Het Bewijs & The Notebook

Verschillende locaties in de stad

Het Bewijs
Kaaistudio's
19, 22, 23, 25 Mei/Mai/May 20:30
Duur/Durée/Duration: 1:30
Taal/Langue/Language: Nederlands/néerlandais/Dutch
Simultaanvertaling/Traduction simultanée/Simultaneous translation: Fr


The Notebook
Theatre Les Tanneurs
20, 21 Mei/Mai/May 20:30
Duur/Durée/Duration: 1:40
Taal/Langue/Language: Engels/anglais/English
Simultaanvertaling/Traduction simultanée/Simultaneous translation: Nl & Fr
Première Engelse versie/Première version anglaise/Première English version

Het Dikke Schrift, het verhaal van een tweeling die de verschrikkingen van de oorlog probeert te bezweren door zich te oefenen in blindheid, doofheid, gevoelloosheid en wreedheid, maakte de Hongaarse schrijfster Agota Kristof in één klap bekend. Het boek inspireerde Günther Lesage en Ryszard Turbiasz (De Onderneming), Robby Cleiren (De Roovers) en Carly Wijs tot de gelijknamige voorstelling. Tijdens het festival presenteren ze de Engelse versie van dit theatrale kleinood. Met Het Bewijs bewerken zij de twee andere delen van Agota Kristofs trilogie voor het theater. De soberheid en de suggestiviteit van de taal geven aan het verhaal de kracht van een hedendaagse mythologische vertelling.

Het Bewijs

Tekst/Texte/Text: Agota Kristof, La Preuve & Le Troisième Mensonge
Spel en bewerking/Jeu et adaptation/Acting and adaptation: Robby Cleiren, Günther Lesage, Ryszard Turbiasz, Carly Wijs
Dekor en licht/Décor et éclairage/Set design and lighting: Stef Stessel
Kostuums/Costumes: Charlotte Willems
Techniek/Technique/Techniques: Richard Kerkhofs
Productie/Production: De Onderneming (Antwerpen)
Coproductie/Coproduction: KunstenFESTIVALdesArts
Met dank aan/Remerciements à/Special thanks to: Kaaitheater (Brussel/Bruxelles) Presentatie/Présentation/Presentation: KunstenFESTIVALdesArts

The Notebook

Tekst/Texte/Text: Agota Kristof, Le Grand Cahier
Spel en bewerking/Jeu et adaptation/Acting and adaptation: Robby Cleiren, Günther Lesage, Ryszard Turbiasz, Carly Wijs
Kostuums/Costumes: Charlotte Willems
Techniek/Technique/Techniques: Richard Kerkhofs
Productie/Production: De Onderneming (Antwerpen)
Presentatie/Présentation/Presentation: Théâtre les Tanneurs, KunstenFESTIVALdesArts

De Onderneming geniet de steun van/bénéficie du soutien de/is supported by: De Vlaamse Gemeenschap.

Back to top

Meer dan welke andere eeuw ook is de twintigste eeuw een eeuw van geweld en oorlog geweest. Hoe kan de kunstenaar getuigenis afleggen van wat er gebeurd is? Breken woorden niet onder het gewicht van zoveel vergoten bloed? Na de gruwel van Auschwitz was er voor de Duitse filosoof Adorno zelfs geen poëzie meer mogelijk.

Ik probeer ware geschiedenissen te schrijven, maar op een bepaald ogenblik wordt de geschiedenis ondraaglijk, precies door haar waarheid, en dan ben ik gedwongen haar te veranderen. Ik probeer mijn geschiedenis te vertellen, maar ik kan het niet, ik heb er de moed niet voor, het doet te veel pijn. Dus maak ik alles mooier en beschrijft ik de dingen niet zoals ze gebeurd zijn, maar zoals ik had gewild dat ze gebeurd waren.
(Bekentenis van Lucas uit De Derde Leugen van A. Kristof)

In 1986 verscheen Het Dikke Schrift, de debuutroman van de Hongaarse schrijfster Agota Kristof. In 1956, op het ogenblik dat de Russische tanks een einde maakten aan de Hongaarse Lente, vluchtte zij naar Zwitserland. Haar boek, het eerste deel van een trilogie, werd internationaal onmiddellijk als een belangrijk werk erkend. Het Dikke Schrift is het verhaal van een jonge tweeling, Claus en Lucas, die in oorlogstijd door hun ouders bij hun wrede grootmoeder worden achtergelaten. De tweeling zoekt naar strategieën om zich te beschermen tegen de bedreigende buitenwereld. Door oefeningen in blindheid, doofheid, gevoelloosheid en wreedheid leren ze op niemand meer te rekenen, mensen te manipuleren en fysieke en emotionele pijn te verdragen. Gaandeweg zijn ze in staat hun leven perfect te beheersen: ze beschrijven de wereld in hun dikke schrift als een opsomming van louter feiten zonder enige gevoelens. De roman verbijstert door zijn ogenschijnlijk sobere, bijna kinderlijke manier van beschrijven, waarachter de fundamentele vragen naar moraal en menselijkheid schuilen.

In 1998 inspireerde Het Dikke Schrift Günther Lesage en Ryszard Turbiasz (De Onderneming), Robby Cleiren (De Roovers) en Carly Wijs tot een theaterbewerking. De eenvoud en de soberheid van de voorstelling geven aan het verhaal "de oerkracht van een hedendaagse mythologische vertelling", zoals een Nederlandse criticus het verwoordde. Het Dikke Schrift is het eerste deel van een trilogie die Agota Kristof intussen voltooide met Het Bewijs (1989) en De Derde Leugen (1991). Met Het Bewijs realiseert de Onderneming de enscenering van de hele trilogie. Op vraag van het KunstenFESTIVALdesArts maakt De Onderneming daarenboven ook een Engelse versie van Het Dikke Schrift, The Notebook. Deze voorstelling wordt naar goede gewoonte ondertiteld in het Nederlands en het Frans.

Op het einde van Het Dikke Schrift splitsen de wegen van de tweeling. In Het Bewijs lukt het Lucas niet om na de oorlog betekenis te geven aan zijn leven, dat in het teken blijft staan van zijn verdwenen tweelingbroer. Wanneer Claus terugkeert, is Lucas van de aardbodem verdwenen. Het enige bewijs, het dikke schrift dat ze samen schreven, blijkt na onderzoek slechts door één iemand te zijn geschreven. De Derde Leugen maakt alles nog complexer. Lucas duikt opnieuw op, ziek en in gevangenschap. Hij noemt zichzelf Claus. Ijlend van koorts en gek van nachtmerries gaat hij op zoek naar zijn broer. De echte Claus, intussen schrijver geworden, publiceert onder de naam Klaus Lucas. Tijdens een ultieme ontmoeting weigert de echte Claus zijn tweelingbroer te herkennen en verbrijzelt zo de hoop van Lucas.

"In de drie romans nemen boeken een belangrijke symbolische plaats in. Misschien is dat wel de rode draad van de trilogie en zijn contradictoire verhalen. Je kan je voorstellen dat voor Agota Kristof ieder boek de weerspiegeling is van een bestaan. Met de vernietiging ervan breekt ook de spiegel van een leven stuk. Het Dikke Schrift hebben we geënsceneerd in al zijn verschrikkelijke eenvoud. Wij bewerken Het Bewijs en De Derde Leugen rekening houdend met hun enigma. We concentreren ons op een aantal krachtlijnen die het publiek meesleuren in de schizofrenie van de twee romans. Ze verklaren noch veroordelen, maar verbijsteren de lezer in zijn lichtgelovigheid door hem te confronteren met een naakte waarheid."

Back to top