Safar

Théâtre Marni

13, 17, 18 Mei/Mai/May 20:00
14 Mei/Mai/May 18:00
Duur/Durée/Duration: 1:10
Europese première/Première européenne/European première
Taal/Langue/Language: Arabisch/arabe/Arabic
Simultaanvertaling/Traduction simultanée/Simultaneous translation: Nl & Fr

Drie personages, twee mannen en een vrouw. Ze ontmoeten elkaar dagelijks in een park. Waarop ze wachten weten ze allang niet meer. Het ritueel heeft hun besef van verleden en toekomst teniet gedaan. Blijft alleen de droom en de verbeelding. Safar (Reis) is de titel van het debuut van de Tunesische kunstenaar Slim Sanhaji. "Mijn stuk vertelt over het wachten van een hele generatie met een immens verlangen om te springen, maar zonder springplank om zich tegen af te zetten." Maar Safar is ook een poëtisch absurde fabel - Beckett en Ionesco zijn verwante geesten - over de menselijke onmacht om te communiceren.

Tekst en dramaturgie/Texte et dramaturgie/Text and dramaturgy: Sabah Bouzouita, Slim Sanhaji
Regie, scenografie en licht/Mise en scène, scénographie et lumières/Direction, scenography and lighting: Slim Sanhaji
Regie-assistent/Assistant à la mise en scène/Assistant to the director: Amel Karray
Acteurs/Actors: Sabah Bouzouita (Kinza), Nôman Hamda (Troudi), Hédi Abass (Mourtadha)
Technisch Directeur/Régisseur général/Technical Director: Kamel Sassi, Lotfi Kammoum
Doek/Toile/Painting: Mohsen Raïs
Productie/Production: Artis production (Tunis)
Met de steun van/Avec le soutien de/With the support of: le Ministère des Affaires Culturelles (Tunis)
Presentatie/Présentation/Presentation: KunstenFESTIVALdesArts

Back to top

Safar: De Reis. Twee mannen staan op scène. Ze zijn in een openbaar park. Op de voorgrond twee stoelen en een tafel. Op de achtergrond de achterkant van een bank. De twee mannen kijken naar de lucht. Ze gaan langzaam naar de tafel. Een van beiden veegt de stoelen schoon met zijn zakdoek. De ander gaat zitten, eet wat, leest wat. En begint dan intens de hemel te observeren. Zijn metgezel doet hetzelfde. Alles wijst erop dat zich hier een dagelijks ritueel voltrekt, bijna even onvermijdelijk en noodzakelijk als het opgaan en het ondergaan van de zon. Ook de komst van een derde personage, een vrouw, behoort tot de orde van het verwachte gebeuren. De drie personages lijken het contact met de tijd te hebben verloren. En niet alleen met de tijd, ook met hun verleden en met hun toekomst. Verloren en opgesloten in het heden.

Waar staat de reis uit de titel dan voor? Schrijver en regisseur Slim Sanhaji: "Safar betekent eerst en vooral ons eigen afwachten. Kinza, het vrouwelijke personage in het stuk, zegt tegen de twee anderen: ‘Wat zie je als je voor je uitkijkt? Niets.' Het heeft drie jaar en een half geduurd om dit stuk te ensceneren: al die tijd was nodig om een plek te vinden om het te maken en wat middelen om het te financieren. Safar is ook het wachten van een hele generatie met een ontzettend groot verlangen om te springen, maar zonder springplank om zich tegen af te zetten. Ik zie hoe die generatie moe wordt van voortdurend in beweging te blijven zonder iets te bereiken. Mijn stuk gaat over het sluipend gif van de verveling dat tegelijkertijd de verbeelding kan stimuleren. Op die manier wordt de reis een innerlijke ervaring. De tekst is trouwens voldoende open om het publiek in alle vrijheid zijn eigen reis te laten maken. Jongeren willen aan hun toekomst bouwen maar weten niets af van hun verleden. Veel mensen zijn verward door de vooruitgang: hoe leven met de moderne technologie, met de ontwikkeling van de wetenschap? Zij denken na, maar op een ouderwetse manier. Ook de personages van Safar voelen zich gepasseerd en worden daarom bij momenten agressief en tonen hun klauwen, zoals een kat, aan wie dichterbij wil komen. Die agressiviteit verzekert hun overleving. Hun nervositeit is meer impulsief dan gewelddadig. In hun binnenste zijn het kinderen."

Safar is het eerste theaterstuk en de eerste regie van Slim Sanhaji. Nochtans werkt hij al twintig jaar in het Tunesische theater. De interesse was er al van in zijn kinderjaren. De eerste president na de onafhankelijkheid van Tunesië Habib Bourguiba had een grote belangstelling voor het theater, dat een dynamische periode van expansie kende. Slim Sanhaji frequenteert de cirkels van amateur-theatermakers en participeert aan de oprichting van het Théâtre Triangule van Habib Ichbil, schilder en leraar aan de School voor Schone Kunsten. Terwijl zijn vrienden naar Europa gaan om film of theater te studeren, blijft Slim Sanhaji in Tunis en werkt samen met een generatie theatermakers die zich vanuit de geest van mei 68 afzet tegen het geïnstitutionaliseerde theater, gepersonaliseerd door Ali Ben Hayad, groot acteur bij Jean Vilar, die de Troupe de la Ville de Tunis had opgericht en daar de klassieke meesterwerken ensceneerde op de manier van het Théâtre National Populaire de Chaillot.

In het gezelschap van jonge theatermakers als Fadel Jaïbi (Familia Production) en Mohamed Driss, huidig directeur van het Théâtre National van Tunis, en de radicale Tawfik Jibali, leert Slim Sanhaji het theatermetier. Hij blijft werken in de schaduw van het creatieve moment. Hij schrijft met plezier stukjes tekst en dramatische situaties met zijn vrienden, maar wil zich niet in een persoonlijke carrière lanceren. Hij maakt deel uit van de ploeg die het theaterfestival van Carthago organiseert en doceert aan het ISAD (Institut Supérieur d'Art Dramatique). In 1998 waagt hij toch de stap en begint aan Safar, zonder revolutionaire intenties, maar met de bedoeling te spreken over wat hij ziet. Zijn stuk is een poëtische reflectie op een malaise in de Tunesische samenleving, maar ook een stuk over de impasse en de onmacht van mensen om te communiceren. De absurde wereld van Beckett en Ionesco is nooit ver weg. Blijft alleen de droom: "Voordat het ochtend wordt in het stuk en bij het vallen van de avond wilde ik een muziek (Farinelli) laten horen die naar de hemel reikt, als een soort van proloog en epiloog. Want de mens moet groots dromen."

Back to top