driedimensionale sculpturale lichamelijkheid. De vier performers in STAGED?, verstrengeld en dicht bij de grond, creëren een sculpturale amorfe massa die door de opeenstapeling van aanhoudende bewegingen verandert. De performers zijn gevangen tussen schijnbaar passieve houdingen en actief verzet. Deze spanning wordt opgeroepen door de passieve en actieve versies van dezelfde titel. Zo is STAGING (2017) een versie van de ‘levende installatie’ die wordt uitgevoerd tijdens de openingsuren van een tentoonstelling. Hassabi is een van de weinige choreografen die zich met gemak beweegt tussen het theater en de tentoonstellingsruimte en de tegenstrijdigheden en conventies van beide contexten succesvol in haar werk inzet.

STAGED ging in première in The Kitchen in New York in de winter van 2016. Sindsdien is het stuk verder geëvolueerd en is de titel ook ietwat verandert. Het vraagteken onthult niet alleen de veranderingen die hebben plaatsgevonden van de première tot nu; het weerspiegelt ook het leven van het stuk. Het staat voor de erkenning van de paradox van de stilte, namelijk van de subversieve kracht van niet-gechoreografeerde bewegingen, op momenten die buiten onze controle vallen, die voorbij de choreografie gaan. De kunstenaar richt zich ook op de positie van het publiek.

Toeschouwers worden gedwongen om hun eigen kinesthetische en perceptieve grenzen op te zoeken en aangemoedigd om zich meer bewust te worden van hun manier van kijken; het is een uitnodiging om te vertragen en de verloren momenten van de choreografie gewaar te worden. Op dezelfde manier waarop Cage de stilte begreep, brengt Hassabi deze momenten tot in de kern van haar werk.

Om terug te keren naar het openingscitaat: in Whitmans Prune Flat creëren zijn ‘arme’ rekwisieten en decors een overtuigende optischeillusie terwijl ze nooit hun ware aard verbergen, maar eerder de omkeringenvan een externe werkelijkheid presenteren en het efemere enexcentrieke huldigen. Dus als een titel een metafoor wordt, een deel vanhet beeld van het stuk, dan is STAGED? zeker een belangrijke titel.

Ana Janevski, mei 2017

Back to top

Maria Hassabi (geboren in Cyprus, woont in New York) is een kunstenares en choreografe. Haar performances en installaties worden wereldwijd getoond in theaters, musea, tentoonstellingsruimtes en de openbare ruimte, onder andere in Walker Art Center (Minneapolis), MoMA, Performa, The Kitchen, Performance Space 122 (New York), Hammer Museum (Los Angeles), Stedelijk Museum (Amsterdam), de 55ste Biennale van Venetië, Kunstenfestivaldesarts, het Australian Centre for Contemporary Art (Melbourne) en steirischer herbst (Graz). In 2016 ontving ze een New York Dance and Performance Bessie Award for Outstanding Production. In 2015 kreeg ze de Herb Alpert Award, in 2012 de President’s Award for Performing Arts van de Lower Manhattan Cultural Council, in 2011 een Guggenheim Fellowship, en in 2009 een Grants to Artists Award van de Foundation for Contemporary Arts. Ze behaalde een diploma in de kunsten aan het California Institute of the Arts.

Back to top