Edito

Angst. Navelstaren. De opgang van populisme, boodschapper van een nieuwe morele orde. Zo reageren de maatschappijen vandaag op de dominantie van groei en (over)productie enerzijds, onzekerheid en kwetsbaarheid anderzijds. De laatste maanden lijken een aantal democratieën zich te scharen achter repressieve maatregelen en legitimeringsprocessen. Kunst en cultuur, die zowel medeplichtige als slachtoffer zijn van deze alarmerende ontwikkeling, hebben de opdracht creativiteit centraal te stellen in ons leven, om in alle vrijheid de vitaliteit (terug) te vinden die onze wereld in beweging zet.

In mei vindt in Brussel drie weken lang een festival der kunsten plaats. Een festival dat de uitdaging aangaat om veeleisende, compromisloze artistieke creaties te tonen aan een breed publiek. Een festival zonder centraal thema maar met een veelheid aan individuele boodschappen. Een festival dat niet focust op een welbepaald genre of esthetische stroming, maar  dat openstaat voor de veelzijdige inzichten van internationale artiesten die in de maatschappij van vandaag ageren en reageren.

Een festival dat geen eenduidig standpunt predikt over kunst en maatschappij maar dat ruimte maakt voor ontdekkingen. Een festival dat zich in de stad afspeelt, een stad met een onvatbaar maar ontegensprekelijk sterk karakter, een stad die vaak aan kritiek en misverstanden wordt blootgesteld maar die tegelijk onze inspiratiebron is. In al zijn complexiteit, veelzijdigheid en meertaligheid kleurt Brussel het festival.

Onze maatschappijen zijn gesegmenteerd, onze kennis en ervaring gespecialiseerd. Met Lecture for Every One richt Sarah Vanhee zich tot iedereen. Drie weken lang dringt ze onaangekondigd binnen in de intimiteit van groepen die in de stad samenkomen. Ze breekt uit het kader van het Kunstenfestivaldesarts, nodigt zichzelf uit bij verschillende ‘gemeenschappen’, en presenteert vervolgens een lezing over en voor iedereen. Beschikken we vandaag eigenlijk nog over een gemeenschappelijk referentiekader?

In de nieuwe werken van Kris Verdonck en Claude Schmitz komt het tot een botsing tussen de innerlijke wereld van de mens en de werkelijkheid die hij ervaart. Vrijheid van meningsuiting en van artistieke creatie, maar ook de kracht van verbeelding en utopie zijn sleutels die toegang bieden tot menige voorstelling uit deze festivaleditie. Joris Lacoste / L’Encyclopédie de la Parole en Sanja Mitrović ontrafelen de strategieën van het discours, terwijl Markus Öhrn en Tiago Rodrigues de grenzen van de vrije meningsuiting aftasten. Wordt de werkelijkheid door de taal onschadelijk gemaakt? Laat censuur plaats voor individuele denkwijzen? Het Europese continent staat centraal in die bevraging, meer bepaald het eengemaakte Duitsland bij She She Pop en ex-Joegoslavië bij Sarah Vanagt.

De Argentijn Mariano Pensotti onderzoekt de plaats van fictie binnen de realiteit. Zijn fictieverhalen een spiegel van onze wereld? Bepaalt kunst de bouwstenen van onze individuele identiteit? Het verband tussen het ik en de werkelijkheid, tussen de binnen- en de buitenwereld, staat centraal in het veelgeprezen oeuvre van Chantal Akerman, die op het Kunstenfestivaldesarts een nieuwe installatie en een performance creëert.

Het Kunstenfestivaldesarts is een intense periode van creaties en ontmoetingen, van feest en uitwisseling. Voor de bezoeker staat de rechtstreekse ervaring centraal: hij of zij wordt ondergedompeld in een dertigtal creaties, grotendeels wereldpremières. Gevestigde artiesten staan zij aan zij met weinig bekende kunstenaars. Stuk voor stuk laten ze een persoonlijke stem horen, van hier of van elders. Stuk voor stuk spreken ze in de tegenwoordige tijd.

In mei 2013 presenteert Heiner Goebbels, de meester van het muziektheater, zijn laatste voorstelling, geschreven voor een bijzonder koor van jonge vrouwen. Eén van de boegbeelden van het hedendaagse theater, de Japanner Toshiki Okada, keert terug naar het festival – dat hem op handen draagt – en verrast met een wereldpremière. Verder is het ook uitkijken naar werk van minder bekende theatermakers, zoals dat van de Braziliaanse Christiane Jatahy.

Qua dans zijn er twee niet te missen afspraken: een nieuwe choreografie van Anne Teresa De Keersmaeker – die ze vertolkt aan de zijde van Boris Charmatz – en een nieuwe voorstelling van de getalenteerde Bruno Beltrão, wiens optreden van vijf jaar geleden nog altijd nazindert in ons geheugen! Daarnaast zijn er nog de diep in het leven verankerde choreografieën van artiesten uit Noord-Afrika (Selma & Sofiane Ouissi, Bouchra Ouizguen) of uit Zuid-Amerika (de confronterende voorstelling van Marcelo Evelin).

We willen een bijdrage leveren om de artistieke creatie een plaats te geven in de wereld en in onze samenleving. Wij danken van harte alle partners die dit project mogelijk maken en die, samen met ons, het Kunstenfestivaldesarts tot leven brengen. We doen een warme oproep. Sluit u bij ons aan en blaas leven in dit festival van kunsten én van mensen.

Februari 2013
Christophe Slagmuylder en de ploeg van het Kunstenfestivaldesarts