After Sun

Théâtre 140

14.15.20.21.22/05 > 20:30
Spanish - Subtitles: NL & FR - 105'

De mythe die één van de twee acteurs aan het begin van After Sun vertelt, zet meteen de toon. Phaeton, de zoon van de zonnegod, is een overmoedige jonge kerel: hij is ervan overtuigd dat hij de zonnekar kan berijden. Maar onderweg verliest hij de controle en zet zo bijna de hele wereld in vuur en vlam. After Sun is een voorstelling over ambitie, over arrogantie als levensstijl, over het eeuwige 'ik wil meer'. In de fysieke speelstijl van het Spaanse La Carnicería Teatro versmelten woorden met beelden, muziek en belichting. Hun bedoeling: provoceren, in de zin van emoties losweken, reflecties uitlokken en theaterconventies in vraag stellen. Met de voortdurende verwijzingen naar de actualiteit, naar Maradona of Rodney King, houdt schrijver en regisseur Rodrigo García ons een spiegel voor van de maatschappij in al zijn dwaasheid.

Tekst, toneelbeeld & regie: Rodrigo García

Acteurs: Patricia Lamas, Juan Loriente

Licht: Carlos Marquerie

Vertaling naar het Frans: Cristilla Vassirot

In samenwerking met: Fundación Autor

Coproductie: La Carnicería Teatro, Instituto del Mediterráneo, X International Meeting on Ancient Greek Drama in Delfos, INAEM, Comunidad de Madrid

Presentatie: Théâtre 140, KunstenFESTIVALdesArts

Back to top

Eén van de dwergen van Velazquez neemt het woord.

Ik weiger mezelf te laten gebruiken als een cultuuroverdrager en ik verzaak dus aan schrijvers die ik nochtans bewonder. Ik zou een verrader zijn als ik mijn vitaliteit zou aanwenden om de werken te propageren van Shakespeare of Beckett, om er maar twee te noemen. Er zijn mensen die dat doen en weten waarom ze het doen. Ik weet waarom ik het niet wil doen – laat ons ervoor zorgen dat mijn positie duidelijk blijft: laten we haar anti noemen, anti cultuur-die-ik-niet-wil-propageren en die ik niet wil voor de kinderen van mijn vrienden. Ik doe dus afstand van een pak bewonderde auteurs, van wie ik veel geleerd heb: vaarwel Peter Handke, Heiner Müller, Thomas Bernhard. Vaarwel Pier Paolo, Anne Sexton, Ginsberg. Vaarwel bewonderde Quevedo.... en welkom alle nieuwelingen want zij brengen verandering: zonder medelijden spreken zij vanuit de actuele stompzinnigheid, vanuit de vuiligheid, maar ook vanuit de hoop.

De realiteit ondervragen, grof worden, wild en gewelddadig, is een activiteit vol hoop en met een positieve visie. Werken aan ontspanning is een houding van misdadig nihilisme: die zogezegde kunstenaars zien het niet meer zitten. Zij zeggen: “Laten we ergens anders naar kijken, laten we de zaken laten zoals ze zijn, het lot van de mensheid ligt niet in onze handen.”

Ik ga een zoekertje met foto plaatsen onder de rubriek ‘Ontmoetingen’ in een pornoblad: “Zoek jongens en meisjes die willen deelnemen aan een zich uitbreidend mentaal netwerk.” En in afwachting lees ik de bijbel, omdat dat een buitensporig model van theater is en omdat daarin de volgende zin staat: “Wall Street, 11 september, 8u45 's morgens. Hij die met het zwaard doodt, zal door het zwaard gedood worden.” Eerste jumbojet, eerste inslag.

De idee van dat mentale netwerk ontstond uit mijn woede over de georganiseerde aanval op het niveau van onze waarnemingen. Er bestond een plan van een Grote Natie en van andere Grote Naties om het niveau van informatie naar omlaag te halen. De kwantiteit van informatie verhogen en de inhoud tot een minimum beperken. Gevolg: het niveau van onze waarnemingen daalt, maar ik heb dit al gezegd, toch?

Wij zijn minder gevoelige jongens en meisjes. We hebben een uitgepuurde en exclusieve hypergevoeligheid voor wat we kunnen kopen en verkopen met geld. Dat is alles. Maar ik spreek van intense sensaties ver van de commerciële zones en zelfs ver van je eigen thuis, want ook dat is besmet.

Ik heb het met een vriend over de idee van een ‘mentaal netwerk’. Op een onschuldige ironische manier stelt hij een biografie van iedereen voor, zoveel mogelijk vertrekkende van buitenaf. “Een leven personaliseren”, schrijft hij me, “zoals je een computer personaliseert”. Ik wil optimistischer zijn. Ik zeg dat ik nú de meeste mogelijkheden heb om aan de uniformiteit te ontsnappen en ik stel hem bij wijze van voorbeeld het ‘systeem Dylan Thomas’ voor, waar ik een patent op heb. Het ‘systeem Dylan Thomas’ bestaat eruit om Dylan Thomas te lezen. Dat is alles. Dat wil zeggen, daar je tijd mee vullen. Ik herhaal: er zijn historisch gezien meer mogelijkheden dan ooit om andere kaders voor onze alledaagsheid te creëren. Mijn alledaagsheid verrijken, wil zeggen me bezighouden met mijn zintuigen. Ik kan van die tijd gebruik maken om te gaan parkeren in de Serranostraat of dertig kilometer te rijden naar de koopjes (alles aan -50%) in een commercieel centrum in een van de buitenwijken, of de tijd nemen om te gaan wandelen. Mijn hond en ik gaan wandelen, en wij doen dat vooral om die gek van een Robert Walser gelijk te geven, die het volgende schreef: “Veel dingen zouden op deze wereld mogelijk worden indien men zich de moeite – en de liefde – getroostte om er over na te denken tijdens een wandeling op het platteland.”

