Small Tragic Opera of Images and Bodies in the Museum

BRASS
  • 05/05 | 20:00
  • 06/05 | 20:00
  • 07/05 | 18:00

€ 14 / € 10
45 min
EN

Staande voorstelling
Combi-ticket The Absent Museum + performance € 20

Ergens in een stad die opgeschrikt is door de moord op een jongeman door de politie, stelt een museum werken tentoon van een kunstenaar die archiefbeelden van politiegeweld gebruikt. Een deel van het museumpersoneel en de lokale kunstgemeenschap reageren ontzet op wat ze een hardvochtig artistiek gebaar noemen ze zijn het oneens met de verafgoding van geweld en vervreemding. De kunstenaar wordt gevraagd zijn werk te verantwoorden, maar hij kan geen zinnig antwoord formuleren op de vragen en doet de onrust en de woede niet bedaren. De spanningen lopen op, verontschuldigingen worden geschreven. Het museum wordt een toneel van verhitte discussies. Stemmen worden luider, geesten worden gewekt, de wereld luistert mee. Met dit nieuwe stuk voert Lili Reynaud-Dewar een operakoor op en snijdt ze actuele kwesties aan over identiteit en representatie, over de kunst en haar instellingen. Wie spreekt voor wie? Aan wie behoren de beelden toe? Hoe kunnen we vermijden dat er muren tussen ons worden opgetrokken?

Libretto
Lili Reynaud-Dewar

Muziek
Nicolas Murer

Museumpersoneel
Diana Dobrescu, Clara-Louise Di girolamo, Thibaut Vanhacter

Gemeenschap
Felix Bahret, Lynn Bruyère, Thevani Ramasawmy

Kunstcriticus
Tiphanie Blanc

Curator
Stéphane Doneux

Activistische kunstenares
Walid Aissaoui

Kunstenares
Thomas Dupal

Productieassistent
Maëlle Delaplanche

Geluid
Antoine Van Den Berg

Opnames en klankmontage
DADA studios (Brussel)

Installatie met de steun van
CLEARING (Brussel)

Presentatie
Kunstenfestivaldesarts, WIELS

In opdracht van en geproduceerd door
Kunstenfestivaldesarts, WIELS

In het kader van de tentoonstelling
The Absent Museum (20.4 – 13.8.2017)

Back to top

Kleine tragische opera over beelden en lijken in het museum

Ergens in een stad die opgeschrikt is door de dood van een jonge zwarte man door de politie presenteert een museum een tentoonstelling van een kunstenares die in haar werk veelvuldig gebruikmaakt van archiefbeelden van politiegeweld en dode zwarte lichamen. Een deel van het museumpersoneel en de lokale kunstgemeenschap reageren verontwaardigd op wat ze beschouwen als een misplaatst en meedogenloos artistiek concept, in hun ogen een verheerlijking van geweld en vervreemding. De kunstenares wordt gevraagd om haar werk te verdedigen, maar ze slaagt er niet in om de vragen te beantwoorden en kan de onrust en de woede niet bedaren. De spanningen lopen op. De beeldvorming verandert. Er wordt schuld bekend. Muren worden opgetrokken. Was dit de juiste plaats, het juiste moment voor deze tentoonstelling? Wie spreekt voor wie? Aan wie behoren de beelden toe? Hoe kunnen we vermijden dat er muren tussen ons worden opgetrokken? Bestaan er überhaupt een plaats en een moment voor het tentoonstellen van negatieve beelden? Het museum wordt een plek voor verhitte discussies. Stemmen worden verheven, geesten en spoken waren rond. De wereld luistert.

OUVERTURE

De verteller beschrijft de stad waar het verhaal zich afspeelt, de recente tragische gebeurtenissen en de mobilisatie die erop volgde. Een jonge zwarte man is door de politie gedood. Zijn lijk bleef lang, heel lang onbedekt liggen en werd aan alle blikken blootgesteld. Daarop volgden rellen, pijn, angst, woede, protestacties en demonstraties, maanden- en maandenlang. De geschiedenis herhaalt zich schijnbaar eindeloos, maar sommige dingen veranderen wel: de beelden gaan sneller, de mobilisatie verloopt breder, de stemmen klinken luider en dragen verder.

