Nesigurna prica

Théâtre Varia

15,17,18,19, 20 /05
Language: Croatian
Subtitles: Fr & Nl
Duration : 1:30’

Wat is een begin? Wanneer begint het begin? Hoe begint iets? Komt het van buiten? Of van binnen? Zijn we ons bewust van het begin of komt dat besef altijd later? Het zijn vragen waar filosofen zich al eeuwenlang mee bezighouden. Maar wat gebeurt er wanneer een doordeweekse familie zich plots die vragen stelt? In Nesigurna prica (Onzekere geschiedenis) wordt het einde van de lunch het vertrekpunt van een reconstructie: wat is er op dat ogenblik begonnen? Wat heeft iedereen toen gedaan, gedacht, gevoeld, gezien,...? Dat ene moment wordt uit elkaar gerafeld en doorheen de ogen van ieder personage getoond. In een sobere, maar indrukwekkende enscenering wordt het vertrouwde vreemd gemaakt. Natasa Rajkovic en Bobo Jelcic leven in Zagreb waar ze werken bij het Teatar&TD, een platform voor Kroatische intellectuelen en kunstenaars.

Texte et Mise en scène/Tekst en Regie/Text and Direction: Nataša Rajković, Bobo Jelčić

Distribution/Acteurs/Cast: Ana Karić (la mère/de moeder/the mother), Katarina Bistrović Darvaš (la fille/de dochter/the daughter), Dražen Šivak (le fils/de zoon/the son), Tvrtko Jurić (le fils cadet/de jongste zoon/the youngest son), Nataša Dangubić (la petite amie/de vriendin van/Tvrtko’s girl friend)

Musique/Muziek/Music: Arsen Dedić

Décor/Decor/Set Design: Samo Lapajne

Costumes/Kostuums/Costume design: Đurđa Janeš

Eclairages/Lichtontwerp/Lighting design: Miljenko Bengez

Création sonore/Klankontwerp/Sound design: Branko Vodeničar

Scénographie/Scenografie/Stage design: Krunoslav Dolenc

Régisseur de scène/Toneelmeester/Stage manager: Petra Juričić

Production/Productie/Production: Teatar&TD (Zagreb)

Présentation/Presentatie/Presentation: KunstenFESTIVALdesArts

Back to top

Wat is een begin? Wanneer begint het begin? Hoe begint iets? Komt het van buiten? Of van binnen? Zijn we ons bewust van het begin of komt dat besef altijd later? Het zijn vragen waar filosofen al eeuwenlang een antwoord op zoeken. Maar wat gebeurt er wanneer een doordeweekse familie zich plots die vragen stelt? Dat is het vertrekpunt van de voorstelling Nesigurna prica (Onzekere Geschiedenis).

Nesigurna prica staat als een voorstelling op zich, maar is eigenlijk het laatste deel van een trilogie, waarvan Promatranja (Observaties) en Usporavanja (In slowmotion) de andere delen zijn. Het zijn drie episodes waarin regisseur Bobo Jelcic en auteur Natasa Rajkovic hun 'dramaturgie van het dagelijkse leven' gestalte geven. De trilogie maakte van het duo Jelcic en Rajkovic de meest opvallende Kroatische theatermakers van de jaren negentig. In hun voorstellingen gaan ze op zoek naar een theater dat opnieuw een 'levenservaring' wordt. Ze verwerpen daarbij iedere vorm van clichématig, gestereotypeerd en artificieel acteren, niet in de laatste plaats omdat deze vorm van acteren het Kroatische publiek van het theater vervreemd heeft.

Om opnieuw bij de ervaring van de toeschouwers aan te sluiten, is het niet alleen van belang een eigentijds thema te kiezen, maar ook een manier van natuurlijk spelen te ontwikkelen. De tekst van de voorstelling komt pas tot stand na lange repetities waarbij de acteurs zich bewust worden van de automatismen in hun gedrag en die kennis gebruiken om hun personages uit te bouwen. De afstand tussen de acteur en zijn rol blijft zo zeer klein. De acteurs behouden ook hun eigen naam, hun eigen manier van bewegen en spreken. De acteur is de eigenlijke auteur van de tekst: hij zegt zijn eigen woorden, geboren uit een intieme verwantschap tussen hemzelf en zijn personage.

Nesigurna prica portretteert dezelfde familie als in Usporavanja: Ana, lerares Engels/Frans en moeder van drie volwassen kinderen: Drazen, Katarina en Tvrtko. Natasa is de vriendin van Tvrtko. Drazen is nachtwaker op een parking. Katarina lijdt nog steeds onder de breuk met haar vriend. De setting is een sobere huiskamer. Nesigurna prica toont de ontstaansgeschiedenis van het stuk. De personages komen de scène op als de acteurs bij een repetitie. De moeder vertelt over een film die ze gezien heeft; een man ontmoet een vrouw en zegt tegen haar: "Dit is mijn begin." Tussen de vijf acteurs ontstaat een levendige discussie over wat een begin is. De taal is alledaags, voor iedereen herkenbaar. Voor de moeder heeft het begin te maken met een impuls die van buiten komt. Voor Drazen komt de impuls van binnen. Tvrtko meent dat de vraag of de impuls van binnen of van buiten komt niet belangrijk is. Wat telt is het besef van een begin. Als jij je ervan bewust bent, dan begint er iets, anders niet. Natasa merkt op dat er in dat geval voor haar nooit iets begint: ze is zich pas achteraf van het begin van iets bewust. Katarina stelt voor van een heel concreet begin te zoeken. Een begin op een bepaalde plaats en op een bepaald moment: het appartement, na de lunch. Dat is het vertrekpunt van een bewuste reconstructie.

Wat is op dat ogenblik begonnen? Wat heeft iedereen toen gedaan, gedacht, gevoeld, gezien...? Dat ene moment wordt uit elkaar gerafeld en doorheen de ogen van ieder personage getoond. Wat gelijktijdig gebeurt, wordt na elkaar getoond. Het is echter niet alleen de situatie die uit elkaar gerafeld wordt, ook de relaties tussen de personages worden blootgelegd. We zien het gesprek tussen Ana en Natasa over het verleden van de moeder als lerares. Ana's verhaal over haar eigen onzekerheid brengt beide personages dichter bij elkaar. We zien de ruzie tussen Tvrtko en Natasa over haar 'kookkunst'. Zij repliceert met de leugen dat ze zwanger is. De moeder belt haar zuster (gespeeld door dezelfde actrice) en vertelt over haar moeilijkheden met haar pensioen en met haar grote kinderen. Voor iedereen herkenbare gesprekken en situaties worden op een intelligente manier vervreemd. Zo wordt het gesprek tussen de twee zussen tweemaal gespeeld: de eerste maal horen we de moeder spreken, daarna horen we wat de zuster geantwoord heeft.

In een sobere, maar indrukwekende enscenering maakt Nesigurna prica het vertrouwde vreemd, het zekere onzeker, het alledaagse mysterieus en ongrijpbaar. Natasa Rajkovic en Bobo Jelcic leven in Zagreb waar ze werken bij het Teatar&TD (letterlijk: Theater & enzovoort), een platform voor Kroatische intellectuelen en kunstenaars dat 37 jaar geleden opgericht werd en zichzelf omschrijft als "jong, eigentijds, verschillend, provocatief, alternatief, enzovoort, enzovoort". Teatar&TD richt zich in de eerste plaats tot jonge theatermakers en onderhoudt contacten met de theaterontwikkelingen in Europa en Noord- en Zuid-Amerika.

Back to top