Laaroussa

KVS BOX

4, 5, 7/05 — 20:30
8/05 — 22:00
50 min

Voor Selma en Sofiane Ouissi bestaat er geen onderscheid tussen artistiek en sociaal engagement. Ze zijn allebei opgeleid in de hedendaagse dans, maar groeven voor de creatie van Laaroussa diep in de aarde van een Tunesische plattelandsgemeenschap waar pottenbakkerij een belangrijke rol speelt. Broer en zus Ouissi observeerden de fysieke arbeid van de vrouwen in die gemeenschap en werkten een choreografie uit op basis van de repetitieve gebaren van hun ambacht: steen fijnmalen, water toevoegen, klei boetseren. Maak die gebaren los van de materie en je krijgt een abstracte en verfijnde choreografie waarin handen de hoofdrol spelen. Het lichaam wordt onbewust bewerkt door zijn omgeving - het is "onderworpen aan zijn taken" - maar toont zich tegelijk in staat om vrij te zijn en te creëren. Laaroussa brengt elementaire bewegingen in een intieme setting samen en leest het lichaam als een document.

Door & met
Selma & Sofiane Ouissi

Video
Cécil Thuillier

Fotografie & montage
Nicola Sburlati

Muziek
Caroline Boë

Scenografie & belichting
Simon Siegmann

Toneelmeester & geluid
Eric Faes

Kostuums & artistieke medewerking
Véronique Leyens

Camera-assistent
Pierre Dejon

Geluid (video)
Jonathan Le Fourn

Viool
Caridad Martos

Altviool
Victor Portoles Alma

Pottenbakster
Chedlia Saïdani

Toneelleiding
Habib Saïdni

Productieleiding
Aulde Cazorla

De vrouwen-pottenbaksters van het collectief Laaroussa
Malika Saidani, Naïma Saidani, Najia Saidani, Habiba Saidani, Naziha Jemiï, Hada Riahi, Dalila Riahi, Sabiha Mechergui, Naïma Chatti, Fatma Saïdani, Sassia Riahi, Sabiha Saïdani, Fadhila Saïdani, Dalila Wassila Saïdani, Hanen Saïdani, Halima Maalaoui, Cherifa Riahi, Houda Jemiï, Aïda Jemiï, Aïcha Rebeh Jemiï, Aziza jemiï, Aljia Jmii, Hajer Saïdani, Sassia Saïdani, Fatma Saïdani, Habiba Saïdani, Habiba Saliha Saïdani, Sabiha Ayari, Safia Saïdani, Halima Saïdani, Aljia Saîdani, Jemâa Selmi, Cherifa Saïdani, Lamia Saïdani, Hadda Saïdani, Jannet Ghouili, Salouha Saïdani, Hada Saïda Saïdani, Jannet Saïdani, Hidhba Saïdani, Khaoula Saïdani, Habiba Ayari, Saliha Saïdani, Emna Saïdani, Salha Stili, Naziha Saïdani, Sabiha Saïdani, Maryam Saïdani, Fadhila Saïdani, Tounes Saidani, Radhia Maalaoui, Kaouther Saîdani, Zina Mechergui

Presentatie
Kunstenfestivaldesarts, KVS

Productie
Muzaq (France)

Coproductie
Kunstenfestivaldesarts, Marseille Provence 2013, Communauté d'Agglomération du Pays d'Aubagne et de l'Étoile, L'Art Rue (Tunis), Bonlieu Scène nationale (Annecy), La Bâtie-Festival de Genève in the framework PACT (INTERREG IV A France-Suisse 2007-2013), Zürcher Theater Spektakel

Partners
Ambassade de Suisse en Tunisie, Institut Français, Ministère de la Culture et de la Communication français, Ministère des Affaires Etrangères français, région PACA, Ministère de la Culture de Tunisie, Département SATIS/Faculté des Sciences, Aix-Marseille Université

Back to top

Een vrij lichaam, schepper van gebaren

Dit is het verhaal van het lichaam dat een metamorfose ondergaat, gedreven door een tomeloze levensenergie. Het lichaam dat zich te kennen geeft in een geheel nieuwe verhouding tot de wereld, in de choreografie maar ook in het kader van hedendaagse maatschappelijke vraagstukken. Die nieuwe verhouding tot de wereld komt voort uit verscheidene structurerende factoren: milieu, vakmanschap, individuele imaginaire wereld, economische toestand, tijd, maar bovenal ook een holistische kijk op de wereld. Op een dergelijk terrein groeit als van nature de semantiek van het lichaam. Daar zijn de impliciete voorwaarden voor de verschijning van een uniek lichaam te vinden.

De pottenbakkersvrouwen van het Tunesische Sejnane baden in hun milieu, dat is geen kwestie van keuze. Wat ze in staat zijn te doen, is werken aan de band die ze onderhouden met de ruwe grond van hun land. Hun lichamen zijn werktuigen die worden ingezet voor hun dagdagelijkse taken en hun ambachtelijke meesterschap. Ze hebben de grote kracht - ontstaan uit hun levensomstandigheden en omgeving - om het nu van hun wereld uit te drukken en om er soms de onbekende facetten van te onthullen. Hun kunst is verbonden met hun diepste individuele wortels en kleurt hun gebaren. Hun meesterschap is samengesteld uit een massa minuscule gebaren-deeltjes, ontsnapt aan een macrokosmos die een continu gistingsproces ondergaat.