EERSTE BEDRIJF – VÓÓR DE TENTOONSTELLING

Museumpersoneel
Een deel van het museumpersoneel drukt zijn bezorgdheid en onbehagen uit over de beelden van de tentoonstelling. De personeelsleden gaan in gesprek over de positie waarin ze zich bevinden: zorg dragen voor werken, ze opstellen en bewaken. Maar tegelijk leeft de vrees dat hun stem niet aan bod zal komen in de tentoonstelling.

Curator
De curator maakt een wandeling buiten het museum om na te denkenover de tentoonstelling. Ze reageert niet op de vragen of het onbehagen van het museumpersoneel – misschien heeft ze die niet opgemerkt – maar richt zich integendeel tot een onzichtbare journalist of een onzichtbaretoeschouwer, of misschien wel tot zichzelf, en praat over detentoonstelling en de bijbehorende publicatie.

Kunstcriticus
De kunstcriticus zingt welbespraakt over het werk van de kunstenaar, over de complexiteit van verlangen, verbeelding en verliefdheid, over het tentoonstellen van en het leven met beelden die een gedeelde geschiedenis vormen. In vergelijking met de onpersoonlijke en afstandelijke argumentatie van de curator is het lied van de criticus persoonlijk, emotioneel en poëtisch.

TWEEDE BEDRIJF – OPENING VAN DE TENTOONSTELLING

Gemeenschap
Enkele bezoekers reageren op de tentoongestelde werken. Ze voelen zich ongemakkelijk, ze begrijpen niet waarom dit hier wordt getoond, in deze stad en op dit specifieke moment. Ze praten over hoe uitgeput ze zijn door het zien van de beelden van politiegeweld, over dode lichamen die tentoongesteld en verheerlijkt worden. Ze reageren vol ongeloof op de argumentatie van de curator. Ze hebben zoveel vragen.

Activistische kunstenares
De activistische kunstenares drukt haar afkeer en afwijzing van de tentoonstelling uit. In vergelijking met de bezwaren van de gemeenschap – die op een eerder ongelovige, vragende toon werden uitgedrukt – is de positie van de activistische kunstenares veeleer een eenduidige afwijzing van wat er wordt tentoongesteld. Ze overtuigt de gemeenschap om een harder standpunt in te nemen en antwoorden te eisen op hun vragen door de toespraak van de kunstenares bij te wonen en de tegenstrijdigheden in haar werk aan het licht te brengen.

DERDE BEDRIJF – TOESPRAAK VAN DE KUNSTENARES

Kunstenares
De kunstenares praat over haar werk en de verhouding ervan tot het consumentisme, de verspreiding van beelden (van dode lichamen), de kunstgeschiedenis. Ze denkt ook na over alle dingen waar ze niet hardop over wil praten of zingen: haar kindertijd, seksualiteit, persoonlijke overtuigingen, verlangens. Waarom wil ze geen van die dingen delen? Waarom blijft ze zo abstract? Weet de kunstenares dan niet dat het persoonlijke steeds in zekere mate ook politiek is? Of weigert ze haar werk te verantwoorden vanuit een emotioneel standpunt?

Gemeenschap en activistische kunstenares
Vragen!!! Vragen!!! Vragen!!! De gemeenschap en de activistische kunstenaresvragen de kunstenares uitdrukkelijk om details over de herkomstvan de beelden, de context van de tentoonstelling, het beoogdepubliek. De kunstenares geeft geen antwoord op de vragen.

VIERDE BEDRIJF – MUREN

Activistische kunstenares
De activistische kunstenares wil dat de tentoonstelling wordt stopgezet. Ze vindt dat de tentoonstelling nooit had mogen plaatsvinden. Ze is vrijmoedig en bevlogen, boos en onverzettelijk.

