Ergens Hier

La Raffinerie

10, 11/05 – 19:00
12/05 – 15:00

NL / FR / ARAB / ES

45 min


Ergens Hier is het eindpunt van een langlopende samenwerking van het Kunstenfestivaldesarts met kunstenares Inne Goris en de Vier Windenbasisschool in Sint-Jans-Molenbeek. Al enkele jaren krijgt dezelfde groep leerlingen de kans om het proces van artistieke creatie voor en achter de schermen te ontdekken. In 2011 werden de leerlingen uitgenodigd als jury voor de Children’s Choice Awards. In 2012 mochten ze het werkproces van de creatie van Hoog Gras door Inne Goris van op de eerste rij meemaken. Dit jaar gaan ze zelf aan de slag als maker! De leerlingen zochten naar een andere blik op hun eigen buurt en namen hun traject van en naar school onder de loep: hun verhalen, indrukken en ontdekkingen vormden het vertrekpunt. Ergens Hier is een voorstelling tussen droom en werkelijkheid, geschreven en geregisseerd door jonge mensen voor een publiek van alle leeftijden! Een bewuste keuze van een gevestigde kunstenares om haar praktijk te verplaatsen naar een schoolomgeving. Een engagement.

Concept
Inne Goris

Door & met
Meriam Bel Mustapha, Imane Daaouag, Thibo De Bruyne, Roba Eissa, Anas El Alaoui, Zora El Jylaly, Amine El Rhifari, Wacila Lamsadja, Shawn Perlado Calacapa, Anissa Sakali, Wanis Sebbar, Jonas Soete, Yousra Zemouri


Met dank aan
Dirk Letens, Joeri Zelck, Bilal Laaborchi, Ilse Van Coillie, Raquel Arrebola Da Silva, Karlien Tiebout, An Vandevelde, Samantha Van Wissen, Thomas Smetryns, Charo Calvo, Joke
Laureyns, Kaat Vrancken, Koenraad Tinel, Angelique Wilkie, Sara Van Der Zande, Luke Jessop, a.o.


Scenografie
Ruimtevaarders


Kostuums
Lieve Meeusen


Foto's
Lieven Soete



Presentatie
Kunstenfestivaldesarts, Charleroi Danses / La Raffinerie


Productie
Kunstenfestivaldesarts

In samenwerking met
Vier Winden Basisschool, La Maison des Cultures et de la Cohésion Sociale de Molenbeek-Saint-Jean / Het Huis van Culturen en Sociale Samenhang van Sint-Jans-Molenbeek, Festival Kanal, Charleroi Danses / La Raffinerie, Ultima Vez


Met de steun van
Vlaamse Overheid, Vlaamse Gemeenschapscommissie, KBC

Back to top

Ergens hier. Een ontmoetingspoging.

Theatermaakster Inne Goris stapte eind juni vorig jaar basisschool Vier Winden binnen om er met het laatste studiejaar iets te maken over hun buurt: Molenbeek. Dertien kinderen met dertien achtergronden legden samen met Inne Goris een traject af. Eerst door hun buurt, vervolgens er weg van. Om elkaar, langzaam en met kleine stapjes, tegemoet te komen. Ergens hier toont wat er gebeurt als de dertien wegen die ze aflegden, samenkomen. Ergens op een plein. Het Kunstenfestivaldesarts heeft een geschiedenis met Vier Winden. Drie jaar geleden werkte de school mee aan de Children's Choice Awards. Vervolgens konden de leerlingen, veilig aan de zijlijn, Inne Goris aan het werk zien tijdens het maakproces van Hoog Gras. Voor Ergens hier stappen ze zelf de scène op.

Pantser

"We wilden een stap verder gaan. Bij eenmalige projecten strijkt een organisatie in een school neer om er daarna weer te verdwijnen. Zoiets heeft nochtans tijd nodig om te kunnen doorsijpelen. Daarom zijn we in juni vorig jaar begonnen met een langdurig project in Vier Winden, toevallig ook de school waar ik mijn laatste project als educatief medewerker bij BRONKS heb begeleid. Molenbeek heeft een niet al te beste reputatie. Ook de kinderen vinden dat het er vuil is en onveilig. Als je hen vraagt of ze er zouden blijven wonen later als ze groot zijn, dan zegt de overgrote meerderheid neen. Het is hun buurt, maar ze willen er weg."