Vertrekkend vanuit dat rijke esthetische potentieel hebben we elke ochtend, in de loop van een atelier lichaamsbeweging, de denkbeeldige wereld van hun lichamen aan de oppervlakte gebracht en leesbaar gemaakt. De steeds herhaalde gebaren die nodig zijn om een stuk aardewerk te fabriceren, vergen het optreden van het lichaam in het landschap: klei, water en mastiekboom aanhalen, baksteen fijnmalen, klei mengen en kneden, veel en lang stappen... Doorheen al die gebaren-verhalen toont het lichaam zijn unieke manier om in de wereld te zijn.

Wellicht is het doel van elk gebaar de uitvoering van een handeling die onze overlevingskansen verhoogt. De symboliek van het lichaam dat doorheen de handeling op het spel wordt gezet, wordt er alleen maar sterker door. Dans en choreografie doen een beroep op alle soorten handelingen, met die eigenaardigheid dat het bewegende lichaam zowel onderwerp, voorwerp als instrument is van de eigen kennis. Van daaruit ontwaakt een nieuwe gewaarwording, een ander bewustzijn van de wereld. We beseffen in welke mate een danser jarenlang moet werken alvorens over een 'juist' lichaam te beschikken.

In de loop van de ateliers werden de pottenbakkersvrouwen van Sejnane zich bewust van hun lichaam - van elk deel van dat lichaam - en leerden ze luisteren naar het lichaam van de ander. Met als doel hen te doen beseffen hoe lichaamskennis in een resonerende esthetische ervaring kan resulteren. Aan de hand van lichaamswerk werd transparantie gebracht in het geheel van referenties en gebaren dat hun esthetisch veld bepaalt en dat ze in werking stellen om hun werk verrichten. Dergelijke ervaringen doen naar meer verlangen. Als het individuele lichaam zich in een groep bevindt, bouwt het aan zichzelf door andermans lichaam waar te nemen, in een uitwisseling van intersubjectieve ervaringen. De tijd nemen om naar het lichaam te luisteren, het te masseren, de ogen te sluiten, om het lichaam in beweging te ervaren: een tijd die aan deze vrouwen niet wordt toegestaan door hun lichaam dat ten dienste staat van de arbeid.

Nochtans ervaren wij die ruwe, haast naïeve lichamen - onbewust gepolijst door het leven - als vrije lichamen, scheppers van gebaren. Bij de pottenbakkersvrouwen van Sejnane valt 'de houding van het onderwerp' samen met het onderwerp zelf. Ze geven zich volledig over aan het gebaar, waardoor alle poëzie die in dat gebaar verscholen ligt, de handeling extra aanwezig maakt. Het zijn hun lichamen die spreken, die als een tekst betekenis geven aan hun gedachten, geschiedenis en milieu. Hun lichaam is compact, zwaar, maar hun handen zijn opvallend alert en aanwezig. De bewegende lichamen van deze vrouwen dragen de afdruk of het spoor van dat andere lichaam dat bij hen een gewaarwording, een emotie, een lichtflits teweegbracht.

Selma & Sofiane Ouissi

Back to top

De kunstenaars-choreografen Selma & Sofiane Ouissi, alias Muzaq, zijn zus en broer. Sinds het begin van hun carrière dansen ze samen. Ze zijn gediplomeerd aan het Conservatoire de Musique et de Danse de Tunis en aan het Centre National de la Danse (ook in Tunis) en behaalden het Franse Diplôme d’Etat van dansleraar. Ze worden beschouwd als de belangrijkste figuren van de hedendaagse dansscene in de Arabische wereld. Het duo werkte samen met gerenommeerde regisseurs en choreografen (Fadhel Jaziri, Hichem Rostom, Martino Müller of de Compagnie Michèle Anne de Mey) en voerde wereldwijd tal van voorstellingen op, ook op festivals (Théâtre de la Ville de Paris, het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel, Tanzquartier in Wenen, Danse in Aix en Provence, Théâtre des Bouffes du Nord in Parijs, het Festival International de Carthage). Wat hun persoonlijke creaties betreft, kunnen we onder ander STOP... BOOM (2004) en Waçl (2007) vermelden, die herhaaldelijk werden geprogrammeerd in de Arabische wereld en in Europa. Selma & Sofiane Ouissi gingen een samenwerking aan met Yacine Sebti, een audiovisueel kunstenaar, en maakten samen hem hun nieuwste choreografie, Here(s). Sinds 2011 toert de voorstelling zowel in de Arabische wereld als in het westen. Ook in 2011 maakten ze, samen met regisseur Cécil Thuillier, een choreografische film die zijn inspiratie haalt uit het werk van de pottenbakkersvrouwen in de Tunesische stad Sejnane. Tot eind augustus 2012 stond de film geprogrammeerd op de Triennale d’art contemporain van het Palais de Tokyo in Parijs. In 2007 richtten Selma en Sofiane Ouissi ook het collectief L’Art Rue op, dat gewijd is aan de productie en verspreiding van hedendaagse kunst in de openbare ruimte in Tunesië. Tegelijk creëerden ze in Tunis de biënnale Dream City, die in de herfst van 2012 haar derde editie kende.

Back to top