Museumpersoneel
Het museumpersoneel licht de directie in over hun beslissing om zich aan te sluiten bij de gemeenschap en de activistische kunstenares. Ze willen niet langer meewerken aan de tentoonstelling.

Curator
De curator verontschuldigt zich omdat ze geen oog had voor de bezorgdheden van het museumpersoneel en omdat ze de vragen van de gemeenschap niet heeft kunnen beantwoorden. Ze maakt bekend dat de tentoonstelling niet zal worden stopgezet, maar dat er muren zullen worden gebouwd om de werken die verontwaardiging uitlokten gedeeltelijk aan het zicht te onttrekken.

Kunstenares
De kunstenares verontschuldigt zich omdat ze geen antwoorden kon formuleren en er niet in slaagde de woede en onrust te ontmijnen. Ze zingt dat ze solidair wil zijn met de gemeenschappen die ze heeft gekwetst, dat ze gelooft dat kunst pijnlijke herinneringen, thema’s en beelden in het centrum van intense maar noodzakelijke discussies kan plaatsen en dat ze dat met haar werk wilde doen. Ze zingt over de muren die haar werk in zekere zin heeft opgetrokken tussen haar en de gemeenschap die zich erdoor gekrenkt voelt. Ze zingt over de muren die zullen worden gebouwd om te verhinderen dat de werken zichtbaar zijn voor de bezoekers. De muren die zullen worden opgetrokken om nog meer pijn te voorkomen. De verzoenende muren. De pijnlijke muren.

Back to top

Lili Reynaud-Dewar (1975) schrijft, danst, geeft les, filmt, praat (te veel) en maakt monumentale, functionele of discursieve objecten. Ze werkt alleen of in groep en vertrekt van materiaal uit haar eigen leven of dat van twintigste-eeuwse persoonlijkheden als Josephine Baker, Guillaume Dustan, Bjarne Melgaard en Cosey Fanni Tutti. Ze is geïnteresseerd in de geschiedenis van de rassenstrijd en de seksuele emancipatie, in de maatschappelijke en politieke status van de kunstenaar, in de overlevering van culturele tradities en in de ethische aspecten van de artistieke praktijk. Ze presenteerde monografische tentoonstellingen in de Kunsthalle van Bazel (2010), in Magasin in Grenoble (2012), het New Museum van New York (2014), de Audain Gallery van Vancouver (2015), het Kunstverein van Hamburg (2016) en het Museion van Bolzano (2017). Ze stelde ook tentoon in de Generali Foundation (Wenen), Witte de With (Rotterdam) en Studio Museum (New York). Lili Reynaud-Dewar werd geselecteerd voor de elfde Biënnale van Gwangju in Zuid-Korea in 2016 (met curator Maria Lind), voor de 56ste Biënnale van Venetië in 2015 (met curator Okwui Enwezor) en de vijfde Biënnale van Berlijn in 2008 (met curatoren Adam Szymczyk en Elena Filipovic). In 2009 startte ze met Dorothée Dupuis en Valérie Chartrain het feministische tijdschrift Pétunia. Haar teksten over kunst zijn gebundeld in My Epidemic (Texts about My Work and the Work of Other Artists), een uitgave van Thomas Boutoux bij Paraguay Press (2015). Lili Reynaud-Dewar geeft les aan de Haute école d’art et de design van Genève.

Nicolas Murer werd geboren in Champagnole (Jura, Frankrijk) en woont in Grenoble. Hij is een muzikant met verschillende identiteiten die verschillende richtingen uitgaat en zich nergens op vastpint. Hij runt het label Stochastic Releases. Hij heeft verschillende synthesizers en drummachines. Hij werkt regelmatig samen met Lili Reynaud-Dewar en heeft scores voor een aantal van haar stukken gemaakt (de Live Through That !?-reeks in 2014; Teeths, Gums, Machines, Future, Society in 2016) en componeerde de muziek voor haar stuk op de internationale tentoonstelling All The World’s Futures op de Biënnale van Venetië in 2015.

Back to top