"Als maker ben je op zoek naar een grote sensitiviteit. Je denkt die makkelijker te zullen vinden bij kinderen. Niet dus. Sommigen van hen zijn intussen dertien jaar, pubers dus. De groepsdruk is immens. 'We gaan hier toch niet onnozel doen.' Zoiets. Theater maken vergt kwetsbaarheid. Je kan niet spelen met een pantser aan. En dat zijn ze: gepantserd. Bovendien hebben ze niet actief voor dit project gekozen. Je moet hen dus echt over de streep trekken. Dat bleek oneindig veel moeilijker dan ik had kunnen voorzien. Ondanks mijn jaren van ervaring voelde ik me elke dag opnieuw een beginner. Mijn pogingen om nader tot hen te komen heeft me voor fundamentele vragen geplaatst over mezelf als maker, over welk soort theater ik verder moet maken, over het onderwijs, over religie, ook over onze multiculturele samenleving. Om hen uit hun comfortzone te lokken, heb ik ook zelf de mijne moeten verlaten."

De mevrouw van de rare vragen

"Ik ben begonnen zoals ik dat altijd doe: door vragen te stellen. De mevrouw met de rare vragen, zo noemden ze me. Ik vroeg hen bijvoorbeeld om van zichzelf een portret te schilderen, maar dan als huis. Wat voor huis zagen ze als ze in de spiegel keken? Een flatgebouw? Een kasteel? Hen meenemen naar voorstellingen en uitleggen waarom je iets mooi vindt. Hen vragen om een voorstelling niet zomaar af te wijzen, maar ook te zeggen waarom. Toch heb ik het na enkele maanden over een andere boeg moeten gooien. Het bleek veel moeilijker dan ik had verwacht om de groepsdynamiek en de wederzijdse patstellingen te ontzenuwen. Vanaf december ben ik voor elk kind een individueel traject beginnen uitstippelen. Aan dertien bevriende kunstenaars vroeg ik of ze het zagen zitten om een dag met een van de kinderen te werken. Door de kinderen eventjes te bevrijden van de groepsdruk, begonnen ze zich beetje bij beetje open te stellen."

Het plein van de droevige vogel

"Dus, hop, met Kevin in de auto vanuit Molenbeek naar de boerderij in Vollezele waar tekenaar en beeldend kunstenaar Koenraad Tinel woont. Van de drukte in de stad kom je in een stiltegebied terecht. De ontmoeting ging vanzelf. 'Ah manneken', een stevige handdruk, en daarna meteen de tractor op met Koenraad, de beesten gaan voederen. En in de namiddag samen inkttekeningen maken. Of Jonas die viool speelt en dansles volgt. Jonas had een verhaal geschreven over een jongen die helemaal alleen op een plein zit waar het altijd regent. Er staat slechts één boom met daarin een vogel die in zijn eentje een droevig lied zingt. Jonas heeft gewerkt met de componist Thomas Smetryns. Thomas liet hem naar vogelgeluiden luisteren en experimenteren met onorthodoxe manieren om die geluiden op viool na te bootsen."

"Wij zijn vertrokken vanuit het idee om iets over hun buurt en hun wijk te doen. Misschien is dat ook heel typisch aan 'ons', de socioculturele sector. Dat we per se 'met andere ogen' naar hen en hun buurt willen kijken. Waarom eigenlijk? Om te tonen dat het daar eigenlijk wel oké is? Om te zeggen: kijk eens naar de mooie dingen, het is hier eigenlijk niet zo slecht? Nu denk ik: je moet die kinderen daar weghalen, ze even op een andere plek neerpoten. Gun ze die tijdelijke tabula rasa. Zodat ze zich heel eventjes mogen heruitvinden. Dat is veel spannender."

Geen woorden meer

"Ik hoor me de laatste weken vaak zeggen dat ik geen woorden meer heb om over dingen te praten. Met de dingen bedoel ik: de complexe werkelijkheid waarmee je wordt geconfronteerd. Er rusten zoveel taboes op woorden. Ik zou willen durven zeggen: neen, ik vind niet dat je Nederlands goed genoeg is. Ja, ik vind het een probleem dat veertig procent van de jongeren werkloos is. We weten dat allemaal natuurlijk. Maar er is nog een groot verschil tussen iets weten en iets aan den lijve en van binnenuit ervaren. De dochter van mijn man zit als enige, hoe moet ik het zeggen, 'blanke' in een gekleurde klas in Brussel. Ze noemt de kinderen in haar klas 'carré'. Toen ik vroeg wat ze daarmee bedoelde, formuleerde ze het als volgt: 'Ik heb andere dingen op mijn boterham. Ik draag andere kleren. In het weekend doen we andere dingen. Ze vinden me raar en lachen me uit.' De onwennigheid met wat anders is, nieuw is, ervoer ook ik in de klas. Als je theater wil maken en met kunst bezig wil zijn is nieuwsgierigheid juist cruciaal. Lef om over het muurtje te kijken, dat is wat we nodig hebben."