Het trieste feit – en dat is het grootste monster waartegen wij kunstenaars moeten vechten – is dat economisch gewin door de meeste stervelingen als een goed beschouwd wordt: zij gaan ervan uit dat alleen economische voorspoed het leven verheft. Zij noemen ‘levenskwaliteit’ een leven met weinig kwaliteiten en weinig verschillen. Zij verwarren levenskwaliteit met accumulatie van rijkdom.
Onze opvoeding is ongetwijfeld een fiasco en men heeft de instrumenten verborgen die ons zouden kunnen helpen om de idee van een verloren tijd te herstellen. De dalende kwaliteit van de informatie heeft de rijkdom van enkelen verzekerd, en aan anderen (miljoenen Europeanen en Noord-Amerikanen) een illusie van welzijn geschonken. Dat is de ziekte die een klein (maar machtig) deel van de wereld als religie belijdt.

Wall Street, 11 september, 9u14 's morgens. “Hij die met het zwaard doodt, zal door het zwaard gedood worden II”. Tweede jumbojet, tweede inslag. Een van de sleutels van het verzet ligt niet in het laten inslaan van vliegtuigen in wolkenkrabbers, maar in de biologische uitbreiding van de mentale netwerken waar ik nu al op zijn minst dertig keer naar verwezen heb. Een steen die in het water valt, verspreidt zijn golven... maar wanneer wij, kunstenaars en denkers, er niet in slagen ons ego te overstijgen, dan bieden wij enkel steriele zones...

De netwerken moeten het lager en secundair onderwijs, de artistieke activiteit en tenslotte de universiteit aansteken en impulsen geven voor veranderingen aan de basis. Op die manier creëren we nieuwe mensen en dus een nieuwe politieke klasse. De staatsbudgetten mogen nooit meer toevertrouwd worden aan gekwalificeerde personen: een gekwalificeerd persoon ontbreekt het aan durf, visie en inzicht. Het kader van een gekwalificeerd persoon is te strikt, hij heeft, denkt hij, het beste deel van zijn leven doorgebracht met vorming. De oudere gekwalificeerden zijn de antithese van enthousiasme en verandering: zij zijn opgeleid om alles te houden zoals het is, om naar de letter te volbrengen wat staat geschreven, en om de etherische macht waaraan ze refereren, niet te verraden. Hun compromis is luiheid. Een ontologische (ideologische) luiheid die al sinds de apenplaneet duurt. Binnenkort zullen de beslissingsposten ingenomen worden door niet-gekwalificeerde mannen en vrouwen, dat wil zeggen: individuen die nadenken, durven, overtuigd zijn, het tegenovergestelde van die bende onbekwamen.

De democratie is dood.

In het vervolg zullen we geen ministers en ondersecretarissen meer hebben die de verkozen partijen vertegenwoordigen. Omdat niemand de verkiezingen nog ernstig neemt. Het was de formaliteit van een vervelende zondag. Wel ja, sedert een tiental jaar kan geen enkele kandidaat nog zeggen verkozen te zijn met kennis van zaken. Men kent zijn foto van de publiciteitsborden, maar de mensen weten heel goed dat hij of zij met de glimlach niets afweet van wat ons bezighoudt en nog minder (en dat is pas alarmerend) van de genoegens van wat zij ‘hun samenleving’ noemen. Hans Magnus Enzensberger zegt dat dit soort mensen het grootste deel van hun dag in vergadering doorbrengen en dat hun escorte de barrière is die hen van de werkelijkheid van hun stad en hun land scheidt. Omdat dit soort mensen gekozen zijn om de verveling van een zondag te verdrijven, zouden ze niet geschandaliseerd moeten zijn wanneer de bevolking tegen hen tekeer gaat: Seattle, Genua en elders. Immense, feestelijke verantwoordelijkheid van de democratie. Het bevalt me wanneer José Saramango zegt dat de democratie een vertrekpunt is en geen eindpunt.

Nu we op dit punt zijn aangekomen – wat is de remedie? Zoals Beuys heeft gezegd moet ieder mens een kunstenaar zijn. Daarom dring ik erop aan dat onze politieke en sociaal nuttige actie zich erop richt de gevoeligheid voor nieuwe en complexe werken te vergroten en te intensifiëren. De kwaliteit van de informatie vergroten, het deficiënte onderwijssysteem en het nieuwe 'humanisme' van het Internationaal Monetair Fonds aanvullen met kunst.

Rodrigo García, februari 2002

Back to top