"Ik wil niet zomaar aanvaarden dat iemand geen nieuwsgierigheid voor de ander kan opbrengen. Al voel ik natuurlijk wel aan waar het vandaan komt. Voor het Festival Kanal heb ik alle trajecten die de kinderen van huis naar school doen ook afgewandeld. Ik begrijp dus waarom Zora haar straat de 'lawaaistraat' noemt. Sommige van die kinderen hebben op hun elf jaar al meer problemen op hun bord gekregen dan ik in mijn hele leven. En zelfs al is hun achtergrond niet problematisch, dan nog leven ze vaak in een complexe werkelijkheid. Ze kijken naar Twilight, zingen luidkeels 'This girl is on fire' mee met Alicia Keys. Op de Arabische school leren ze de koran en op school krijgen ze katholieke godsdienst. En dat moeten ze allemaal rond krijgen. Misschien is het dus ook niet zo vreemd dat ze soms carré lijken te zijn. Dat ze terugplooien op wat ze het beste kennen. Het vergt tijd om hun blik en de onze op de wereld, millimeter per millimeter, te verruimen."

Respect

"Fundamenteel gaat het over respect. Respecteren dat iemand anders is. Maar ook: jezelf respecteren, en gerespecteerd weten. Toen ik hen een opdracht had gegeven over de zorg die je draagt voor iemand die dood is, hoorde ik twee jongens iets prevelen. Toen ik Amin vroeg wat het was, bleek het een gebed. Zijn eerste reactie was meteen defensief: dat het niet om mee te lachen is. Er heerst een enorme angst dat je hen belachelijk zou maken. Ik snap dus ook waarom ze zo allergisch reageren op alles wat anders is. Als je elke vorm van anders-zijn ervaart als een invraagstelling van je eigen identiteit, dan legt dat vooral bloot hoe precair en breekbaar die identiteit is."

"Maar even goed vraag ik mezelf elke dag opnieuw af: wie ben ik om mijn waardensysteem op te dringen? Ga ik dan niet uit van mijn eigen morele superioriteit? Hoe kan je tegelijk zeggen: ik respecteer je, maar ik wil toch dat je verandert? Momenteel heb ik vooral veel vragen en weinig antwoorden. Ik voel alleen dat kunst een rol kan spelen om ieders blik te verruimen. Misschien ook om respect voor het andere aan te scherpen. Doet zoiets afbreuk aan hun eigenheid? Ik hoop van niet. Wel hoop ik te tonen dat er verschillende manieren bestaan om naar de wereld te kijken"

"Het is dus zoeken naar het grensgebied, de zone waar je elkaar wel vindt en elkaar wel verstaat. Een plein bijvoorbeeld, zoals in Ergens hier. Een verbeeldingsruimte waarin ze elkaar kunnen ontmoeten. Want daarover gaat het: elkaar willen tegemoet komen. Op een plein, een vierkant waar ze buiten de lijntjes mogen, neen, moeten kleuren."

Wannes Gyselinck, april 2013

Back to top

Inne Goris volgde een opleiding tot theaterregisseur en dramadocent aan de Toneelacademie van Maastricht. Met Niet in staat tot slechte dingen en Zigzag Zigzag (BRONKS, 1996-1998) levert ze haar eerste theaterwerk af. Daarna gaat ze als dramaturge aan de slag bij Ultima Vez/Wim Vandekeybus. In 2001 creëert ze Zeven, en samen met Bart Moeyaert werkt ze in 2003 aan Drie Zusters. Datzelfde seizoen komt Pride and Prejudice (Toneelhuis, 2003-2004) uit. Deze drie voorstellingen worden genomineerd voor de 1000 Watt Prijs, met een effectieve bekroning voor Drie Zustersin 2003. Na Hersenkronkels (Villanella, 2004) creëert ze met haar eigen structuur ZEVEN achtereenvolgens De Dood en Het Meisje(2005), La petite fille qui aimait trop les allumettes (2006), Droesem(2007) en Naar Medeia (2008). Vanaf 2009 creëert ze onder de vleugels van LOD verschillende producties. Ze regisseert Judaspassie (2009), een project van Dominique Pauwels, gebaseerd op een tekst van Pieter De Buysser. In 2009 volgt Nachtevening (LOD & ZEVEN), het tweede deel van haar tweeluik rond Medea. Voor Muur (2010) laat Inne Goris zich opnieuw inspireren door een tekst van Pieter De Buysser. LOD-componist Dominique Pauwels componeert de muziek. In 2011 maakt Inne Goris samen met Dominique Pauwels de muzikale installatie Droomtijd en de familievoorstelling Vader, Moeder, Ik en Wij (LOD & HETPALEIS) met Dominique Pauwels en Kurt d’Haeseleer.

Back to top